Còn nhiều ý kiến băn khoăn về bộ sách giáo khoa

Thứ năm, ngày 14 tháng 3 năm 2019 | 20:7:29

Bộ sách giáo khoa cho chương trình giáo dục phổ thông mới đang nhận được nhiều sự quan tâm của dư luận xã hội. Nhiều thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội (QH) cho biết: “Băn khoăn nhất hiện nay vẫn là vấn đề sách giáo khoa (SGK)”.

Điều 31 dự án Luật Giáo dục (sửa đổi) quy định sắp tới, mỗi môn học có một hoặc một số sách giáo khoa trên cơ sở xã hội hóa việc biên soạn sách giáo khoa. Đây là một trong những vấn đề gây nhiều tranh luận. Câu hỏi được đặt ra là: Một chương trình thì có một bộ sách giáo khoa hay nhiều bộ sách giáo khoa? "Chương trình" quan trọng hay "sách giáo khoa" quan trọng? Trong phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới đây, một số đại biểu lo lắng chất lượng của các bộ SGK không đảm bảo sẽ ảnh hưởng đến việc dạy học sinh. Không những thế, ai cũng viết được SGK thì nhà trường khó lựa chọn trước sự cạnh tranh phát hành không lành mạnh.

Ông Hà Ngọc Chiến, Chủ tịch Hội đồng dân tộc của Quốc hội cho rằng, việc thay đổi sách giáo khoa hiện nay là cần thiết nhưng việc biên soạn nhiều sách giáo khoa đối với cấp tiểu học, mầm non sẽ gây lãng phí. Còn lên đến cấp THPT đặt ra yêu cầu hướng nghiệp thì có thể có nhiều bộ sách tham khảo.

Có ý kiến đề nghị chương trình giáo dục phổ thông là thống nhất, xây dựng một bộ sách giáo khoa chung cho cả nước; làm rõ tiêu chí lựa chọn sách giáo khoa; quy định cụ thể việc thí điểm chính sách mới trong giáo dục.

Tuy nhiên, GS.TS Nguyễn Minh Thuyết - Tổng Chủ biên Chương trình SGK giáo dục phổ thông mới, cho rằng: Việc thực hiện nhiều bộ SGK không làm nảy sinh điều gì phức tạp như lo lắng của đại biểu Quốc hội và một bộ phận cử tri. Nghị quyết của T.Ư về xây dựng chương trình mở, đa dạng hóa tài liệu dạy học là phù hợp với xu thế quốc tế. Qua đó để tạo ra nền giáo dục mở, có tính dân chủ cao, huy động được tài lực của xã hội để đóng góp cho giáo dục.

Cũng có chuyên gia cho rằng, nhiều SGK sẽ phát huy được trí tuệ của nhiều người, nhiều tầng lớp, góp phần dân chủ hóa trong giáo dục, truyền bá; giáo viên và học sinh có nhiều nguồn tư liệu, tham khảo nhiều cách tiếp cận khác nhau…Xã hội hóa việc biên soạn SGK cũng giảm chi phí ngân sách của nhà nước, nâng cao được chất lượng do cạnh tranh lành mạnh.

Phó thủ tướng Vũ Đức Đam khẳng định, dù ai biên soạn sách giáo khoa thì đều có Hội đồng quốc gia thẩm định, Bộ trưởng phê duyệt có cho sử dụng hay không. Vì vậy, sách giáo khoa đều chính thống và tầm quốc gia.

Xã hội mong chờ sẽ có những bộ sách giáo khoa phù hợp cho những năm tới. Liệu lần đổi mới này có đạt được những kỳ vọng như mục tiêu của Bộ Giáo dục đã đề ra hay không vẫn là câu hỏi sẽ được trả lời trong tương lai.

Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam xin được giới thiệu bài: “Tranh luận về việc có 1 hay nhiều bộ sách giáo khoa” đăng trên báo Pháp luật TP Hồ Chí Minh ngày 12/03/2019.

------------------------------------------------------------------------------

Tranh luận về việc có 1 hay nhiều bộ sách giáo khoa

Tranh luận về việc có 1 hay nhiều bộ sách giáo khoa

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ.

Cho ý kiến về các vấn đề còn có ý kiến khác nhau của dự án Luật Giáo dục (sửa đổi) sáng 12-3, nhiều thành viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho hay băn khoăn nhất hiện nay vẫn là sách giáo khoa (SGK).

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân dẫn lại điều 31 dự thảo quy định về Chương trình giáo dục phổ thông, SGK. Theo đó, mỗi môn học có một hoặc một số SGK, thực hiện xã hội hóa biên soạn SGK. Cơ sở giáo dục được lựa chọn SGK để sử dụng ổn định trong giảng dạy, học tập có tham khảo ý kiến của giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh, bảo đảm công khai, minh bạch phù hợp với điều kiện thực tiễn (theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT).

Chủ tịch Quốc hội nêu thực tế, Bộ GD&ĐT thực hiện biên soạn một bộ SGK, bộ sách này được thẩm định, phê duyệt công bằng với các bộ sách do các tổ chức, cá nhân biên soạn. 

“Quy định như vậy thì phức tạp quá. Làm sao cha mẹ học sinh nói nên chọn sách nào? Rồi lại có xu hương “chạy” để bộ sách của mình sử dụng ở trường này, tỉnh nọ. Có lãng phí không khi nhà nước bỏ tiền cho Bộ GD&ĐT biên soạn”- Chủ tịch Quốc hội băn khoăn.

Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu cũng băn khoăn về việc luật không quy định cụ thể trách nhiệm, vai trò của Bộ GD&ĐT trong việc sử dụng SGK mà chỉ nói mỗi môn học có một hoặc nhiều bộ SGK.

“Tôi đề nghị có một bộ sách chung, thống nhất của quốc gia. Còn có những bộ sách tham khảo về môn học đó thì có nhiều người tham gia biên soạn”- ông Lưu nói và cho rằng khi tham gia bộ sách chính thống thì không chỉ có chuyên gia Bộ GD&ĐT mà mời chuyên, gia nhà khoa học bên ngoài. Xã hội hóa theo kiểu như vậy.

Lý giải sau đó, Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hóa  Giáo dục Thanh thiếu niên và Nhi đồng Phan Thanh Bình cho rằng, Nghị quyết 29 của Trung ương về đổi mới căn bản toàn diện GD&ĐT có nhiều thay đổi trong cách học và cách dạy, chuyển từ giảng dạy kiến thức qua đánh giá và đào tạo năng lực cho học sinh. Điều này tác động đến phương thức giảng dạy phổ thông, theo đó, quan trọng nhất, chương trình GD phổ thông là “pháp lệnh”.

“SGK là công cụ, tài liệu giảng dạy chứ không phải là duy nhất. Cái quan trọng hơn là chương trình GD phổ thông. Có thể trên một kiến thức nhưng nhiều nguồn, có thể không sử dụng SGK nếu các em sử dụng mạng internet để có kiến thức đó”-  ông Bình phân tích.

Bộ trưởng GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ cho biết thêm đổi mới chương trình GD phổ thông lần này rất khác. Lần trước đổi mới từ SGK, SGK là cơ sở pháp lý để tất cả công việc phải đi theo, còn lần này phát triển phẩm chất năng lực. 

“Nội dung quan trọng là soạn chương trình GD phổ thông và chương trình các môn học. Các chuyên gia thống nhất 80% trong toàn quốc, 20% là địa phương. Còn chương trình tổng thể, môn học cũng được soạn xin ý kiến rất kỹ. Cho đến nay, các địa phương, Sở GD&ĐT bắt đầu triển khai”- Bộ trưởng Nhạ thông tin.

Tư lệnh ngành giáo dục cũng nhấn mạnh, SGK lần này sẽ cụ thể hóa chương trình có tính “pháp lệnh” thống nhất trong toàn quốc. Người dạy theo chương trình mới không nhất thiết bám chặt SGK, ngoài ra còn nhiều tài liệu khác để khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp vì mục đích chính của đổi mới lần này là đổi mới dạy và học.

Cũng theo người đứng đầu ngành giáo dục, quá trình chuẩn bị, biên soạn SGK rất chi tiết, huy động các nhà khoa học, nhà giáo, khác hẳn phát hành sách thông thường. Bộ khuyến khích các tổ chức cá nhân biên soạn nhưng phải bám vào chương trình, quy trình thủ tục biên soạn theo Thông tư hướng dẫn của Bộ.

Cũng theo ông Nhạ, khi có bản thảo. Hội đồng thẩm định quốc gia thẩm định đảm bảo công bằng giữa các bộ sách và có điều kiện tiêu chuẩn người viết SGK chứ không phải ai cũng biên soạn được. Sau khi thẩm định, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ký ban hành chứ không phải viết xong là phát hành.

Bộ đang tích cực biên soạn sách. Người tham gia biên soạn không phải nhà khoa học của Bộ mà đấu thầu các nhà khoa học trong cả nước để cho ra bộ sách chung chứ không phải bộ sách của Bộ. Bộ cũng đang soạn thảo thông tư để ban hành hướng dẫn lựa chọn sách chứ không phải ai thích chọn thế nào thì chọn. 

“Dù ai biên soạn SGK cũng do Hội đồng Quốc gia thẩm định, Bộ trưởng phê duyệt có cho sử dụng hay không và Bộ trưởng GD&ĐT phải chịu trách nhiệm”- Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam khẳng định.

Theo Đức Minh/ báo Pháp luật TP HCM