Giữ vững kỷ cương, phép nước hay gây bức xúc cho cộng đồng?

Thứ sáu, ngày 24 tháng 1 năm 2020 | 12:30:48

Công viên nước Thanh Hà được Công ty CP phát triển địa ốc Cienco5 xây dựng trên lô đất A2.2 CCĐT01 thuộc khu đô thị Thanh Hà - Cienco5, phường Phú Lương - quận Hà Đông - TP. Hà Nội. Quần thể công viên nước Thanh Hà được xây dựng gồm bể bơi bốn mùa và nhà thi đấu đa năng, là khu vui chơi được đầu tư đồng bộ, hiện đại. Phía bên ngoài công viên được thiết kế, xây dựng tường và cổng với kiến trúc ấn tượng. Nhìn từ xa, công trình văn hoá này là một điểm nhấn nhân lên sự “sang chảnh” trong tổng quan của Khu đô thị Thanh Hà.

Công viên nước có 9 hạng mục trò chơi mạo hiểm, tốc độ như đường trượt 4 làn, đường trượt xoắn ốc, vòng xoáy khổng lồ, sông lười, hố đen vũ trụ, máng trượt, khu tạo sóng nhân tạo. Theo thông tin từ chủ đầu tư, chi phí xây dựng công viên tính đến nay đã lên tới 500 tỷ đồng.

Đây là công viên lớn nhất và hiện đại nhất Hà Nội, đáp ứng tốt nhất nhu cầu hoạt động văn hoá, thể thao, vui chơi, giải trí của cộng đồng dân cư trong khu vực các quận Hà Đông, Hoàng Mai và các huyện Thanh Trì, Thanh Oai. Vì thế mà đã có nhiều bài viết giới thiệu công viên, trong đó có những đánh giá xem như “Disneyland của Việt Nam”.

Những hình ảnh đẹp, hiện đại, hoành tráng của công viên được báo chí mô tả trên đây giờ chỉ còn là quá khứ. Ngày 15/01/2020 toàn bộ các hạng mục, cảnh quan của công trình văn hoá số 1 này đã bị san phẳng, đổ nát, hoang tàn. Các thiết bị hiện đại hàng trăm tỷ được chủ đầu tư nhập khẩu và được chuyên gia nước ngoài lắp đặt đã bị chôn vùi bằng một quyết định cưỡng chế công trình xây dựng không phép của UBND quận Hà Đông.

Chính quyền ở đâu khi xây dựng không phép?

Khu đô thị Thanh Hà được hình thành trên khu đất thuộc địa giới quận Hà Đông và huyện Thanh Oai. Năm 2008 thông qua hợp đồng BT (đổi đất lấy hạ tầng) giữa UBND TP. Hà Nội (cơ quan nhà nước có thẩm quyền) và Cienco 5. Sau đó, Cienco 5 thành lập doanh nghiệp dự án Công ty cổ phần phát triển địa ốc Cienco 5 để quản lý, khai thác, kinh doanh bất động sản trên diện tích đất được cấp.

Do tiềm lực tài chính và năng lực của công ty không đủ sức để triển khai dự án, nên sau đó Tập đoàn Mường Thanh mua lại với số vốn chiếm 95% cổ phần.

Công viên nước là công trình đã được quy hoạch, định vị trong khu đô thị. Được khởi công xây dựng từ tháng 10/2018 và Khánh thành đưa vào sử dụng tháng 5/2019.

Vậy trong quá trình xây dựng công viên, chính quyền quận Hà Đông và phường Phú Lương ở đâu? Chẳng lẽ cơ quan quản lý trật tự xây dựng của quận Hà Đông không hay biết gì về việc xây dựng này?

Câu chuyện không thể bàn cãi là cơ quan chức năng duy trì, kiểm tra, giám sát thực hiện các quy định của pháp luật về xây dựng ở đây không thể chối bỏ trách nhiệm khi công trình chưa được cấp phép đã thi công. Chính hành vi của họ nói lên những uẩn khúc về quan hệ hành chính giữa chính quyền quận Hà Đông, phường Phú lương với chủ đâu tư trong thực hiện chức năng quản lý nhà nước về xây dựng đối với công viên nước. Uẩn khúc này cần phải được làm rõ.

Không thể để lãng phí một khối tài sản lớn có giá trị lên tới hàng trăm tỷ đồng vì sự thiếu trách nhiệm của cơ quan công quyền. Hậu quả ở đây là rất nghiêm trọng. Tính nghiêm trọng không chỉ là thiệt hại của chủ đầu tư và xã hội lãng phí mất mấy trăm tỷ đồng mà Khu đô thị Thanh Hà đang trên đà phát triển ngày một sầm uất thì việc đổ nát, hoang tàn của công viên nước như là một rủi ro, biến cố thiên tai. Cộng đồng xã hội đang sinh sống trong Khu đô thị cũng như giới đầu tư bất động sản tại đây phải hứng chịu thiệt hại. Không chỉ thế mà niềm tin của người dân bị suy giảm trước thềm Đại hội Đảng các cấp vì sự máy móc, vô cảm của chính quyền ở đây. Gần đây, Hà Nội có nhiều chuyện gây tranh cãi trong công luận, thì đây cũng là một trong những vụ việc điển hình.

Không kiểm tra giám sát hoặc lờ đi việc thi công để rồi ra quyết định cưỡng chế đem lực lượng đến đập phá, chính là thiếu trách nhiệm và có phần thất đức của cán bộ công quyền ở đây. Có thể nói, sự hành xử này không khác gì những hành vi thiếu trách nhiệm của cán bộ công quyền gây hậu quả nghiêm trọng?

Tâm và tầm của những cán bộ ban hành quyết định cưỡng chế?

Thông thường, khi một chủ trương, chính sách, hay một quyết định được ban hành, cơ quan nhà nước có thẩm quyền phải tính toán được - mất. Trong sự vụ này, lẽ ra UBND quận Hà Đông phải đặt ra các yêu cầu: vừa giữ vững kỷ cương phép nước, vừa tạo được đồng thuận trong xã hội cũng như vừa bảo đảm được lợi ích của cộng đồng... Nếu các yêu cầu này được đặt ra và coi trọng thì việc xử lý xây dựng công viên nước Thanh Hà không phép sẽ bằng nhiều cách mà không phải là cách phá bỏ. Trong các quy định của pháp luật xây dựng hiện hành, không chỉ có duy nhất quy định cứ xây dựng không phép là bị tháo dỡ. Trong trường hợp này, nếu pháp luật về xây dựng không có quy định xử lý rồi cấp phép, hoặc phạt hành chính cho tồn tại thì cán bộ có tâm, có tầm thì sẽ không quyết định vội vàng. Người viết bài này tin rằng, nếu đưa vấn đề ra tập thể lãnh đạo thành phố bàn bạc sẽ được chỉ đạo xử lý, nhưng không phải là phá bỏ.

Mục đích của việc giữ vững kỷ cương cũng để bảo vệ lợi ích chung. Nếu vì giữ vững kỷ cương mà xâm hại đến lợi ích chung thì không phải là quyết định đúng. Quyết định đúng đắn hay sai lầm không chỉ hiểu và áp dụng theo các từ ngữ trong các quy phạm pháp luật mà còn phụ thuộc vào yêu cầu chính trị và đồng thuận của xã hội. Thường quyết định không hợp lòng dân là quyết định sai lầm và cán bộ không đủ tâm, đủ tầm mới có quyết định sai lầm.

Công viên nước ở đây được chủ đầu tư xây dựng không phép nhưng nằm trên đất đã cấp quyền sử dụng cho họ và họ chỉ xây các hạng mục nằm trên mặt đất, không phải là cao tầng, trong cảnh quan phần lớn là hồ nước, cây xanh, trên khu đô thị do họ quản lý đã được UBND TP. Hà Nội phê duyệt quy hoạch chi tiết. Công trình văn hoá này mặc dù xây dựng không phép nhưng không thể xử lý như các nhà biệt thự, cao tầng không phép bởi đây là công trình phục vụ lợi ích cộng đồng.

Thiết nghĩ, với một điểm đến thoáng rộng, hấp dẫn, công viên nước mọc lên trong một không gian cảnh quan hài hoà, thân thiện với thiên nhiên, người dân cũng không ai nghĩ đến việc công viên này xây dựng không phép. Chỉ đến khi chính quyền cưỡng chế họ mới biết chủ đầu tư vi phạm. Nhưng dân lại không bức xúc về chuyện xây dựng không phép, mà họ lại xót xa, mất niềm tin với chính quyền khi đập bỏ công viên. Nếu cán bộ có tâm và có tầm thì điều này sẽ được tính đến khi ban hành quyết định. Khi biết được công viên nước Thanh Hà bị chính quyền cưỡng chế đập bỏ, thì nhiều ý kiến chia sẽ trên mạng xã hội không đồng tình với cách hành xử thiếu hiểu biết này của chính quyền quận Hà Đông.

Điều khó hiểu ở đây là việc cưỡng chế diễn ra trong thời gian giáp Tết Nguyên đán. Chủ đầu tư không thể đáp ứng được yêu cầu về thời gian tháo dỡ của chính quyền. Lý do cụ thể mà chủ đầu tư trình bày để xin gia hạn thời gian là: với một lượng tài sản lớn, các hạng mục tháo dỡ phức tạp, cần phải có thợ kỹ thuật thực hiện nhằm bảo đảm an toàn, nguyên vẹn cho các thiết bị, tài sản bên trong. Thời điểm cận kề Tết việc huy động nhân công, máy móc không thể đáp ứng được.

Việc chính quyền quận Hà Đông yêu cầu chủ đầu tư tháo dỡ trong vòng 15 ngày là nhiệm vụ “bất khả thi”. Nhưng trình bày trên của chủ đầu tư không được phía chính quyền chấp nhận và rồi chính quyền đã tổ chức lực lượng cưỡng chế, phá nát, đập bỏ toàn bộ các hạng mục xây dựng tại công viên.

Kiến nghị

Nguyên nhân gây ra hậu quả nghiêm trọng nói trên chính là do thiếu trách nhiệm của cơ quan chức năng. Để bảo đảm công bằng trước pháp luật, chủ đầu tư đã bị cưỡng chế và bị thiệt hại nặng nề. Vì vậy, lãnh đạo TP. Hà Nội cần chỉ đạo thanh tra, kiểm tra, xử lý trách nhiệm đối với cơ quan và cá nhân cán bộ quản lý xây dựng về thi công không phép công trình công viên nước Thanh Hà; Thanh tra, kiểm tra quy trình ban hành và thực hiện quyết định cưỡng chế đập bỏ công viên nước; Có chủ trương tạo thuận lợi để doanh nghiệp khắc phục hậu quả, đẩy nhanh quy trình phê duyệt, cấp phép xây dựng đối với công viên nước và các công trình khác trong khu đô thị, đáp ứng sự mong đợi của người dân, tạo điều kiện để doanh nghiệp vượt qua khó khăn và làm cho Khu đô thị hồi sinh.

 PV/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam