Hành trình “xanh hoá” tại Ngân hàng phát triển Việt Nam

Thứ ba, ngày 12 tháng 10 năm 2021 | 15:3:39

Kinh tế xanh, “xanh hóa” không chỉ là định hướng trong phát triển kinh tế xã hôi “Phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ môi trường”, mà còn trở thành xu hướng, lối sống của nhiều địa phương, tầng lớp dân cư Việt Nam. Được coi là huyết mạch của nền kinh tế, hệ thống ngân hàng trong đó Ngân hàng Phát triển Việt Nam (NHPT) không thể nằm ngoài xu thế này.

Xu hướng ngân hàng hàng xanh và hành động của Việt Nam

Mô hình ngân hàng xanh ra đời xuất phát từ nhu cầu ứng phó với các vấn đề về môi trường trên thế giới do ngân hàng đóng một vai trò quan trọng trong việc “xanh hóa” dòng vốn đầu tư; góp phần lớn vào quá trình phát triển và chuyển dịch kinh tế để định hướng phát triển xanh và phát triển bền vững. Nhiều quốc gia trong nhóm G20 đã tích cực ủng hộ và khích lệ hoạt động ngân hàng xanh trên nhiều góc độ khác nhau. Một số ngân hàng toàn cầu chủ chốt ở Mỹ như Citibank, Bank of Amercia đã thực hiện cam kết tài trợ hoạt động có nội dung bảo vệ môi trường lên tới hàng trăm tỷ USD. Nhiều quốc gia ở giai đoạn phát triển sau đã khởi xướng mô hình ngân hàng xanh hướng tới tranh thủ lợi thế nâng cao uy tín trên thị trường như Đức, Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ... Từ kinh nghiệm của các quốc gia phương Tây, Chính phủ nhiều quốc gia khác trên toàn thế giới cũng đang ngày càng quan tâm và hỗ trợ nhiều hơn đối với ngân hàng xanh.

Ở Việt Nam, thực hiện “Kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2014 - 2020” do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong đó có nhiệm vụ của ngành ngân hàng.

Theo đó, NHNN đã có những bước đầu trong việc xây dựng chính sách triển khai ngân hàng xanh như: ban hành Chỉ thị số 03/CT-NHNN ngày 24/3/2015 về việc thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng và các văn bản liên quan. Mục tiêu đối với ngành ngân hàng đến năm 2025: 100% ngân hàng xây dựng được bộ quy tắc về quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng; 100% ngân hàng thực hiện đánh giá rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng; áp dụng các tiêu chuẩn về môi trường cho các dự án được ngân hàng cấp vốn vay; kết hợp đánh giá rủi ro môi trường như một phần đánh giá rủi ro tín dụng của ngân hàng; ít nhất 10 - 12 ngân hàng có đơn vị/bộ phận chuyên trách về quản lý rủi ro môi trường và xã hội; 60% ngân hàng tiếp cận được nguồn vốn xanh và triển khai cho vay các dự án tín dụng xanh.

Dự án Ngân hàng xanh tại NHPT

Với gần 15 năm hoạt động trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, NHPT có bề dầy kinh nghiệm trong việc cho vay các dự án, đặc biệt các dự án thuộc các lĩnh vực đầu tư xanh như: thủy điện, quang điện, phong điện, tiết kiệm năng lượng, trồng rừng, thủy lợi… Hiện nay, NHPT đang thực hiện cho vay đối với 367 dự án thuộc lĩnh vực “xanh” với dư nợ là 53.201 tỷ đồng (chiếm 24% tổng dư nợ) từ hai nguồn vốn chính là vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước và vốn vay nước ngoài của Chính phủ.

Danh mục các dự án thuộc đối tượng vay vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước tại NHPT theo quy định tại Nghị định của Chính phủ qua các thời kỳ, được thay đổi theo xu hướng các dự án thuộc lĩnh vực “xanh” ngày càng được mở rộng và chiếm tỷ trọng nhiều hơn. NHTP có lực lượng cán bộ có trình độ, dày dặn kinh nghiệm trong thẩm định, quyết định cho vay và quản lý dự án thủy điện, điện gió, trồng rừng, với hệ thống quy trình quản trị khá đồng bộ…

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, về khung pháp lý vẫn chưa thật sự đồng bộ về lĩnh vực đầu tư “xanh”. Đồng thời, cần chú trọng hơn việc đánh giá các tác động rủi ro môi trường - xã hội trong thẩm định dự án vay vốn cũng như tiết kiệm, chống lãn phí nguồn tài nguyên.

Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay, khi NHPT đang trong quá trình ưu tiên thực hiện đề án tái cơ cấu theo quyết định của Chính phủ, để thực hiện việc này cũng không đơn giản, đòi hỏi cần phải nghiên cứu một cách hệ thống để triển khai đồng bộ.

Tính đến thời điểm hiện tại, NHPT là cơ quan duy nhất được Bộ Kế hoạch và Đầu tư (Cơ quan Thẩm quyền Quốc gia của GCF) đề cử để đăng ký trở thành Cơ quan Thực hiện Quốc gia của GCF. Trong quá trình này, NHPT có cơ hội tiếp cận với Chương trình sẵn sàng tài chính khí hậu của GCF dành cho Việt Nam hàng năm; theo đó, dự án Ngân hàng xanh của NHPT rất phù hợp với mục tiêu và đối tượng của chương trình.

Theo đó, NHPT tiếp tục hoàn thiện hệ thống cơ chế chính sách trong lĩnh vực tín dụng xanh như quy định về chính sách khách hàng, điều kiện tín dụng, tài sản bảo đảm, quản lý môi trường-xã hội… nhằm thu hút các dự án “xanh” có hiệu quả, hướng đến mục tiêu từ năm 2022 đến 2023, tỉ lệ dư nợ tín dụng xanh tăng từ 20-30% so với năm 2021; tới năm 2025 tỉ lệ dư nợ tín dụng xanh tại NHPT tăng từ 50-80%.

NHPT cũng đang tiếp tục xanh hóa hoạt động nội bộ, áp dụng tiêu chuẩn 3R: Reduce (giảm thiểu) – Reuse (tái sử dụng) – Recycle (tái chế). Trong đó, NHPT nghiên cứu các biện pháp sử dụng hiệu quả, tiết kiệm năng lượng tại cơ quan (kiểm tra rà soát các thiết bị sử dụng nguồn năng lượng điện, nước và nguyên liệu giấy…Đồng thời, từng bước chuyển đổi các quy trình quản trị nội bộ, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng và công nghệ thông tin theo hướng hỗ trợ tốt hơn cho việc giảm thiểu tác động tiêu cực tới môi trường…

Mới đây nhất, đầu tháng 7/2021, tại kỳ họp Hội đồng Quỹ Khí hậu xanh lần thứ 29, Hội đồng Quỹ Khí hậu xanh (GCF) đã chính thức công nhận Ngân hàng Phát triển Việt Nam trở thành Cơ quan Thực hiện Quốc gia (NIE) của GCF. GCF là một trong những Quỹ tài chính khí hậu lớn nhất thế giới, được thành lập vào năm 2010 trong Khuôn khổ Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu với mục tiêu tạo lập một quỹ trị giá 100 tỷ USD để hỗ trợ cho những hoạt động giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu trên phạm vi toàn cầu.

Sau những nỗ lực không ngừng nghỉ trong hơn 4 năm để hoàn thiện hồ sơ chứng minh năng lực nhằm đáp ứng các điều kiện và tiêu chuẩn khắt khe của GCF, VDB tự hào trở thành đơn vị cấp quốc gia đầu tiên tại Việt Nam được công nhận trở NIE của GCF. Sắp tới, với vai trò là NIE của GCF, VDB sẽ thực hiện tìm kiếm, xây dựng và đệ trình các đề xuất cấp vốn của các chương trình, dự án thích ứng và giảm thiểu biến đối khí hậu đáp ứng được các tiêu chí của GCF và thực hiện giám sát, quản lý nguồn vốn từ Quỹ này.

Đây là thành quả tốt đẹp cho sự cố gắng của VDB kiên định với mục tiêu trong bối cảnh hoạt động còn nhiều khó khăn, mở ra cơ hội mới cho VDB trong các hoạt động mang tầm quốc tế.

CTV/Cổng TTĐT HNBVN