Amiăng trắng: Cấm tuyệt đối hay dùng có kiểm soát?

Thứ tư, ngày 8 tháng 1 năm 2020 | 15:56:25

Đó là chủ đề được đề cập xuyên suốt tại Hội thảo “Môi trường và sức khỏe: Sự độc hại của Amiăng trắng trong tấm lợp Fibro-ximăng" do Cổng Thông tin Điện tử Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp với Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển Cộng đồng tổ chức vào sáng ngày 8/1, tại Hà Nội.

Tham dự Hội thảo có Ông Hồ Quang Lợi - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam; PGS.TS Bùi Thị An - Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển Cộng đồng; TS. Trần Bá Dung - Ủy viên ban Thường vụ, Trưởng Ban Nghiệp vụ Hội Nhà báo Việt Nam; Ông Nguyễn Hòa Văn - Giám đốc Cổng Thông tin Điện tử Hội Nhà báo Việt Nam; Ông Hoàng Xuân Lương - nguyên Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Quyền con người Vùng dân tộc và miền núi; GS.TS Lê Vân Trình - Chủ tịch Hội Khoa học An toàn và Vệ sinh lao động Việt Nam; PGS.TS Nguyễn Vân Sơn - Phó Viện trưởng Viện Sức khỏe Nghề nghiệp và Môi trường (Bộ Y tế); cùng sự có mặt của các đại biểu, khách mời, các cơ quan, đơn vị liên quan và cộng đồng đồng bào dân tộc thiểu số đến từ các tỉnh Hòa Bình, Cao Bằng, Sơn La, Lai Châu… Với tiếng nói của mình, họ đã mang đến Hội thảo một cách nhìn mới và toàn diện hơn về sự độc hại của amiăng.

Ông Hồ Quang Lợi - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu tại Hội thảo

Trong bài phát biểu đề dẫn, ông Hồ Quang Lợi - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh: “Tấm lợp fibro-xi măng trong đó có hợp chất amiăng, ngoài những đặc tính vật lý đáp ứng được nhiều yêu cầu trong xây dựng công trình dân dụng thì việc hít phải sợi amiăng có thể gây ra các bệnh nghiêm trọng và gây tử vong, bao gồm ung thư phổi, u trung biểu mô, bụi phổi amiăng. Ước tính, hiện amiăng gây ra 255.000 ca tử vong mỗi năm. Vì vậy, các hoạt động thương mại và sử dụng amiăng đã bị hạn chế rất nhiều, bị loại bỏ hoặc bị cấm hoàn toàn ở một số quốc gia, bao gồm Liên minh châu Âu, Úc, Nhật Bản, Hồng Kông, Niu Di lân. Tuy nhiên, nhiều quốc gia đang phát triển vẫn sử dụng amiăng làm vật liệu xây dựng.

“Thực hiện Quyết định 1469/ QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ về việc Phê duyệt Quy hoạch phát triển vật liệu xây dựng của Việt Nam đến năm 2020 tầm nhìn đến năm 2030, trong đó tại Khoản 4, Điều 1, Thủ tướng đã chỉ đạo: Giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2030 xây dựng lộ trình giảm dần, tiến tới chấm dứt việc sử dụng sợi amiăng trắng trong sản xuất vật liệu lợp.

Để làm rõ và sâu hơn về tính nguy hại của hợp chất amiăng trong tấm lợp fibro-xi măng, từ đó giúp các cơ quan chức năng có những chính sách, kế hoạch, chương trình cụ thể để hoá giải thực trạng này ở Việt Nam và thực hiện nghiêm chỉ đạo của thủ tướng Chính phủ, chúng ta cần phải có những thông tin khoa học, chuẩn mực, sâu sắc về vấn đề này. Đồng thời có những khuyến cáo, giải pháp cần thiết để hướng dẫn cộng đồng phòng tránh sự tác động xấu đến sức khỏe của amiăng", ông Hồ Quang Lợi nhấn mạnh.

Quang cảnh tại Hội thảo. (Ảnh: Sơn Hải)

Phát biểu tham luận tại Hội thảo, PGS.TS Nguyễn Văn Sơn - Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường về Bệnh đã cho biết, amiăng gây ra sự độc hại đối với sức khỏe con người không chỉ trên toàn thế giới nói chung mà còn ở Việt Nam nói riêng. Hàng năm, có hơn 100.000 người tử vong do các bệnh liên quan tới phơi nhiễm amiăng và 1,5 triệu người phải sống chung với bệnh tật do amiăng gây ra. 80% các trường hợp ung thư trung biểu mô có liên quan tới amiăng và cứ thêm 1kg amiăng được sử dụng trên bình quân đầu người 1 năm thì số trường hợp mắc ung thư tăng gấp 2,4 lần.

Với những số liệu ở trên, có thể thấy amiăng được coi là chất gây ung thư nghề nghiệp độc hại nhất với hơn một nửa số ca tử vong do ung thư nghề nghiệp gây ra. Ở nước ta, lượng amiăng được sử dụng hàng năm khoảng 50.000 - 70.000 tấn chủ yếu nhập khẩu từ nước ngoài. Năm 2018, lượng nhập khẩu đã giảm dưới 30.000 tấn. Trong toàn quốc có 36 cơ sở sản xuất tấm lợp với hàng nghìn công nhân lao động trong đó phần lớn tiếp xúc trực tiếp với amiăng. Thấy được tầm quan trọng vấn đề đó, khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới đã hạn chế các nước sử dụng và nhập khẩu các vật liệu chưa amiăng.

Cũng tại Hội thảo, bà Nguyễn Thị Vân - Chủ tịch UBND xã Dân Chủ, huyện Hòa An, tỉnh Cao Bằng cho biết, hầu hết các hộ gia đình ở địa phương đều lợp nhà bằng tấm fibro-xi măng vì dễ vận chuyển và giá thành rẻ, tiện lợi. Tuy nhiên, trước những tác hại của amiăng nguy hiểm cho sức khỏe con người, bà Vân mong muốn Chính phủ và các Bộ, ngành liên quan tìm kiếm loại vật liệu khác thay thế, không gây độc hại cho sức khỏe người dân. Hướng dẫn nhân dân chôn cất đúng cách những tấm lợp fibro-xi măng mục nát, hỏng để tránh gây tác hại cho sức khỏe và môi trường.

Cùng với đó, bà Phạm Kim Thoa - Phó Trưởng Ban Tuyên huấn, Hội Nông dân tỉnh Hòa Bình cho biết: Hiện nay, hầu hết người dân của tỉnh Hòa Bình nói chung và người dân tại 2 xã Hang Kia và Pà Cò nói riêng hầu như đều thiếu thông tin, nhận thức về tác hại của amiăng. Người dân chưa biết cách phòng tránh khi tiếp xúc với tấm lợp, còn tận dụng các tấm lợp cũ, vỡ để làm chuồng lợn, rào vườn, rải đường những nơi bị ổ gà cho xe đi lại… Vì vậy, thông qua Hội thảo này, mong muốn gửi đến các cơ quan quản lý, các cơ quan báo chí truyền thông thường xuyên tổ chức, vận động người dân nói không với việc sử dụng các tấm lợp fibro-ximăng và không dụng nguồn nước mưa lấy qua các tấm lợp fibro-ximăng. Tuyên truyền cho người dân về tác hại của amiăng cũng như việc tận dụng các tấm lợp proximăng, biết cách xử lý và tiếp xúc với các dạng tâm lợp cũ này, hỗ trợ người dân thay đổi tấm lợp phù hợp với văn hóa bản sắc dân tộc.

Ông Nguyễn Hòa Văn - Giám đốc Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam phát biểu tham luận tại Hội thảo. (Ảnh: Sơn Hải)

Tham luận tại Hội thảo, ông Nguyễn Hòa Văn - Giám đốc Cổng Thông tin Điện tử Hội Nhà báo Việt Nam đã nêu ra những quan điểm, những nhận định về vai trò của báo chí truyền thông trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng nói chung và truyền thông ngăn chặn sự độc hại của chất amiăng nói riêng. Đối với sức khỏe cộng đồng vai trò truyền thông lại càng quan trọng, vì đây là lĩnh vực liên quan đến lợi ích thiết thân của mọi thành phần xã hội. Với trách nhiệm phổ biến kiến thức, nâng cao nhận thức, hướng dẫn con người thực hiện theo các chuẩn mực khoa học về các lĩnh vực, các yếu tố tác động đến sức khỏe cộng đồng. Truyền thông không chỉ thông tin thật, thông tin đúng và thông tin đủ để phổ biến kiến thức, nâng cao nhận thức và hướng dẫn thực hiện mà còn làm nhiệm vụ khích lệ cộng đồng xây dựng lối sống tích cực, lành mạnh, văn minh để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, truyền thông còn có một vai trò rất quan trọng đó là đấu tranh với những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Từ các tham luận và ý kiến của đại biểu, khách mời đã phân tích rõ hơn, sâu hơn về tính nguy hại của hợp chất amiăng trong tấm lợp fibro-xi măng, từ đó giúp các cơ quan chức năng có những chính sách, kế hoạch, chương trình cụ thể để hoá giải thực trạng này ở Việt Nam và thực hiện nghiêm chỉ đạo của thủ tướng Chính phủ./.

Bảo Nguyên/ Cổng TTĐT HNBVN