HỒ CHÍ MINH – NGƯỜI CÓ “DUYÊN NỢ” VỚI BÁO NHÂN DÂN 67 NĂM MỘT CHẶNG ĐƯỜNG NHÌN LẠI (11/3/1951 – 11/3/2018)

Thứ sáu, ngày 9 tháng 3 năm 2018 | 10:41:25

Hồ Chí Minh, Người không chỉ sáng lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam, khai sinh ra nước Việt Nam độc lập, mà Người còn sáng lập và đặt nền móng và khai sinh ra nền Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925) và Báo Nhân Dân (11/3/1951). Chặng đường 93 năm nền báo chí cách mạng Việt Nam và 67 năm Báo Nhân Dân đồng hành cùng Nhân dân trên con đường phát triển của đất nước.

1.Tại Đại hội lần thứ II Hội Nhà báo Việt Nam (16/4/1959), Bác Hồ nói: “Bác là một người có nhiều duyên nợ với báo chí". Trong khoảng hơn 50 năm cầm bút, Bác đã viết hơn 2.000 bài báo, 276 bài thơ, gần 500 trang truyện và ký, gần 200 bút danh trên các tờ báo. Chỉ riêng đối với Báo Nhân Dân Bác đã viết hơn 1.205 bài, với khoảng 30 bút danh khác nhau. Những bài Bác viết chủ yếu đề cập đến lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội…

 Qua những bài viết của Bác, độc giả có thể thấy được những vấn đề nổi bật như: đường lối cách mạng Việt Nam, xây dựng Đảng, cuộc đấu tranh thống nhất đất nước, tình hình trong nước và quốc tế, những thành tựu của xã hội chủ nghĩa, phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, an ninh, quốc phòng, đối ngoại... và cả những điều hết sức giản dị trong đời sống xã hội như: Tết trồng cây, những gương người tốt, việc tốt, những cách làm tốt, những việc đáng khen, đáng chê, thực hiện nếp sống mới, thực hành cần kiệm liêm chính… Những vấn đề Bác đề cập ở trên là nhằm thực hiện thắng lợi cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước; cổ vũ và nhân rộng gương người tốt việc tốt; cùng toàn đảng, toàn dân, toàn quân, dựng xây một nước Việt Nam giàu mạnh; góp phần vào phong trào chung cách mạng thế giới.

Nổi bật trong những bài viết của Bác là bài báo đăng trên Báo Nhân Dân ra số báo đầu tiên vào ngày 11/3/1951 tại chiến khu Việt Bắc với tiêu đề: “Phong trào mua công trái" (bút danh C.B.) chỉ với 350 từ, bằng câu mở đầu: “Phong trào mua công trái lại là một dịp để chứng tỏ lòng nồng nàn yêu nước của đồng bào ta". Và Bác thiết tha gửi các nhà hảo tâm, các tầng lớp nhân dân, các địa phương trong cả nước: “Mong rằng các Tỉnh nhớ gửi dần dần kết quả việc bán công trái để đăng lên Báo Nhân Dân".

 Cho đến trước khi Bác qua đời vào ngày 2/9/1969, Bác viết bài cuối cùng với tựa đề “Nâng cao trách nhiệm chăm sóc và giáo dục thiếu niên, nhi đồng”, ký tên T.L, khoảng 450 từ đăng trên Báo Nhân Dân số 5526 ngày 1/6/1969 cho mục “Người tốt, việc tốt”. Bài viết này, Bác đã căn dặn toàn Đảng, toàn dân phải hết sức quan tâm công tác nuôi dưỡng, giáo dục thế hệ trẻ vì:“Thiếu niên, nhi đồng là người chủ tương lai của nước nhà”.

Trong khoảng gần 4 năm, từ bài đầu tiên được đăng tải trên báo Nhân dân ngày 11/3/1951 cho đến bài báo đăng ngày 31/12/1954, Bác đã viết khoảng 359 bài báo. Chỉ riêng trên Báo Nhân Dân thời gian này, mỗi năm Bác viết khoảng trên dưới 100 bài báo, trong khi đó Bác là vị lãnh tụ bận trăm công nghìn việc. Đặc biệt, có những bài báo như: “Chiếc cầu bằng người” (22/11/1951); “Ai phá đạo” (15/2/1953); “Nhất thế giới” (12/12/1954); “Tên các đường phố” (30/12/1954)... với nhiều bút danh như: V.K, A.G, T.L, L.T, K.C, Ph.k.A, K.U, C.K, CH, KCPP, Trần Lực, Tuyết Lan, Trần Lam, Luật sư Th.Lam, Lê Thanh Long, Thu Giang, Thanh Lan, Nguyễn Kim, Lê Nông, La Lập, Nói thật, Chiến đấu, Việt Hồng, Chiến sĩ,.. (trong đó có 706 bút danh C.B).

Chỉ riêng trong mục ''Nói và nghe'' đã đăng 236 bài của Bác Hồ với bút danh CB. Bác sử dụng Báo Nhân Dân như một kênh thông tin quan trọng nhất để nắm bắt và phản hồi với những thông tin từ thực tiễn của đời sống xã hội. Bác sử dụng bài viết để cổ vũ động viên cho những “người tốt, việc tốt”, phát huy những việc làm có ích cho nước, cho dân.

Trên Báo Nhân Dân số 197, ngày 24/6/1954, trong dịp kết thúc thắng lợi chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ, miền Bắc bước vào công cuộc xây dựng cơ sở vật chất ban đầu cho chủ nghĩa xã hội, Bác viết bài: “Cần phải xem báo Đảng”, vì theo Bác: “Tờ báo Đảng là như những lớp huấn luyện giản đơn, thiết thực và rộng khắp. Nó dạy bảo chúng ta những điều cần biết làm về tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo và công tác. Hàng ngày nó giúp nâng cao trình độ chính trị và năng suất công tác của chúng ta”.

Người phê bình những cán bộ, đảng viên không xem báo Đảng “khác nào nhắm mắt đi đêm; nhất định sẽ lúng túng, vấp váp, hỏng việc”. Bác phê bình một số cán bộ, đảng viên chưa nhận thức được một việc bình thường, đó là việc làm hàng ngày đó là phải đọc báo Đảng. Người chỉ rõ những cán bộ “hoặc vì văn hóa thấp, ngại đọc, lấy nệ là công việc quá bận mà lơ là, sẵn có báo cũng chỉ đọc qua loa, không có thì thôi không tìm đọc”. Bác nói: “Tuy bận nhiều việc, nhưng hằng ngày, Bác và các đồng chí ở Trung ương vẫn dành thì giờ đọc sách, báo”.

Xuất phát từ những quan điểm của Bác, các thế hệ những người làm báo, cũng như bạn đọc Báo Nhân Dân, luôn học tập và làm theo Bác. Nguyên Thủ tướng Phạm Văn Đồng nhận xét về những đóng góp của Bác đối với lĩnh vực văn hóa nói chung và báo chí nói riêng như sau: “Hồ Chí Minh là nhà chiến lược, nhà lãnh đạo, nhà tổ chức, đồng thời là nhà văn hóa, nhà báo, nhà thơ lớn. Người đã mở đầu và góp phần quan trọng hiện đại hóa ngôn ngữ và câu văn Việt Nam. Suốt đời, Hồ Chí Minh là người cầm bút, chiến đấu trên mặt trận văn hóa, báo chí, với một văn phong đa dạng, nhiều sắc thái mà điểm nổi bật là tính quần chúng, cách suy nghĩ và diễn đạt dân gian, dễ hiểu, đi sâu vang vọng trong lòng người, gợi mở những tư tưởng lớn lao, thúc đẩy những việc làm tốt đẹp, bằng những lời lẽ bình dị giàu hình tượng, nói được điều lớn bằng chữ nhỏ”.(Hồ Chí Minh - Tinh hoa và khí phách của dân tộc”, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2009)

Sinh thời Bác Hồ không nhận mình là nhà báo, mà chỉ là “người có duyên nợ với báo chí”. Những bài viết của Bác không đơn giản chỉ là viết tuyên truyền, mà là những bài viết nêu rõ quan điểm chỉ đạo của Đảng, Chính phủ về những vấn đề liên quan đến vận mênh của đất nước. Có thể khẳng định rằng, Bác Hồ là nhà báo tài ba, uyên bác. Bác sử dụng ngòi bút tinh tế của mình như một vũ khí sắc bén, trở thành “đòn xoay chế độ”. Bác cho rằng: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng. Trang giấy cây bút là vũ khí sắc bén của họ”.

2. Từ những quan điểm của Bác đã nêu trên, báo chí nước ta nói chung và Báo Nhân Dân nói riêng đã vận dụng sáng tạo tư tưởng của Bác về báo chí cách mạng Việt Nam. Ngay từ ngày lập nước đến nay, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị về đẩy mạnh công tác xuất bản và phát hành báo chí, coi báo chí là công cụ xung kích trên mặt trận tư tưởng - văn hóa. Những người làm báo Việt Nam nói chung và Báo Nhân Dân nói riêng đã và đang thực hiện tốt lời dạy của Người. Với chặng đường 67 năm phát triển của Báo Nhân Dân, nơi đây đã trở thành diễn đàn, là tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân cả nước. Năm 1997, sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, Báo Nhân Dân đã xuất bản thêm nhiều ấn phẩm như: Nhân Dân hằng tháng, Nhân Dân điện tử (bằng tiếng Việt, tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Pháp và tiếng Nga). Ngày 17/7/2013 thành lập tờ báo hình - Kênh Truyền hình Nhân Dân, phát sóng từ ngày 1/9/2015. Báo Nhân Dân chính thức là một trong những tờ Báo Đảng lớn và uy tín nhất hiện nay, trở thành cơ quan truyền thông đa phương tiện, với các loại hình báo giấy, báo mạng điện tử và báo hình.

Với tầm quan trong và uy tín của mình, 67 năm qua, 10 ấn phẩm, với hơn 750 cán bộ, phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên, nhân viên, Báo Nhân Dân đã đang và sẽ là đơn vị đi đầu trong làng báo Việt Nam trong thời kỳ đất nước đổi mới và hội nhập. Những người làm Báo Nhân Dân phát huy truyền thống vẻ vang của tờ báo Đảng lớn nhất nước, không ngừng đổi mới nội dung, hình thức các ấn phẩm, nâng cao tính tư tưởng, tính chiến đấu, tính hấp dẫn, tính thuyết phục, tính tương tác…Báo Nhân Dân thật vinh dự và tự hào được Bác Hồ nhiều lần về thăm, biểu dương những đóng góp to lớn của tờ báo Đảng đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Phát huy truyền thống đó, các thế hệ lãnh đạo Đảng và Nhà nước cũng luôn dành sự quan tâm đến cơ quan Báo Đảng, coi Báo Nhân Dân luôn là “ngọn cờ tư tưởng”; là “người anh cả”; là “đơn vị tiên phong” trong làng báo chí cách mạng Việt Nam.

Xuân Mậu Tuất, ngày 5/3/2018 vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc có buổi đến thăm và làm việc tại Báo Nhân Dân, Thủ tướng đánh giá cao Báo Nhân dân và mong muốn Báo Nhân Dân cụ thể hóa thêm phương châm 10 chữ mà Chính phủ nêu ra trong năm 2018: “Kỷ cương, liêm chính, hành động, sáng tạo, hiệu quả. Thủ tướng khẳng định, tất cả cán bộ, đảng viên luôn đọc Báo Nhân Dân, coi đó là thông tin chính thống, là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Trải qua 67 năm (1951 - 2018) Báo Nhân Dân hoạt động không ngừng nghỉ. Báo Nhân Dân đã tham gia trang bị về hệ tư tưởng, chính trị cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta tiến hành cuộc chiến lâu dài giải phóng dân tộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Báo Nhân Dân đã thực hiện nhiệm vụ một cách toàn diện và xuất sắc của mình đối với sự nghiệp vĩ đại của đất nước. Đảng và Nhà nước, nhân dân đánh giá cao những thành tích của Báo Nhân Dân - người phát ngôn trung thực của Đảng, Nhà nước và nhân dân, là ngọn cờ chính trị, tư tưởng trên mặt trận báo chí của Đảng.

 Nhìn lại hơn 6 thập kỷ qua, lớp lớp thế hệ người làm Báo Nhân Dân vẫn đang tiếp tục cuộc hành trình làm báo vinh quang, xứng đáng là cơ quan ngôn luận, tiếng nói của Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam, cùng dân tộc ta vững tin và bước trên con đường hội nhập và phát triển./.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Báo Nhân Dân tại Chiến khu Việt Bắc. Ảnh: TL

Bác Hồ thăm và chúc Tết cán bộ phóng viên Báo Nhân Dân năm 1957. Ảnh /TƯ LIỆU

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tới thăm và làm việc với báo Nhân Dân. Ảnh: Báo Nhân Dân

                                                                         Hoàng Anh Tuấn/CTV Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam