Khi ban hành chính sách rất cần sự nhất quán

Thứ hai, ngày 8 tháng 4 năm 2019 | 9:12:11

Gần đây, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành Quyết định số 260/QĐ-LĐTBXH về việc ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án "Tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người lao động và người sử dụng lao động trong các loại hình doanh nghiệp" năm 2019. Trong đó có nội dung bổ sung một ngày nghỉ lễ, ngày Tri ân người có công (ngày 27/7 dương lịch) đã khiến dư luận xôn xao.

Quyết định 260/QĐ-LĐTBXH mới đây về Kế hoạch thực hiện Đề án “Tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người lao động và người sử dụng lao động trong các loại hình doanh nghiệp” năm 2019 của Bộ LĐ-TB&XH ban hành nêu rõ về việc tập trung tuyên truyền, lấy ý kiến về các nội dung như mở rộng khung thỏa thuận về giờ làm tối đa, điều chỉnh tuổi nghỉ hưu, thời gian nghỉ Tết Âm lịch. Đặc biệt, nội dung có nêu bổ sung 1 ngày nghỉ lễ Tri ân người có công 27/7 dương lịch.

Theo quy định của Luật Lao động năm 2012, người lao động có 10 ngày nghỉ Lễ trong năm, gồm: Tết Âm lịch nghỉ 5 ngày, Ngày Chiến thắng 30/4 nghỉ 1 ngày, Ngày Quốc tế Lao động 1/5 nghỉ 1 ngày, Giỗ Tổ Hùng Vương 10/3 Âm lịch nghỉ 1 ngày, Quốc khánh 2/9 nghỉ 1 ngày, Tết Dương lịch 1/1 nghỉ 1 ngày. Việc bổ sung 1 ngày nghỉ lễ Tri ân người có công 27/7  sẽ được hiện thực hóa khi Quốc hội bổ sung nội dung mới này vào Bộ Luật Lao động 2012.

Thông tin về việc thêm ngày nghỉ sau khi đăng tải trong thời gian ngắn đã thu hút được sự chú ý của dư luận.

Nêu quan điểm về việc này, ông Phạm Minh Huân - nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH cho rằng, việc điều chỉnh tăng hay giảm số ngày nghỉ lễ của người lao động cần tính tới các tác động kinh tế xã hội. Năng suất lao động đang là một thế mạnh để cạnh tranh giữa các quốc gia trong xu thế toàn cầu và công nghệ 4.0. Trong khi đó, năng suất lao động của chúng ta còn khiêm tốn nếu so với các quốc gia trên thế giới cũng như trong khu vực. Việc có thêm 1 ngày nghỉ sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới kế hoạch sản xuất - kinh doanh của nhiều doanh nghiệp.

Ông Lê Như Tiến - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho hay, tri ân người có công là việc cần làm và phải làm của cả nước, cả xã hội và mọi tầng lớp nhân dân vì nhờ những người đã hy sinh xương máu, đất nước mới được độc lập, tự do. Tuy nhiên, cũng chính vì thế mà ông Tiến đặt câu hỏi: toàn xã hội có nên nghỉ 1 ngày để tri ân người có công hay đối tượng được nghỉ chỉ nên là người có công và thân nhân người có công? Người lao động bình thường không liên quan đến người có công thì có nên tự dưng có ngày nghỉ không?

Sau khi dự kiến bổ sung thêm 1 ngày nghỉ lễ trong năm, Bộ LĐ-TB-XH đã nhanh chóng ban hành quyết định thay thế, rút lại đề xuất trên.

Không khó để thấy, trong nhiều năm qua, nhiều chính sách được ban hành một cách đầy ngẫu hứng khiến các doanh nghiệp bị thiệt hại. Cần phải lấy lợi ích của người dân làm cơ sở hoạch định chính sách. Cần lắng nghe từ chính thực tiễn đang diễn ra trong cuộc sống, phải cân nhắc xem chính sách khi đưa ra có tác động như thế nào tới doanh nghiệp và nhân dân.

Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam xin được giới thiệu bài: “Cần nhất quán trong ban hành chính sách” đã đăng trên báo Bình Phước.

-----------------------------------------------------------------------------

Cần nhất quán trong ban hành chính sách

Ngày 5/3/2019, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH) ban hành Quyết định số 260/QĐ-LĐTBXH về triển khai thực hiện Đề án “Tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người lao động và người sử dụng lao động trong các loại hình doanh nghiệp năm 2019”. Trong những nội dung lấy ý kiến có đề cập việc bổ sung thêm ngày nghỉ lễ Tri ân người có công (27/7 dương lịch).

Như vậy, nếu cộng cả số ngày nghỉ phép năm, người lao động Việt Nam được nghỉ tối đa 22 ngày trong 1 năm đối với người có hợp đồng lao động dài hạn hoặc từ 1 năm trở lên (gồm 12 ngày nghỉ phép và 10 ngày nghỉ dịp lễ, tết), không kể người làm bán thời gian, lao động thời vụ hay hợp đồng ngắn hạn. Nếu so với các nước phát triển, như Pháp, Đức, Hungary..., mỗi năm số ngày nghỉ bình quân từ 30-40 ngày thì số ngày nghỉ của Việt Nam còn khá khiêm tốn và chỉ ở mức trung bình.

Tuy nhiên, khi đề án được ban hành đã có không ít ý kiến cho rằng: Việt Nam có rất nhiều ngày lễ kỷ niệm, như Ngày thầy thuốc (27/2), Ngày nhà giáo (20/11), Ngày báo chí cách mạng Việt Nam (21/6)..., vậy phải tri ân thế nào cho phù hợp? Trong cơ chế thị trường, nhất là từ kinh nghiệm của các nước tiên tiến không nên đưa ra quá nhiều ngày nghỉ. Nghỉ quá nhiều sẽ ảnh hưởng đến sản xuất của các doanh nghiệp, hạ thấp năng suất của người lao động do thời gian chính là sản phẩm, nghỉ 1 ngày sẽ giảm biết bao nhiêu sản lượng. Chúng ta cần xác định, phải lấy phát triển kinh tế làm trọng tâm, phải biết tiết kiệm, yêu quý thời gian...

Giữa lúc dư luận xã hội đang sôi nổi bàn luận về vấn đề này, thì ngày 2/4/2019, đại diện Bộ LĐ-TB&XH đã ký ban hành Quyết định số 476/QĐ-LĐTBXH thay thế Quyết định số 260/QĐ-LĐTBXH, trong đó quyết định này không còn đề cập lấy ý kiến về việc bổ sung ngày nghỉ lễ Tri ân người có công. Đồng thời, trả lời các cơ quan truyền thông về sự thay đổi này, đại diện Bộ LĐ-TB&XH cho biết: Bộ đã sơ suất đưa thông tin về bổ sung một ngày nghỉ lễ 27/7 trong nội dung triển khai tuyên truyền. Thông tin nghỉ lễ trên còn đang ở dạng nghiên cứu và chưa chính thống...

Một chính sách mới được ban hành là nhằm cụ thể hóa các văn bản quy phạm pháp luật, tạo căn cứ pháp lý để thực thi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Khi đưa ra công luận, chính sách phải được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học, có sự phân tích kỹ tình hình thực tế mới bảo đảm chính sách đi vào cuộc sống và mang lại hiệu ứng tích cực. Do vậy, xây dựng chính sách không thể bắt nguồn từ ý muốn chủ quan của cơ quan nhà nước mà phải xuất phát từ hiện thực khách quan, biện chứng các vấn đề nảy sinh trong đời sống xã hội và có phương án giải quyết phù hợp với điều kiện thực tế.

Đây không phải là trường hợp hy hữu trong việc ban hành chính sách, bởi trước đó đã có không ít ngành, địa phương có những chính sách được làm theo kiểu cho có, gây bất bình dư luận. Để bảo đảm nhất quán trong việc ban hành chính sách, tránh gây bất bình dư luận, rất mong các cấp và ngành chức năng nên bắt đầu một quy trình hoạch định chính sách mới với sự tham gia của tất cả các bên liên quan và phải lấy nhu cầu thực sự của người dân làm cơ sở hoạch định chính sách. Do vậy, đòi hỏi đội ngũ làm công tác hoạch định chính sách cũng phải có chất lượng, có tầm nhìn bao quát về các vấn đề; biết học hỏi và nắm bắt kinh nghiệm công tác hoạch định chính sách ở các nước phù hợp với điều kiện nước ta hoặc ở các địa phương đang thực hiện hiệu quả vấn đề cần quan tâm... Nhất là phải biết lắng nghe và tiếp thu ý kiến từ chính những người được hưởng chính sách.

Theo Lâm Phương/ báo Bình Phước