Giám đốc Bảo tàng Báo chí Việt Nam: “Sự quan tâm, ủng hộ của công chúng là nguồn năng lượng lớn nhất cho chúng tôi”

Thứ năm, ngày 14 tháng 6 năm 2018 | 9:33:25

Tháng 8/2017, sau khi Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập Bảo tàng Báo chí Việt Nam, công tác chuẩn bị cho việc thiết kế và thi công trưng bày Bảo tàng từng bước được diễn ra hết sức khẩn trương. Nhân dịp Kỷ niệm 93 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, phóng viên Cổng Thông tin Điện tử Hội Nhà báo Việt Nam đã có cuộc trò chuyện với nhà báo Kim Hoa - Giám đốc Bảo tàng Báo chí Việt Nam.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đồng chí Phùng Xuân Nhạ - Bộ trưởng Bộ GD&ĐT trao quyết định thành lập Bảo tàng Báo chí Việt Nam cho đồng chí Thuận Hữu - Chủ tịch Hội Nhà Báo Việt Nam (Ảnh: Sơn Hải) 

PV: Đã gần 1 năm kể từ ngày Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập Bảo tàng Báo chí Việt Nam đến nay Bảo tàng đã triển khai được đến đâu và dự định khi nào chính thức khai trương, thưa bà?

Nhà báo Kim Hoa: Trong suốt thời gian đó, chúng tôi đã rất nỗ lực với mong muốn Bảo tàng sẽ được khai trương trong thời gian sớm nhất và dự kiến là vào tháng 9 năm 2019. Một trong những việc mà chúng tôi có thể tự hào đó là dù thời gian ngắn và bận nhiều việc, nhưng đã bổ sung thêm rất nhiều hiện vật, tư liệu quý giá vào kho lưu trữ. Điều này đã giúp chúng tôi tự tin hơn để xây dựng kế hoạch, kịch bản trưng bày cũng như giúp bộ phận thiết kế tiếp cận được một cách toàn diện, chính xác hơn lịch sử báo chí Việt Nam thông qua những hiện vật và tư liệu mà Bảo tàng cung cấp.

Ngoài việc tiếp nhận hiện vật, chúng tôi đã tổ chức được một số cuộc gặp mặt xúc động, trong đó có thể kể đến chương trình Gặp gỡ một số nhà báo tuổi 90 được tổ chức trang trọng, ấm cúng trong khuôn khổ Hội Báo Toàn quốc năm 2018. Trong buổi gặp mặt ấy chúng tôi vinh dự được đón tiếp 11 nhà báo nổi tiếng, đều là những cây đa cây đề trong làng báo. Các cụ hiện đều khỏe mạnh, nhiều cụ vẫn tiếp tục nghiên cứu về báo chí và làm báo dù tuổi đời đều cao từ 89 đến 96 tuổi. Với những câu chuyện làm nghề, những kỉ vật hiến tặng, các nhà báo đã không chỉ là nhân chứng - cố vấn đặc biệt cho Bảo tàng mà còn là người trực tiếp đóng góp công sức vào nền báo chí cách mạng Việt Nam ngay từ thập kỷ 40-50 của thế kỷ trước. Đó là các nhà báo: Phan Quang, Lý Thị Trung, Hà Đăng, Phạm Vũ Bằng, Nguyễn Khắc Tiếp, Võ Thế Ái…. Tuy nhiên có một điều mà chúng tôi vô cùng tiếc nuối, đau xót, đó là trong thời gian chuẩn bị cho buổi gặp mặt trên nhà báo, họa sĩ Phan Kế An, tác giả của bức ký họa chân dung Bác Hồ đầu tiên trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, từng in trên trang bìa của Báo Sự thật, đã đột ngột ra đi. Điều này càng khiến chúng tôi cảm thấy phải cố gắng hơn nữa, cố gắng rất nhiều, không chỉ là chạy đua với thời gian, mà còn để có được những cơ hội quý báu được tiếp cận với một thế hệ làm báo đã góp phần làm nên lịch sử đất nước, lịch sử báo chí cách mạng từ 70-80 năm trước.

Gần như chúng tôi rất ít thời gian rồi vì tất cả đều dồn hết cho việc phân loại, sàng lọc những di sản báo chí đã có trong tay, từ đó nghiên cứu, tập hợp, chuẩn bị kế hoạch chi tiết cũng như kịch bản trưng bày chi tiết, đồng thời không quên đẩy mạnh việc sưu tầm, tiếp nhận hiện vật, tư liệu, triển khai các hoạt động bảo quản, truyền thông, số hóa…. Muốn có trưng bày thành công nhất thiết phải có sự chuẩn bị chu đáo về mọi mặt, mà bắt đầu chính là sự chuẩn bị về hiện vật, tư liệu một cách tốt nhất. Không bằng lòng với những gì đã có trong tay, các cán bộ Bảo tàng hàng ngày vẫn tiếp tục đào sâu tìm hiểu từng sự kiện, từng hiện vật, tài liệu và khi cần phải ngay lập tức có mặt tại các cơ quan báo chí, các thư viện, gõ cửa các chuyên gia, cố vấn để bổ khuyết bằng được.

Nhà báo Kim Hoa nhận Quyết định bổ nhiệm làm Giám đốc Bảo tàng Báo chí Việt Nam (Ảnh: Sơn Hải) 

Trong quá trình triển khai, chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe, tiếp thu những ý kiến đóng góp đến từ các chuyên gia, các nhà báo và công chúng. Tuy hiện vật, tư liệu hiện có của Bảo tàng là tương đối phong phú nhưng chưa đáng là bao so với những di sản báo chí mà lịch sử 152 năm làm báo của chúng ta đã để lại vì vậy công cuộc tìm kiếm, tiếp nhận, khai thác hiện vật, tư liệu sẽ luôn được chú trọng, được coi là công việc thường xuyên, liên tục, không chỉ để phục vụ cho công tác trưng bày sắp tới mà còn phục vụ cho hoạt động lâu dài cho Bảo tàng trong quá trình đến với công chúng.

PV: Nguồn năng lượng nào khiến cán bộ Bảo tàng mặc dù số lượng không nhiều nhưng có thể hoàn thành được khối lượng công việc lớn như vậy?

Nhà báo Kim Hoa: Tôi cho rằng nguồn năng lượng lớn nhất đó là sự quan tâm, chờ đợi, ủng hộ của các nhà báo, nhân thân nhà báo và công chúng mà chúng tôi cảm nhận được trong quá trình tiếp xúc, tiếp nhận hiện vật. Điều đó đã giúp chúng tôi hiểu được rằng Bảo tàng Báo chí Việt Nam cần sớm hoàn thành nhiệm vụ trưng bày một cách tốt nhất để sớm đưa vào khai thác, sử dụng. Đó cũng là điều luôn thôi thúc chúng tôi không quản ngại gian khó, không nề hà vất vả với quyết tâm lớn nhất, cao nhất để có thể khánh thành trưng bày Bảo tàng vào quý 3 năm 2019. Để Bảo tàng thực sự trở thành địa chỉ tin cậy của các nhà báo và nhân thân của họ, cũng như công chúng báo chí cả nước; để mỗi vị khách đến tham quan Bảo tàng đều có thể “gặp lại” được một phần ký ức, một phần kỷ niệm của mình, hay những thời khắc lịch sử quan trọng mà báo chí đã ghi lại thông qua các ấn phẩm báo in, các chương trình phát thanh truyền hình….

PV: Hiện tại, Bảo tàng đã có những kế hoạch lưu trữ, bảo quản hiện vật và quảng bá rộng rãi để thu hút được đông đảo khách tham quan?

Nhà báo Kim Hoa: Khi tiếp nhận hiện vật, tư liệu chúng tôi luôn biết rằng không chỉ tiếp nhận và quản lý đơn thuần mà phải bảo quản, khai thác nó một cách khoa học, bài bản nhất. Với những người mới chân ướt chân ráo bước vào nghề như chúng tôi thì kỹ năng bảo quản hiện vật, tư liệu Bảo tàng là khâu hết sức quan trọng. Là Bảo tàng Báo chí nên thiên về hiện vật, tư liệu giấy, kim loại cùng máy móc điện tử… nếu không bảo quản được một cách chu đáo, đúng cách khiến tuổi thọ của hiện vật bị giảm sút, đó sẽ là điều rất đáng tiếc.

Bảo tàng Báo chí Việt Nam tiếp nhận chiếc máy ảnh của nhà báo, nhiếp ảnh gia của hãng AP Ních Út- tác giả của bức ảnh nổi tiếng "Em bé Napalm" (Ảnh: Nhật Hà) 

Bên cạnh đó, việc quảng bá Bảo tàng như thế nào để đông đảo công chúng biết đến nhiều hơn lịch sử và đời sống sôi động của báo chí nói riêng cũng như đời sống xã hội nói chung thông qua lăng kính báo chí đòi hỏi người làm Bảo tàng không những phải khai thác được thật nhiều hiện vật, tư liệu, ghi lại được thật nhiều câu chuyện xúc động đằng sau hiện vật, tư liệu đó, đồng thời xây dựng được kịch bản trưng bày tốt nhất và có được định hướng chiến lược quảng bá rộng rãi, hiệu quả nhất. Hiện nay chúng tôi đang xúc tiến hoàn chỉnh trang Facebook cũng như và chuẩn bị hồ sơ xin giấp phép hoạt động trang Web của Bảo tàng.

PV: Việc sưu tầm hiện vật, tư liệu thời gian qua của Bảo tàng luôn có sự chung tay góp sức của các nhà báo, nhân thân nhà báo, nhà sưu tầm, cơ quan báo chí và nhiều cơ quan ban ngành khác. Nhân dịp ngày 21/6 này, bà muốn nhắn nhủ điều gì đến họ?

Nhà báo Kim Hoa: Nếu không có sự giúp đỡ, ủng hộ, động viên, tiếp sức của các nhà báo, gia đình nhà báo, các nhà sưu tầm, cơ quan báo chí, các cấp hội nhà báo trong cả nước cũng như các cơ quan ban ngành liên quan thì Bảo tàng Báo chí Việt Nam sau 4 năm kể từ khi Đề án được phê duyệt và sau gần 1 năm ra đời rất khó có thể sở hữu được một khối lượng hiện vật, tư liệu về báo chí tương đối phong phú như hiện nay. Từ tận đáy lòng mình chúng tôi luôn cảm thấy biết ơn sâu sắc những ân nhân của mình – những người đã giúp chúng tôi có được một sức mạnh tinh thần to lớn để có thể nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, thử thách và hoàn thành tốt nhiệm vụ làm Bảo tàng mà cấp trên giao phó.

PV: Xin trân trọng cám ơn bà./.

Ngô Khiêm (thực hiện)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN