Để việc thực hiện 10 điều Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam đi vào thực tiễn hiệu quả hơn: Không để lửa bùng lên mới dập!

Thứ sáu, ngày 13 tháng 4 năm 2018 | 9:37:1

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm 2017 là “Nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong hệ thống các cấp Hội”, cụ thể là việc thực hiện 10 Điều Quy định đạo đức nghề nghiệp (QĐĐĐNN) người làm báo Việt Nam. Báo NB&CL đã ghi lại một số ý kiến của các nhà báo - hội viên, lãnh đạo HNB, Liên Chi hội và Chi hội để thấy rõ hơn cách thức giúp cho hội viên - nhà báo tiếp thu và thấm nhuần 10 điều Quy định này để phát huy hiệu quả trong thực tiễn ra sao?

Phóng viên tác nghiệp.

Nhà báo Hoàng Minh Trí - Báo Công an Nhân dân: “Tôi luôn nhắc mình viết những bài báo trước hết cho người thân của mình đọc”

Nghề báo là một nghề rất nhạy cảm, ranh giới giữa sự tử tế và cám dỗ rất gần nhau. Hội Nhà báo Việt Nam ban hành 10 Điều QĐĐĐNN là rất cần thiết. Bởi trong giới báo chí chúng ta mấy năm gần đây có quá nhiều việc mà chính người làm báo cảm thấy rất buồn, thậm chí có người còn cảm thấy xấu hổ vì danh xưng “nhà báo” đã bị một số đồng nghiệp đạo đức kém đem ra đùa giỡn… Trong khi sự thật còn rất nhiều nhà báo tốt, có đạo đức… Bản thân tôi có một quan niệm làm nghề rất đơn giản, đó là khi những bài báo mình viết ra thì độc giả đầu tiên của tôi là bà nội, là mẹ, là cô - tức là khi người thân của mình chấp nhận được thì có nghĩa bài báo đó đã đạt được một kết quả cũng như giá trị nhất định. Tôi hay gợi ý một câu chuyện gì đó trên mạng xã hội và rất muốn nhận gợi ý của bạn bè mình, họ sẽ đưa ra cho mình những góc nhìn phù hợp trước khi viết một bài báo nào đó. Tôi luôn lấy đó là lớp lọc đầu tiên. Tôi luôn chọn những điều mà mình cho là hiểu biết nhiều nhất thì mới viết.

Nhà báo Dương Phước Thu - Phó Chủ tịch Thường trực HNB Thừa Thiên Huế: “Tiêu cực phải được giải quyết ngay lúc mới chỉ là biểu hiện”

Để hội viên nắm vững Luật Báo chí 2016 và 10 điều QĐĐĐNN người làm báo Việt Nam, HNB Thừa Thiên Huế đã xây dựng chương trình hành động và triển khai thực hiện đến các cấp Hội cơ sở cho vài năm tới. Chương trình hành động ấy được gắn với nhiệm vụ thường xuyên của từng đơn vị trở thành một tiêu chí bắt buộc và lấy tiêu chí đó cùng với các quy định khác để có cơ sở đánh giá chất lượng hội viên, xét đến những yếu tố nhân văn để khuyến khích hội viên rút ngắn về thời gian nâng lương, bổ nhiệm, khen thưởng, xếp hạng chất lượng nhà báo. Ngoài những quy định chung, chúng tôi luôn xem trọng công tác giáo dục chính trị, rèn luyện kỹ năng nghề nghiệp, lấy văn hóa và tác phẩm báo chí làm phép đo ứng xử để hội viên không ngừng vươn lên đáp ứng yêu cầu trước tình hình mới, thực hiện đúng trách nhiệm chính trị của người làm báo.

Trong thực tiễn, có những vấn đề tiêu cực nảy sinh từ cơ sở, theo chúng tôi, phải được giải quyết tại cơ sở, ngay lúc nó mới chỉ là biểu hiện. Có như thế mới giải quyết được cả hai nội dung: giáo dục, rèn luyện và ngăn chặn kịp thời dấu hiệu có thể phạm phải những quy định về đạo đức nghề nghiệp trong quá trình tác nghiệp của hội viên. Nhưng dù có cố gắng bao nhiêu của tổ chức HNB thì trước hết, hơn hết, mỗi hội viên nhà báo cần phải tự biết giữ mình, biết điều chỉnh và làm chủ bản thân trước những cám dỗ của xã hội trong môi trường hoạt động báo chí hiện nay.

Nhà báo Đỗ Ngọc Hà - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo tỉnh Quảng Ninh: “Đây là dịp tốt để các đơn vị Hội rà soát đội ngũ”

Ngay sau khi 10 Điều QĐĐĐNN được ban hành, HNB Quảng Ninh đã triệu tập toàn thể hội viên để phổ biến các quy định này và những điểm mới trong Luật Báo chí 2016. Để việc thực hiện được hiệu quả, công bằng, ngày 5/7/2017, Hội đồng xử lý vi phạm QĐĐĐNN người làm báo Việt Nam tỉnh Quảng Ninh (gọi tắt là Hội đồng) đã được thành lập. Chủ tịch Hội đồng là Chủ tịch HNB tỉnh; tham gia Hội đồng có lãnh đạo Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy, Sở Thông tin và Truyền thông, lãnh đạo các cơ quan báo chí của tỉnh và đại diện các nhà báo thường trú trên địa bàn. Sau khi được thành lập, Hội đồng đã họp để phân công nhiệm vụ; phổ biến quy định và quy chế hoạt động của Hội đồng đến đại diện các cơ quan báo chí, các phóng viên thường trú. Cơ quan Thường trực HNB tỉnh (Thường trực Hội đồng của tỉnh) đã chủ động kiểm tra, giám sát việc thực hiện QĐĐĐNN, để nếu phát hiện sai phạm thì kịp thời đề xuất việc xem xét xử lý. Từ khi được thành lập, Hội đồng đã tiến hành các cuộc kiểm tra việc thực hiện QĐĐĐNN tại các Chi hội. Ban Thư ký các Chi hội, Chi hội nhà báo trực thuộc cũng thường xuyên nắm tình hình hội viên, phóng viên trong quá trình tác nghiệp. Phương châm của Hội đồng là chú trọng phòng ngừa, khi phát hiện vi phạm thì kịp thời xử lý nghiêm minh để làm gương. Bước đầu về cơ bản, hoạt động của Hội đồng đã đáp ứng yêu cầu thực hiện công tác giám sát thực hiện QĐĐĐNN trong giới báo chí; đồng thời cũng là dịp tốt để các đơn vị Hội rà soát đội ngũ. Nhìn chung, đội ngũ những người làm báo trên địa bàn chấp hành tốt QĐĐĐNN; hoạt động báo chí đã có những chuyển biến tích cực…

Nhà báo Hoàng Đinh Linh - Thư ký Chi hội nhà báo Báo Phụ nữ Việt Nam: “Đề cao tuyệt đối tính kỷ luật và tinh thần nêu gương”

Là một tờ báo mang đặc thù giới, báo Phụ nữ Việt Nam (PNVN) luôn đề cao giá trị nhân ái như đích đến của mình. Cùng với việc xem 10 Điều QĐĐĐNN do HNBVN ban hành như “Quy tắc mẹ” mang tính chất nền tảng, chúng tôi đã xây dựng được bộ quy tắc đạo đức người làm báo PNVN, cùng với kỷ luật phát ngôn nội bộ, kỷ luật phát ngôn trên mạng xã hội… trong đó, đề cao tuyệt đối tính kỷ luật và tinh thần nêu gương. Việc nêu gương đã được thực hiện và lan tỏa ngay từ chính những người đứng đầu. Việc thực hiện các quy định đề ra được các tổ chức đoàn thể cũng như từng hội viên, phóng viên giám sát thường xuyên, liên tục, có sự kiểm tra chéo nhằm phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm. Với quan điểm thưởng kịp thời, phạt nghiêm minh, sai phạm ở đâu xử lý ở đó đã tạo được niềm tin cũng như khích lệ sự tự giác, ý thức kỷ luật của hội viên, phóng viên… Ngoài các quy định chung về trách nhiệm, quyền hạn, nghĩa vụ của nhà báo đối với Tổ quốc, nhân dân, trong quá trình phóng viên tác nghiệp, Báo PNVN đặc biệt quan tâm đến vấn đề trung thực - khách quan - tôn trọng sự thật. Ban Biên tập yêu cầu, dù viết về đề tài tiêu cực hay tích cực đều phải trên tinh thần xây dựng. Bên cạnh đó, cùng với việc không ngừng bồi đắp đạo đức làm nghề bằng những việc làm cụ thể; xây dựng và quản trị bằng niềm tin, trên nền tảng hạt nhân đoàn kết trong mỗi thành viên của toà soạn, do vậy, gần như mọi thông tin biến đổi theo cả hai chiều hướng tích cực và tiêu cực, Ban Biên tập đều nắm bắt và có hướng xử lý kịp thời, đã hạn chế được thấp nhất các hiện tượng tiêu cực có thể nảy sinh từ môi trường làm báo.

Nhà báo Nguyễn Kiên Trung - báo Vietnamnet: “Cần coi 10 Điều QĐĐĐNN là “cẩm nang” để xây dựng nét văn hóa trong cơ quan báo chí”

Đạo đức nghề báo là điều quan trọng đối với bất kỳ người làm báo nào. Thời gian qua, có nhiều đồng nghiệp của chúng ta đã vi phạm những lỗi nghiêm trọng trong quá trình tác nghiệp. Nhiều nhà báo bị nhắc nhở, xử lý, thu thẻ nhà báo, nghiêm trọng hơn là vướng vòng lao lý. Trong nhiều nguyên nhân, ngoài nhận thức của người làm nghề, có cả việc họ không nhận thức rõ được những QĐĐĐNN do Hội Nhà báo Việt Nam ban hành, Luật Báo chí, vì sự cám dỗ đã đánh mất mình. Và sự ra đời của Hội đồng xử lý vi phạm đạo đức người làm báo là điều cần thiết trong bối cảnh hiện tại. Chúng ta đấu tranh với những mặt xấu, chưa tích cực của xã hội, trước tiên cần đấu tranh với chính những tiêu cực, mặt xấu trong môi trường báo chí mà chúng ta đang sống, làm việc. Một con sâu không thể làm rầu nồi canh. Một nhà báo tiêu cực không thể làm hoen ố hình ảnh của những nhà báo chân chính, đang từng ngày, từng giờ làm đúng trách nhiệm được Đảng, Nhà nước giao phó, nhân dân tin tưởng. Với tôi, trong quá trình tác nghiệp, khi đứng trước những đề tài, những hoàn cảnh không ít lần tôi đã phải suy nghĩ, thậm chí là rất áy náy trước khi đặt bút. Thậm chí, sau những bài viết, là những băn khoăn, day dứt của người làm nghề, mặc dù là mình không làm sai, có khi là rất đúng…

Tôi cho rằng, để 10 Điều QĐĐĐNN người làm báo Việt Nam phát huy hiệu quả hơn nữa trong thực tiễn, vai trò của các cơ quan báo chí, các Chi hội nhà báo là vô cùng quan trọng, bởi đây chính là nơi theo sát và trực tiếp quản lý hội viên - nhà báo từng ngày, từng giờ. Vì vậy, khi các đơn vị này coi QĐĐĐNN này như một “cẩm nang” để tổ chức, duy trì kỷ luật, kỷ cương tạo nên nét văn hóa ở trong tòa soạn mình thì việc nâng cao chất lượng thông tin, xây dựng hình ảnh người làm báo tốt đẹp trong lòng công chúng, bạn đọc không là điều khó… Và việc phòng ngừa những biểu hiện phi đạo đức vẫn là yếu tố quan trọng và có tính quyết định. Không để lửa bùng lên mới dập…

Theo: Ngọc Lành/ Báo Nhà báo & Công luận