Kỷ niệm khó quên khi tiếp nhận hiện vật của Nhà báo - Liệt sỹ Đặng Loan

Thứ năm, ngày 26 tháng 7 năm 2018 | 8:46:0

Nhà báo Đặng Loan, sinh năm 1917, quê xóm Liên Giáp, xã Thanh Bình (nay là xã Phong Thịnh,) huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An. Ông là cán bộ tiền khởi nghĩa đã từng là Bí Thư thanh niên cứu quốc của xã Cát Văn; là cán bộ tuyên truyền giành chính quyền ở huyện Thanh Chương, sau này là cán bộ tuyên huấn của huyện Thanh Chương, Trưởng ban Tuyên huấn huyện Con Cuông. Sau đó ông được tăng cường làm Trưởng ban Tuyên huấn kiêm Chủ bút báo Miền Tây (1962–1967), thuộc Ban Miền Tây C Nghệ An. Trong quá trình công tác, ông đã để những lại hiện vật quý như chiếc xe đạp, chiếc cặp, chiếc kính là những vật dụng khi ông còn sống gắn với thời kỳ ông làm báo.

Đoàn công tác của Bảo tàng Báo chí Việt Nam tại gia đình Nhà báo - Liệt sĩ Đặng Loan

Theo chân Nhà báo Trần Duy Ngoãn - Chủ tịch Hội Nhà báo Nghệ An, từ thành phố Vinh, đoàn chúng tôi về xã Phong Thịnh, huyện Thanh Chương tỉnh Nghệ An, nơi Nhà báo - Liệt sỹ Đặng Loan sinh ra, lớn lên và làm cách mạng. Hơn 12 giờ trưa, trong cái nắng nung người, gió Lào rung lắc quăng quật ngọn cây ào ào, gió thổi như vốc lửa vào mặt người bỏng rát, nhiệt độ ngoài trời lúc này trên 40oC. Trên đường đi, Nhà báo Trần Duy Ngoãn như đưa chúng tôi trở lại những ngày mà anh Ngoãn còn đang làm chủ tịch huyện Thanh Chương, anh thuộc nằm lòng những con đường ở đây, và anh chỉ cho chúng tôi một số kinh nghiệm để khỏi bị ngợp khi xuống xe. Anh bảo mọi người nở hé cửa xe chờ một lát rồi hãy bước xuống không sẽ bị sốc bởi cái nắng và cái gió Lào nơi đây.

Đây rồi, căn nhà cổ bằng gỗ lợp ngói ba gian hai chái đã được gia đình tôn tạo lại khang trang hơn để làm nơi hương khói Nhà báo - Liệt sỹ Đặng Loan. Trong cái nóng nung người ấy, tình cảm của người thân gia đình nhà báo Đặng Loan cũng ấm nồng tình nghĩa. Cắt miếng dưa hấu đỏ mát, chị Đặng Thị Hồng Nga đon đả: các em ăn đi cho mát, dưa Thanh Chương đấy, ngọt lắm. Cùng lúc đó, Nhà báo Trần Duy Ngoãn làm các thủ tục thắp hương trên bàn thờ của Nhà báo - Liệt sỹ Đặng Loan. Chúng tôi, ai cũng trong tâm trạng thành kính. Trong hương trầm thoang thoảng ấy, câu chuyện về kỷ vật chiếc xe đạp mà nhà báo Đặng Loan dùng trong quãng đời làm báo của mình được chị Nga kể lại theo lời kể của các cô chú cùng thời công tác với Nhà báo - Liệt sỹ Đặng Loan.

 Để có thời gian theo dõi chiến sự và chỉ đạo nội dung tuyên truyền trên tờ báo Miền Tây Nghệ An, ông thổi cơm nắm bỏ vào xà cột, đạp xe đi cơ sở, tiện đâu ông ăn đấy. Tối  ông lại chong đèn dầu trong hầm viết xã luận, viết gương người tốt việc tốt cổ vũ phong trào "sản xuất giỏi, chiến đấu giỏi" của đồng bào các dân tộc vùng cao. Chiến tranh phá hoại nổ ra, Nhà báo Đặng Loan, vẫn bám trụ tại toà soạn. Vào một buổi trưa năm 1965,  bầu trời Nghĩa Đàn bị xé tan trong tiếng gầm rú của hàng chục máy bay phản lực F4 “con ma”  và tiếng rít của bom đạn đánh phá khu công nghiệp Phủ Quỳ, cơ quan chỉ đạo miền Tây, Bệnh viện Đa khoa Tây Hiếu, xưởng 250B Phủ Quỳ. Trong khi ông và người liên lạc Trần Thông đang gấp gáp thu dọn tài liệu và chiếc máy chữ xách tay độc nhất thì đợt bom thứ 2 dội xuống. Một quả bom phá tung căn nhà tranh và cướp đi người Tổng biên tập dũng cảm, cùng người liên lạc tận tuỵ luôn theo sát ông trong 2 năm đầu giặc Mỹ điên cuồng đánh phá miền Bắc. Ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Liệt sỹ và được Hội nhà báo Việt Nam truy tặng Huy chương Vì sự nghiệp báo chí Việt Nam.

Lễ hiến tặng hiện vật của Nhà Báo, Liệt sỹ Đặng Loan cho Bảo tàng Báo chí Việt Nam

 Chiếc xe đạp và một số hiện vật khác là tài sản ông để lại các con ông tiếp tục sử dụng đến thập niên 80. Chúng tôi được chị Nga, đại diện gia đình Nhà báo - Liệt sỹ Đặng Loan trao lại những hiện vật ấy và dặn kèm: các cô chú đi đường cẩn thận, đi về an toàn là gia đình mừng lắm rồi. Chiều 3/7, tại Nghệ An, Bảo tàng Báo chí Việt Nam tổ chức lễ tiếp nhận các hiện vật hiến tặng của Nhà báo, Liệt sỹ Đặng Loan - nguyên Chủ bút báo Miền Tây Nghệ An. Hiện vật được trao tặng cho Bảo tàng Báo chí gồm các phương tiện tác nghiệp của Nhà báo Liệt sỹ Đặng Loan trong những năm kháng chiến: một chiếc xe đạp, chiếc cặp đựng tài liệu làm việc, chiếc kính và kìm sửa chữa xe đạp mà trước đây nhà báo thường dùng. Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Trần Thị Kim Hoa - Giám đốc Bảo tàng Báo Chí Việt Nam bày tỏ niềm xúc động và lời cảm ơn đến thân nhân Nhà báo Liệt sỹ Đặng Loan cũng như các cơ quan, cá nhân trên địa bàn Nghệ An đã góp phần giúp Bảo tàng lưu giữ và phát huy truyền thống của Báo chí Việt Nam.

Chiếc xe đạp của Nhà Báo Liệt sỹ Đặng Loan

Tại buổi lễ tiếp nhận ấy, chúng tôi được gặp người con gái của Nhà báo, Liệt sỹ Đặng Loan, chị Đặng Thị Yến là Phó ban quản lý Khu di tích Ngã 3 Đồng Lộc. Chị còn là người hướng dẫn, giới thiệu có sức truyền cảm lay động hàng chục vạn lượt khách về tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ đã ngã xuống trên tuyến đường 15, cửa ngõ vào mặt trận phía Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Chị Yến còn được mọi người gọi thân thương là cô gái thứ 11 ở Ngã ba Đồng Lộc. Không nén nổi xúc động, chị Yến tâm sự: những hiện vật của nhà báo, Liệt sỹ Đặng Loan được lưu giữ ở Bảo tàng Báo chí Việt Nam cũng là niềm vinh hạnh cho gia đình, và là hiện vật sống của lịch sử báo chí Việt Nam, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ.

Những hiện vật, kỷ vật của các nhà báo, đặc biệt của các nhà báo liệt sỹ sẽ luôn là minh chứng sống cho chủ nghĩa anh hùng cách mạng, những hiện vật của Nhà báo, Liệt sỹ Đặng Loan cùng những hiện vật, kỷ vật được hiến tặng cho Bảo tàng Báo chí Việt Nam sẽ cùng kể tiếp những câu chuyện lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam, của những nhà báo cách mạng - chiến sĩ  xung kích trên mặt trận tư tưởng ấy.

                                                                        Bài và ảnh: Mai Chí Vũ/ CTV Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN