Đề xuất đánh thuế nhà ở trên 700 triệu đồng: “Không thể tận thu và cào bằng”

Thứ ba, ngày 17 tháng 4 năm 2018 | 13:40:44

Bộ Tài chính mới đây đã dự thảo Luật thuế tài sản để trình Quốc hội trong đó đề xuất phương án áp dụng mức thuế tài sản chung (gồm cả đất và nhà) với tỷ lệ 0, 3% nếu xác định ngưỡng nhà không chịu thuế dưới 1 tỷ đồng hoặc áp dụng tỷ lệ 0, 4% nếu ngưỡng nhà không chịu thuế là 700 triệu đồng. Hiện đề xuất này đang vấp phải nhiều phản ứng không đồng tình trong dư luận.

Theo Bộ Tài chính, điều này là “phù hợp với quy định mức thuế suất thuế tài sản của các nước”, khai thác tốt nguồn thu từ thuế tài sản, đảm bảo thuế tài sản là nguồn thu ổn định của ngân sách nhà nước, thực hiện mục tiêu cơ cấu lại thu ngân sách nhà nước. Dự kiến, ngân sách có thể thu được 31 nghìn tỷ đồng/năm nếu đề xuất này được áp dụng.

Tuy nhiên, trước đề xuất này của Bộ Tài chính, không ít người đã phản ứng dữ dội, nhiều người cho rằng đề xuất đánh thuế nhà đất có giá trị trên 700 triệu đồng là vô lý bởi khi người dân xây nhà đã phải nộp thuế chuyển quyền sử sụng đất, thuế giá trị gia tăng (nếu là mua căn hộ), thuế thu nhập doanh nghiệp, thậm chí thuế tiêu thụ đặc biệt, vậy thì việc đánh thêm thuế nhà đất (tài sản) khiến người dân phải gánh thêm một khoản thuế như vậy liệu có phải là thuế chồng thuế hay không? Không ít người thắc mắc, mặc dù đất đai là tài sản quốc gia nhưng nhà đất thuộc sở hữu của cá nhân do cá nhân tự bỏ tiền ra xây dựng vậy tại sao họ lại phải đóng thêm thuế nữa?

Hơn nữa, trong dự thảo đã không có sự phân biệt trong việc thu thuế nhà đất, người có 1 căn nhà để ở cũng phải đóng thuế như những người có 2 hoặc nhiều nhà. Người có thu nhập thấp đóng thuế như người có thu nhập cao, người sống ở thành thị đóng thuế như người ở nông thôn bởi với cách đề xuất đánh thuế nhà đất có giá trị trên 700 triệu đồng thì ở thành phố khó có gia đình nào “thoát” đóng thuế được. Chưa kể nhiều người mua nhà còn đang phải cõng trên vai khoản nợ ngân hàng lên tới 15 đến 20 năm, vậy thì khó khăn lại chồng khó khăn lên vai họ. Chưa kể việc đánh thuế nhà trên 700 triệu đồng còn có thể đẩy giá bất động sản lên cao.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP HCM, Lê Hoàng Châu, Luật Thuế tài sản nếu được ban hành tại thời điểm hiện nay sẽ có tác động rất lớn đối với thị trường bất động sản và người tiêu dùng. Bên cạnh mặt tích cực như tăng cường hiệu lực công tác quản lý nhà nước, tăng nguồn thu ngân sách, góp phần làm cho thị trường bất động sản minh bạch và lành mạnh, ông Châu còn chỉ ra những quan ngại nếu việc đánh thuế tài sản cho nhóm nhà ở 700 triệu đồng trở lên. Thứ nhất, sẽ xảy ra tình trạng "thuế chồng thuế", do người tiêu dùng (người mua nhà) vừa phải nộp tiền sử dụng đất rất lớn, vừa phải nộp thuế tài sản. Thứ hai, sẽ tác động đến mặt bằng giá nhà ở trên thị trường bất động sản theo chiều hướng tăng lên. Thứ ba, sẽ làm giảm phần nào hoạt động đầu tư, kinh doanh của các nhà đầu tư thứ cấp dẫn tới khả năng sụt giảm giao dịch trên thị trường bất động sản.

Thông tin trên báo Vietnamnet cho thấy, Ông Chung Thành Tiến, Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam cho rằng, để ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ cho các thành phần kinh tế trong nước phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam trong giai đoạn hội nhập, Quốc hội, Chính phủ không nên điều chỉnh tăng thêm các sắc thuế nội địa để bù đắp thâm hụt ngân sách. Thay vào đó, nên tăng cường năng lực cho ngành thuế thông qua công tác thanh/kiểm tra, tăng cường các phương tiện hỗ trợ để đảm bảo thu đúng, thu đủ, kiên quyết với việc kinh doanh gian lận/trốn thuế, thiếu trách nhiệm với xã hội.

Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam xin được giới thiệu bài “Đề xuất đánh thuế nhà ở trên 700 triệu đồng: Tận thu!” đăng trên báo điện tử VOV ngày 16/04/2018.

---------------------------------------------------------------------------

Đề xuất đánh thuế nhà ở trên 700 triệu đồng: Tận thu!

Đánh thuế nhà trên 700 triệu đồng với nhà ở thứ nhất là không hợp lý, tận thu của cả người nghèo.

Bộ Tài chính đang đề nghị xây dựng Luật Thuế tài sản. Theo đó, Bộ này đề xuất đánh thuế đối với đất ở và nhà. Cụ thể, với nhà ở, Bộ Tài chính xây dựng 2 phương án đánh thuế đối với nhà ở có giá trị từ 700 triệu đồng trở lên và 1 tỷ đồng trở lên.

danh thue nha tren 700 trieu dong tan thu cua dan hinh 1
Phương án thu thuế nhà ở có giá trị từ 700 triệu đồng trở lên đang vấp phải sự phản đối của người dân. Ảnh minh họa: KT

Thông tin này ngay lập tức vấp phải sự phản ứng của đông đảo người dân và ý kiến không đồng thuận của các chuyên gia kinh tế. Theo giải thích của cơ quan soạn thảo thì luật này góp phần “hạn chế đầu cơ tài nguyên đất đai, nhà ở”, thế nhưng lại đánh vào nhà ở thứ nhất thì lại không hợp lý. Bởi, với cách tính toán, lập luận như vậy thì gần như 100% người mua nhà đều bị đánh thuế.

Với cán bộ công chức đa phần sống bằng lương, tiền dành dụm được nếu nằm trong diện tăng thêm không được giảm trừ đều đã phải nộp thuế cho Nhà nước. Nếu tiếp tục đánh thuế khi mua nhà thì sẽ dẫn tới tình trạng “thuế chồng thuế”. Còn nếu mua nhà trả góp, người dân phải vay ngân hàng thì chịu sao thấu hàng tháng vừa lo đóng thuế và lo trả lãi,  gốc vay.

Chính vì thế, theo quan điểm của nhiều chuyên gia tài chính và mong muốn của người dân là Nhà nước chỉ nên đánh thuế với quyền sử dụng đất, chứ không nên đánh thuế trên giá trị của căn nhà xây dựng trên đó. Bởi lẽ, tiền xây dựng căn nhà đã được người dân đã trả thuế trước đó rồi. Nếu chính sách thuế không hợp lý, không thoả đáng thì chắc chắn sẽ có tình trạng lách luật, trốn, gian lận thuế.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, nếu áp dụng thu thuế tài sản, mỗi năm ngân sách sẽ thu thêm được từ 22.700 đến 31.000 tỷ đồng.

Vài tuần trước đó, Bộ Tài chính tuyên bố chủ trương tăng thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu đã được “đa số ý kiến đồng thuận”. Nếu chủ trương này được thông qua, mỗi lít xăng sẽ “cõng” tới 4.000 đồng tiền thuế bảo vệ môi trường. Tăng thuế bảo vệ môi trường với xăng dầu, ngân sách sẽ thêm gần 15.000 tỷ mỗi năm.

Điều khiến dư luận buồn và lo lắng hơn cả là ngành tài chính thay vì tìm cách tăng hiệu quả thu, tránh thất thu thuế, tăng hiệu quả quản lý và sử dụng ngân sách… thì lại chỉ biết tìm cách “đẻ” ra các sắc thuế mới, tận thu từ dân. Đã vậy, những cán bộ, công chức làm việc trong các cơ quan này lại còn không tạo điều kiện cho doanh nghiệp, người dân làm ăn, kinh doanh. Tình trạng nhũng nhiễu của cán bộ Hải quan, cán bộ thuế thời gian qua đã khiến nhiều người dân, doanh nghiệp bức xúc. 

Câu chuyện tăng thu sẽ không bao giờ có hồi kết nếu như việc chi tiêu không hiệu quả. Con số thống kê của Bộ Tài chính cho thấy, trong quý 1 năm nay, chi thường xuyên đã đạt gần 75,6% tổng chi. Trong khi nguồn nội lực cho phát triển kinh tế dài hạn là chi đầu tư phát triển chỉ chiếm 14,2% tổng chi ngân sách. Trong khi đó, chi thường xuyên luôn ở mức cao trên 70% tổng chi qua các năm.

Trong năm 2017, ngành kiểm toán đã phát hiện thừa tới 57.175 biên chế trong khu vực nhà nước. Và, hiện còn 42.146 đơn vị sự nghiệp được ngân sách bảo đảm toàn bộ kinh phí, bằng 73,7% số lượng đơn vị sự nghiệp. Kinh phí cấp cho các đơn vị sự nghiệp công lập chiếm trên 50% tổng kinh phí hoạt động của các đơn vị (khoảng 140.000 tỷ đồng), tăng 2,2% so với năm 2016…

Với một bộ máy còn cồng kềnh lại được đánh giá là hiệu quả chưa cao thì có tăng thu bao nhiêu cũng không đủ và đặc biệt với cách chi hiện nay thì tình trạng dù bội chi chắc chắn năm sau cao hơn năm trước. Trong khi đó, giải trình trước Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính thừa nhận, công tác quản lý thu NSNN ở một số địa bàn, lĩnh vực chưa quyết liệt, chưa theo sát tình hình thực tiễn; nợ đọng thuế, nhất là những khoản không có khả năng thu còn lớn. Quản lý, sử dụng sai nguồn kinh phí thực hiện cải cách tiền lương; sử dụng vốn đầu tư ở nhiều bộ, địa phương còn dàn trải, lãng phí. Qua công tác thanh tra, kiểm tra phát hiện tình trạng chi NSNN sai tiêu chuẩn, định mức, chế độ còn xảy ra tại nhiều đơn vị.

Vậy nên, nếu chúng ta chỉ chăm chăm tìm nguồn thu mà không thực hiện hiệu quả việc tinh gọn bộ máy, không minh bạch các khoản thu – chi, đầu tư công không hiệu quả (vẫn còn nhiều công trình đắp chiếu, dở dang), không cải cách bộ máy…thì dân có è cổ ra đóng thuế cũng không thể nuôi nổi bộ máy này. Những việc này có lẽ đã vượt tầm của Bộ Tài chính./.

Theo An Nhi/VOV.VN