Không khó thấy rủi ro tín dụng BOT, sao vẫn duyệt?

Thứ ba, ngày 21 tháng 5 năm 2019 | 16:0:50

ĐBQH cho rằng, việc đánh giá rủi ro của các dự án BOT, bất động sản không hề khó với các chuyên viên ngân hàng có chuyên môn, nghiệp vụ.

Trước nỗi lo của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) về rủi ro tín dụng bất động sản, BOT, chứng khoán, bên hành lang kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIV, ĐBQH Phạm Văn Hòa (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Tháp), Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cho biết, không phải tự nhiên ngân hàng có được nguồn vốn để cho vay mà phải huy động từ người dân. Chính vì thế, các ngân hàng phải có sự tính toán kỹ càng, chi li để cho vay sao cho đảm bảo khả năng thu hồi vốn, đồng thời trả được lãi và vốn gốc cho người gửi.

Tuy nhiên, tại sao tín dụng vẫn đổ nhiều vào các lĩnh vực rủi ro như bất động, BOT, chứng khoán? Giải thích điều này, đại biểu Phạm Văn Hòa cho rằng, đối với các chuyên viên ngân hàng, với chuyên môn, nghiệp vụ giỏi, không khó khăn gì trong việc đánh giá hiệu quả của một dự án, những rủi ro mà dự án ấy có thể mang lại.

"Họ chỉ cần nhìn là biết, vấn đề là có bao che, bỏ qua vì yếu tố lợi ích hay được/bị chỉ định mà thôi", ông nói.

Vị Ủy viên Ủy ban Pháp luật của Quốc hội cũng nhận định, việc cán bộ ngân hàng có tiêu cực, bắt tay với nhà đầu tư dự án BOT, bất động sản, chứng khoán để cho họ vay được số tiền lớn dẫn đến nguy cơ mất khả năng thanh toán chỉ là những trường hợp cá biệt.

Nhìn chung, theo ông, NHNN đã có những quy định rất chặt chẽ, nhất là khi Quốc hội đã có Nghị quyết thí điểm xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng.

Khong kho thay rui ro tin dung BOT, sao van duyet?

Các khoản vay dành cho dự án BOT, BT giao thông tiềm ẩn nhiều rủi ro - Ảnh minh họa

"Tôi rất hoan nghênh tinh thần cầu thị của ngành ngân hàng và trách nhiệm của Thống đốc NHNN trong thời gian qua trong việc chỉ đạo xử lý nợ xấu.

NHNN đã kiểm soát gắt gao, đặc biệt thường xuyên kiểm tra, thanh tra đối với những ngân hàng mà họ cho rằng cho vay hay huy động vốn chưa phù hợp, từ đó có biện pháp xử lý thích đáng.

Bản thân các ngân hàng thương mại cũng rất chủ động trong việc quản lý các khoản vay chặt chẽ, cụ thể, rõ ràng", đại biểu Phạm Văn Hòa đánh giá.

Dù vậy, một lần nữa, vị đại biểu cũng lưu ý việc cho vay các dự án bất động sản, BOT, BT giao thông, chứng khoán phải được cân nhắc, xem xét cho thật kỹ để tránh dẫn đến rủi ro, nguy cơ gây nợ xấu cho ngân hàng.

"Có sự bắt tay hay chỉ định trong việc cho vay đối với các dự án thuộc lĩnh vực rủi ro nêu trên hay không tự các ngân hàng biết rõ.

Các ngân hàng phải biết rằng nếu họ bắt tay với các doanh nghiệp làm ăn chưa tốt, phê duyệt các khoản vay mà biết chắc là kém hiệu quả thì họ phải hoàn  toàn chịu trách nhiệm. NHNN đã quy định rõ về trách nhiệm của Tổng giám đốc, Chủ tịch Hội đồng thành viên ngân hàng thương mại đối với các khoản vay. Nếu cho vay không đúng quy định, để xảy ra rủi ro, nợ xấu thì những người đứng đầu ngân hàng đó phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, nếu đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì phải chịu truy cứu trách nhiệm hình sự.

Do đó, tự các ngân hàng, nhất là những người đứng đầu, phải biết và tự đánh giá để tránh những điều đáng tiếc", ĐBQH Phạm Văn Hòa chỉ rõ.

Về trách nhiệm của NHNN, theo vị đại biểu, là phải tăng cường kiểm tra, kiểm soát, giám sát thường xuyên đối với những ngân hàng nào nghi ngờ có chuyện chỉ định, bắt tay vì lợi ích trong việc cho vay các lĩnh vực rủi ro.

Thống kê của NHNN cho thấy, trong 3 tháng đầu năm, tín dụng vào bất động sản giảm 2,4% song vẫn chiếm tỷ trọng 18% tổng dư nợ nền kinh tế. Tín dụng vào các dự án BOT, BT giao thông ước đạt trên 100 nghìn tỷ đồng.

NHNN nhận định, việc cấp tín dụng đối với lĩnh vực kinh doanh bất động sản còn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với ngân hàng.

Các quy định pháp luật đối với thị trường bất động sản còn nhiều bất cập, đặc biệt là các quy định điều chỉnh đối với một số loại hình bất động sản mới. Hơn nữa, việc đầu tư kinh doanh bất động sản là kênh đầu tư có kì vọng lợi nhuận cao dễ dẫn đến đầu cơ trên thị trường. Đặc biệt, vẫn còn tình trạng mất cân đối cung cầu tại một số phân khúc bất động sản…

Không chỉ riêng bất động sản, NHNN còn bày tỏ nỗi lo về rủi ro đối với các khoản cho vay với dự án BOT, BT giao thông. Đa phần các dự án BOT, BT giao thông có tổng mức đầu tư lớn, thời gian vay dài trong khi năng lực tài chính chủ đầu tư hạn chế và tài sản đảm bảo chủ yếu là quyền thu phí... Những điểm yếu này khiến nguy cơ các khoản vay của các nhà đầu tư BOT, BT giao thông chuyển sang nhóm nợ xấu rất lớn.

Rủi ro nữa được NHNN nêu là tín dụng với lĩnh vực chứng khoán khi thị trường chứng khoán Việt Nam còn hạn chế so với các thị trường phát triển, chuẩn mực kế toán và minh bạch thông tin còn khoảng cách so với quốc tế.

Chưa kể, khung pháp lý về hoạt động của thị trường này chưa hoàn thiện, tiềm ẩn rủi ro đối với nhà đầu tư cũng như an toàn vốn tín dụng.

Theo Thành Luân/ Đất Việt