Không phân biệt bằng tại chức - bằng chính quy, có hai luồng ý kiến trái chiều

Thứ năm, ngày 30 tháng 11 năm 2017 | 14:28:28

Vừa qua, Bộ GD&ĐT công bố để lấy ý kiến Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục ĐH. Trong Dự thảo này, có đưa ra quy định về hình thức đào tạo “tập trung” và “không tập trung”, không ghi “chính quy” hay “tại chức” đã gây nhiều ý kiến trái chiều.

Theo đó, có 2 luồng ý kiến:

 Luồng ý kiến thứ nhất, các doanh nghiệp, cơ quan tuyển dụng người lao động sẽ dựa vào năng lực làm việc chứ không quan trọng bằng cấp chính quy hay tại chức bởi quan trọng nhất trong việc tuyển dụng hoặc bổ nhiệm cán bộ là việc đánh giá năng lực thực tế nhân viên, cán bộ đó qua kết quả công việc. 

 Luồng ý kiến thứ hai, lo ngại những vấn đề tới  tiêu cực có thể phát sinh khi văn bằng đào tạo chính quy và tại chức như nhau. Đặc biệt, nhiều người tốt nghiệp đại học hệ chính quy đã có ý kiến không đồng tình với Dự thảo bởi để được vào học đại học chính quy họ phải trải qua kì thi đại học căng thẳng với tỷ lệ tuyển chọn khá cao, thêm vào đó, thời gian học tập chính quy tốn kém thời gian và tiền bạc. Họ chỉ tập trung dành thời gian cho việc học còn học tại chức là hình thức dành cho nhiều người vừa đi học, vừa đi làm.

Nếu để 2 tấm bằng có giá trị như nhau là vô lý bởi chất lượng đào tạo tại chức đã và đang mất dần vị thế và uy tín trong ngành Giáo dục.

Không ít người tỏ ra nghi ngại, đây là con đường cơ hội cho những người không có thực học vẫn được lấy bằng, làm gia tăng bệnh thành tích, chạy chọt bằng cấp trong thi cử. Làm sao để đảm bảo chất lượng đào tạo tốt và chuẩn đầu ra nghiêm ngặt ở các cơ sở đào tạo đại học nếu bằng chính quy và tại chức có giá trị ngang nhau? Là câu hỏi không ít người băn khoăn.

Thêm vào đó, trong quá trình tuyển dụng và bổ nhiệm,  làm sao để có thể tạo ra sự công bằng, tuyển đúng người, đúng việc, có hiệu quả, đáp ứng đúng yêu cầu, mục đích công việc thông qua thi tuyển, tránh nạn “hợp thức hóa cái ghế chức vụ với tấm bằng không đúng thực chất năng lực” ?

Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam xin được giới thiệu bài “Không phân biệt bằng tại chức - bằng chính quy: Kiểm soát thế nào?” đăng trên báo Dân Việt ngày 28/11/2017.

-----------------------------------------------------------------------

Không phân biệt bằng tại chức - bằng chính quy: Kiểm soát thế nào?

Theo dự thảo Luật giáo dục ĐH sửa đổi, Bộ Giáo dục - Đào tạo cho biết, tới đây, các trường ĐH sẽ chỉ cấp một loại văn bằng cho tất cả các hình thức đào tạo và không phân biệt hệ tại chức hay chính quy. Đề xuất này khiến nhiều người lo ngại về việc kiểm soát chất lượng đào tạo khi hai tấm bằng có hai hình thức đào tại khác nhau lại có giá trị ngang hàng nhau.

Cụ thể, trong điều 6, Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung có đưa ra quy định về hình thức đào tạo. Theo đó, tương lai các trường ĐH chỉ có hai hình thức đào tạo là tập trung và không tập trung để nói đến hình thức đào tạo như thế nào. Đào tạo theo hình thức vừa học vừa làm hay đào tạo tại chức là đào tạo theo hình thức không tập trung.

Bà Nguyễn Thị Kim Phụng – Vụ trưởng Vụ giáo dục ĐH (Bộ GD ĐT) cho biết, nếu theo quy định này thì tới đây, hình thức đào tạo sẽ không được ghi trong văn bằng nữa, đồng nghĩa với việc, các trường ĐH sẽ chỉ cấp 1 loại văn bằng cho các hình thức đào tạo, không phân biệt giữa hệ tại chức và chính quy.

 khong phan biet bang tai chuc - bang chinh quy: kiem soat the nao? hinh anh 1

Bằng tại chức bị nhiều đơn vị "quay lưng" khi tuyển dụng. (Ảnh minh họa: Sa tế)

Đề xuất này của Bộ GD ĐT đã khiến không ít người bày tỏ sự lo ngại.

Bạn T.T.P. – sinh viên ĐH Mỏ Địa chất cho rằng, hiện đang có khá nhiều khác biệt giữa hệ tại chức và chính quy, trong khi đại học chính quy phải vượt qua kỳ thi đầu vào rất khắt khe, học tập suốt 4 năm chuẩn chỉ thì hệ tại chức thi đầu vào rất dễ (hầu như cứ thi là đỗ) và đầu ra cũng tương tự...:

“Em biết có rất nhiều người đang học tại chức nhưng vì không có thời gian học nên thuê sinh viên chúng em đi học hộ, kiểm tra hộ. Dịch vụ thuê người học hộ cho các học viên tại chức cũng nhan nhản trên mạng. Nếu như không có sự kiểm soát về chất lượng, sự khắt khe trong đào tạo thì sẽ rất không công bằng đối với những bạn học chính quy như chúng em” – P. bày tỏ.

Mặc dù đồng tình với việc không phân biệt bằng cấp là một xu thế cần hướng tới trong tương lai nhưng GS Đào Trọng Thi – Nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc Hội cũng phải thừa nhận, chất lượng đào tạo tại chức hiện nay có rất nhiều vấn đề và việc kiểm soát vẫn không thể bằng được với hệ đào tạo chính quy.

Ông Thi cho rằng: “Nếu không có biệt pháp kiểm soát chặt chẽ từ tuyển sinh, đào tạo đến cấp bằng thì dù Nhà nước, pháp luật có quy định là không phân biệt bằng cấp các nhà tuyển dụng vẫn không thể tin tưởng được”.

Đó cũng là lý do mà đã có hàng loạt doanh nghiệp tư nhân và đơn vị sự nghiệp từng nói "không" với lao động tốt nghiệp hệ đào tạo tại chức. Mới đây, tại Quảng Ngãi, hoàng loạt cán bộ cũng phải “lội ngược dòng” đi học lại lấy bằng đại học chính quy mặc dù đã có bằng thạc sĩ đi lên từ đại học tại chức.

Lãnh đạo tỉnh này cũng giải thích, quy định “cứng” về điều kiện bổ nhiệm chức vụ của địa phương này là nhằm nâng cáo chất lượng cán bộ địa phương. Trước đó, hàng loạt các tỉnh như Quảng Nam, Hà Nam, Nam Định, Đà Nẵng, Quảng Bình... cũng nói không với hệ tại chức.

Nói về vấn dề này, bà Phụng cho biết, ngành giáo dục sẽ xây dựng một chuẩn chương trình, chuẩn giáo viên, chuẩn đầu ra để cấp một văn bằng chuẩn nhất.

“Bộ cũng yêu cầu các cơ sở đào tạo phải quan tâm đến chất lượng đào tạo của cơ sở mình và phải cẩn thận khi cấp bằng. Xã hội cũng có những giám sát nhất định. Về phía cơ quan quản lý nhà nước chỉ làm kiểm định chất lượng. Sắp tới, vấn đề kiểm định các trường sẽ được đẩy mạnh nhất là kiểm định chương trình, kiểm định quá trình tổ chức, quản lý đào tạo và cấp bằng cho chương trình đó” – bà Phụng nói.

Cũng theo bà Phụng, nếu như có phát sinh tiêu cực thì trước hết sinh viên của nhà trường sẽ không đồng ý và đấu tranh khi bằng của họ bị lẫn lộn với bằng không đảm bảo chất lượng khác.

Theo Tùng Anh/ Dân Việt