60 năm “Vì nhân dân quên mình”

Thứ năm, ngày 14 tháng 3 năm 2019 | 17:54:51

Ngày 16/3/1959, bản nhạc “Vì nhân dân quên mình” vang trên làn sóng Đài Tiếng nói Việt Nam (Đài TNVN) đánh dấu sự ra đời của Chương trình Phát thanh Quân đội Nhân dân (PTQĐND). Suốt 60 năm qua, bản nhạc hiệu ấy vẫn tiếp tục lan tỏa, đánh dấu một chặng đường phát triển không ngừng của Phát thanh Quân đội trong đời sống báo chí nước nhà.

Khẳng định chỗ đứng vững chắc trong lòng công chúng

Sự ra đời của Chương trình PTQĐND với dấu mốc phát sóng chương trình đầu tiên trên làn sóng của Đài TNVN vào ngày 16/3/1959 đã bổ sung vào đội ngũ báo chí cách mạng Việt Nam một tờ “báo nói” của lực lượng Vũ trang Nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương- Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị và Bộ Biên tập Đài TNVN; thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền hàng ngày trên làn sóng Đài Phát thanh Quốc gia với mục tiêu cổ vũ toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tích cực tham gia nhiệm vụ xây dựng lực lượng vũ trang ba thứ quân, xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thế trận chiến tranh nhân dân trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc. 

Phóng viên Hồng Linh (mặc quân phục) của Chương trình PTQĐND cùng phóng viên các báo tác nghiệp (Ảnh: NVCC)

Ngay từ khi ra đời, Chương trình PTQĐND đã đóng vai trò nòng cốt, xung kích trên làn sóng Đài TNVN trong việc tuyên truyền nhiệm vụ quân sự - quốc phòng với những tin tức nóng hổi tính thời sự và hơi thở cuộc sống chiến đấu, lao động sản xuất, phục vụ chiến đấu của bộ đội và nhân dân trên khắp các chiến trường, mặt trận; Ban Biên tập PTQĐND thực sự là cầu nối trong quan hệ phối hợp chỉ đạo tuyên truyền giữa Quân ủy Trung ương-Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị và Bộ Biên tập Đài TNVN; là cơ quan tham mưu cho Bộ Biên tập Đài TNVN trong việc chỉ đạo các Ban Biên tập của Đài thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền về quân sự-quốc phòng, về xây dựng nền quốc phòng toàn dân và thế trận chiến tranh nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc đúng với đường lối quân sự của Đảng, đạt hiệu quả cao trong thực tiễn. 

Bám sát nhiệm vụ của lực lượng vũ trang qua các thời kỳ, đặc biệt là trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước, Chương trình PTQĐND thật sự là “người tổ chức tập thể, cổ động tập thể”, là người bạn đồng hành của người chiến sĩ trên khắp các chiến trường. Các phóng viên của Phát thanh Quân đội nhân dân ngày ấy đã đi bộ, đạp xe vào tận tuyến lửa Vĩnh Linh, Quảng Bình, vào chiến trường B2, B3, có mặt ở các trận địa pháo cao xạ, tên lửa, sân bay dã chiến… Có đồng chí đã anh dũng hi sinh với chiếc máy ghi âm trên trận địa bắn máy bay thù. Những trang “Sổ tay chiến sự” rung động lòng người, những bình luận về “Những trận đánh hay, những người đánh giỏi”, những tin tức, phóng sự phản ánh cuộc chiến đấu anh dũng của quân và dân ta ở hai miền Nam-Bắc v.v… Những chương trình phát thanh nóng hổi hơi thở chiến trường đã góp phần động viên, thúc giục đồng bào và chiến sĩ cả nước thi đua lập công và làm nên những chiến công hiển hách. PTQĐND rất tự hào đã góp phần nhỏ bé vào chiến công chung của dân tộc, và chính những trang viết ngày ấy là một nét đẹp truyền thống rất đáng trân trọng, đã tạo nên một diện mạo, một bản sắc, một nét riêng trong nền báo chí cách mạng Việt Nam.

Sau khi đất nước thống nhất, PTQĐND tiếp tục phát huy truyền thống, không ngừng đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, thực hiện đa dạng hoá các thể loại báo nói để thông tin kịp thời, nhanh nhất và chính xác nhất về quân đội ta làm nhiệm vụ quốc tế ở nước bạn Lào và Campuchia cũng như cuộc chiến đấu của quân và dân ta ở biên giới phía Nam và biên giới phía Bắc; các hoạt động của lực lượng vũ trang, nhiệm vụ quốc phòng ở các địa phương tới người nghe Đài trong cả nước. Nhiều chuyên mục mới của Chương trình PTQĐND đã ra đời như: Câu chuyện truyền thanh sáng Chủ nhật, chương trình Dành cho các bạn trẻ trong Quân đội, chương trình ca nhạc, tiết mục "Nêu cao cảnh giác, bảo vệ Tổ quốc", gương Người tốt việc tốt… đã gây được ấn tượng mạnh đối với người nghe. Đặc biệt. trong thời kỳ này, cán bộ, phóng viên Phát thanh Quân đội nhân dân đã luôn luôn bám sát cơ sở, các đơn vị làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia, biên giới phía Bắc, quần đảo Trường Sa và các đơn vị đang lao động cùng nhân dân cả nước. Do sâu sát cơ sở, nhạy bén trong tuyên truyền, nên  PTQĐND  đã phát hiện được nhiều nhân tố điển hình, góp phần quan trọng cổ vũ mạnh mẽ phong trào thi đua quyết thắng của toàn quân. Hiệu quả tuyên truyền của Chương trình  PTQĐND ngày càng cao, được lãnh đạo các cấp và người nghe Đài trong cả nước ghi nhận và quan tâm theo dõi.

Từ năm 1986 đến nay: Đất nước bước vào thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế sâu rộng, Chương trình PTQĐND được Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng tiếp tục xác định là một trong những tờ báo và cơ quan báo chí của quân đội lưu hành rộng rãi trong toàn quân, toàn quốc; là tờ báo nói hàng ngày của lực lượng vũ trang nhân dân tuyên truyền về nhiệm vụ quân sự, quốc phòng và các hoạt động của quân đội, về nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trên làn sóng của Đài Tiếng nói Việt Nam.

Trong thời kỳ này, Chương trình PTQĐND luôn nắm chắc các chủ trương, đường lối đổi mới của Đảng, mạnh dạn và không ngừng đổi mới nội dung, hình thức thể hiện ngày càng phong phú. Đặc biệt là các chương trình, tiết mục như “Câu chuyện truyền thanh” sáng Chủ nhật, “Nói chuyện chuyên đề”, Chương trình “Dành cho các bạn trẻ trong Quân đội”, Chương trình Chuyên đề sáng thứ Năm hằng tuần, Chương trình Văn nghệ tổng hợp Quân đội, Chương trình ca nhạc theo thư yêu cầu, Chương trình đọc chậm tối thứ sáu, Bạn nghe Đài với PTQĐND, điểm hoạt động quân sự - quốc phòng trên các báo địa phương, Người chiến sĩ hôm nay… đã thu hút, lôi cuốn được đông đảo bạn nghe Đài trong cả nước, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho bộ đội, bồi dưỡng phẩm chất tốt đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ", phát huy truyền thống vẻ vang của lực lượng vũ trang nhân dân ta trong thời kỳ đổi mới, thắt chặt tình đoàn kết quân dân trong nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Từ tháng 5 năm 2003 đến nay, nằm trong Hệ Thời sự - Chính trị tổng hợp, nay là Ban Thời sự (VOV1) của Đài Tiếng nói Việt Nam, Chương trình PTQĐND đã có nhiều cố gắng đổi mới trong tổ chức sản xuất các chương trình, thông tin ngày càng cập nhật, phong phú và sinh động hơn, có nhiều lượng thông tin hơn, tính tương tác cao hơn. Mối quan hệ của PTQĐND với các cơ quan báo chí trong và ngoài quân đội cũng được tăng cường.

Ngày nay, vị trí, vai trò, nhiệm vụ và mối quan hệ đó vẫn giữ vững và càng được tăng cường. Ban Phát thanh Quân đội vẫn là một đơn vị biên tập của Đài và Chương trình PTQĐND được xác định là một chương trình chuyên biệt về quân sự-quốc phòng phát sóng thường kỳ ngày hai buổi, mỗi buổi 30 phút (buổi sáng từ 6h30 đến 7h, buổi tối từ 21h đến 21h30) trên Kênh Thời sự - VOV1 của Đài TNVN. 

Dễ dàng có thể thấy được chất lượng các Chương trình PTQĐND ngày càng được nâng cao, nhất là những năm gần đây, với sự đánh giá, ghi nhận của lãnh đạo Đài TNVN, của lãnh đạo Bộ Quốc phòng, của Thủ trưởng Tổng cục Chính trị và của đông đảo bạn nghe đài. Đặc biệt là với hàng chục tác phẩm đoạt giải cao khi tham dự Giải Báo chí Quốc gia, Liên hoan Phát thanh toàn quốc và các cuộc thi báo chí do các ban, Bộ, ngành ở Trung ương tổ chức, trong đó có hai lần (vào năm 2016 và năm 2018) đoạt Giải B Giải Báo chí Toàn quốc về công tác xây dựng Đảng (Giải Búa liềm vàng)… Mới đây loạt phóng sự 4 bài “Hiến tạng cứu người-đâu là rào cản?” của nhóm tác giả Vũ Thị Hồng Linh, Phạm Quốc Huy, Đinh Khánh Ngọc (Phòng Thời sự Phát thanh, Chương trình PTQĐND) đã nhận Giải B Giải Báo chí Quốc gia lần thứ 12 năm 2017 và Huy chương Bạc cũng như giải cho tác phẩm dàn dựng xuất sắc nhất tại Liên hoan Phát thanh Toàn quốc năm 2018.

Quyết liệt đổi mới về nội dung và hình thức

Đại tá Hoàng Gia Khánh trong phòng thu cùng các phóng viên, biên tập viên của Phát thanh Quân đội (Ảnh: NVCC)

Chia sẻ về đường hướng phát triển nhằm nâng cao chất lượng tác phẩm phục vụ công chúng của Chương trình PTQĐND, Đại tá Hoàng Gia Khánh- Phó Giám đốc Trung tâm Phát thanh- Truyền hình Quân đội Nhân dân cho biết cần phải làm 3 việc sau đây: “Thứ nhất, để tuyên truyền “trúng” hơn, chúng tôi yêu cầu mỗi cán bộ, phóng viên, biên tập viên phải luôn tích cực học tập, nghiên cứu, nắm vững đường lối quan điểm của Đảng, yêu cầu nhiệm vụ của Quân đội và nhu cầu thông tin của thính giả, làm cơ sở lựa chọn vấn đề tuyên truyền cho phù hợp, đúng đắn và có hiệu quả.

Thứ hai, để các nội dung tuyên truyền hay hơn, chúng tôi thường xuyên quán triệt, động viên mỗi cán bộ, phóng viên, biên tập viên phải tự học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, thường xuyên đổi mới cách thức tiếp cận vấn đề và hình thức thể hiện tin, bài sao cho cô đọng, xúc tích, hấp dẫn, thu hút đông đảo người nghe theo phương châm: “Đem đến cho người nghe những gì họ cần chứ không phải đem đến người nghe cái mình có”.

Thứ ba, để các nội dung tuyên truyền thuyết phục người nghe thì thông tin phải chính xác, độ tin cậy cao. Và để đạt được điều đó, mỗi cán bộ, phóng viên, biên tập viên phải luôn lăn lộn, bám sát cơ sở; bởi có gần gũi bộ đội và nhân dân thì mới nắm bắt kịp thời, chính xác việc làm, suy nghĩ của họ để phản ánh, tuyên truyền, như thế chắc chắn tin bài sẽ bảo đảm tính xác thực, tin cậy và thuyết phục người nghe”.

Nói về kế hoạch trọng tâm sắp tới, Đại tá Hoàng Gia Khánh cho biết 2 vấn đề trước mắt. Thứ nhất là về con người. Hiện Ban Biên tập PTQĐND đang có một đội ngũ cán bộ, phóng viên, biên tập viên phẩm chất, trình độ, năng lực chuyên môn khá vững vàng và đồng đều, 100% là sĩ quan, đảng viên. “Chúng tôi sẽ tiếp tục rèn luyện, bồi dưỡng nâng cao hơn nữa trình độ chuyên môn cho đội ngũ này thông qua việc hướng dẫn, chỉ đạo, kịp thời rút kinh nghiệm trong quá trình sản xuất các chương trình hằng ngày; cử cán bộ, phóng viên, biên tập viên luân phiên đi đào tạo nâng cao tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền, tham gia đầy đủ các lớp tập huấn chuyên ngành; định kỳ mời các chuyên gia, nhà báo giỏi ở các đơn vị biên tập của Đài TNVN lên lớp, bồi dưỡng tại chỗ và động viên, giao nhiệm vụ cho phóng viên, biên tập viên tích cực, mạnh dạn tham gia các cuộc thi báo chí để qua đó tự học hỏi, rèn luyện nâng cao trình độ, năng lực chuyên môn”, Đại tá Hoàng Gia Khánh khẳng định.

Thứ hai là quyết liệt đổi mới về nội dung và hình thức tuyên truyền theo hướng chú trọng tính thời sự và tính tương tác, tăng cường thể loại bình luận, loạt phóng sự và chương trình phát thanh trực tiếp, làm sao bắt nhịp kịp thời với xu thế phát triển của báo chí hiện đại, hòa nhập và đáp ứng yêu cầu đổi mới rất mạnh mẽ của Đài TNVN.

Đặc biệt, Đại tá Hoàng Gia Khánh nhấn mạnh về chương trình phát thanh trực tiếp. Tuy là thể loại khó và lệ thuộc rất nhiều vào điều kiện hạ tầng kỹ thuật truyền dẫn, phát sóng, nhưng được sự quan tâm tạo điều kiện của lãnh đạo Đài TNVN cũng như giúp đỡ rất nhiệt tình từ các đồng nghiệp ở các đơn vị biên tập của Đài, đặc biệt là của Ban Thời sự - VOV1, nên trong vòng vài ba năm trở lại đây Chương trình PTQĐND đã thực hiện được rất nhiều chương trình trực tiếp, trung bình mỗi tuần 2 chương trình, chất lượng đều từ khá trở lên.

“Trong thời gian tới đây, chúng tôi vẫn xác định đột phá vào thực hiện các chương trình phát thanh trực tiếp, bởi đây là thể loại có tính tương tác cao nhất, đáp ứng yêu cầu đổi mới của Đài và nhu cầu hưởng thụ thông tin nhanh nhất, phong phú nhất, chính xác nhất, tin cậy nhất và thuyết phục nhất của các đối tượng thính giả trong và ngoài quân đội hiện nay”, Đại tá Hoàng Gia Khánh nhấn mạnh./.

H.L/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN

Để ghi nhận thành tích và hiệu quả tuyên truyền trong suốt 60 năm qua, Chương trình PTQĐND đã được Đảng, Nhà nước và Quân đội tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý như: Huân chương Quân công hạng Nhì (năm 1984), 1 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất (2008), 1 Huân chương Lao động hạng Nhì (năm 1979), 3 Huân chương Chiến công hạng Nhất (năm 1969, 1996, 1999), Danh hiệu “Đơn vị Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân” (năm 2010)…