Kỷ niệm lần đầu viết bài cho Báo Giải phóng

Thứ bảy, ngày 29 tháng 6 năm 2019 | 7:49:47

Trong cuộc trò chuyện với phóng viên, soạn giả, Nghệ sĩ Ưu tú Khúc Hà Linh- người từng tham gia cộng tác trong Hội đồng cố vấn kênh NetViet (VTC10), Đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC- đã có những chia sẻ ký ức về lần đầu viết báo trên báo chí phương Nam sau ngày hòa bình thống nhất đất nước, nhân ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21/6.

Soạn giả, Nghệ sĩ Ưu tú Khúc Hà Linh (người đứng) là người hoạt động sôi nổi trong nhiều lĩnh vực nghệ thuật, báo chí (Ảnh: NVCC)

Giải phóng Sài Gòn 30/4/1975. Những ngày ấy, cả sông núi, cả dân tộc trào dâng niềm vui bất tận. Những tin tức về đời sống của đồng bào hai miền Nam Bắc là niềm khao khát nhất với mỗi con người. Những ngày đầu sau giải phóng miền Nam, nhiều anh bộ đội về Bắc thăm gia đình, trong ba lô thường có những tờ báo mang theo, như: Giải Phóng, Sài Gòn Giải phóng. Tôi tò mò mượn đọc xem phong cách báo chí miền Nam thế nào. 

Cảm giác rõ nhất mà tôi nhớ mãi đến bây giờ, là báo chí miền Nam gần gũi với đời sống. Ở miền Bắc tại thời điểm ấy, không có một tờ báo nào có mục “Rao vặt” nhưng trên báo Giải Phóng lại in rất nhiều tin rao vặt, đại loại, có những mẩu tin thế này: “Cần bán một máy bơm nước nhỏ, ký hiệu. Sử dụng liền, địa chỉ …, Giá tiền…Ô tô vào tận nơi”. Tôi thú vị nhất là chữ “Sử dụng liền”. Có ba từ thôi, nhưng rất đời sống. Nếu không có, thì người mua băn khoăn không biết rằng mua máy về có dùng được ngay hay còn phải sửa chữa thêm.

Cũng xem vài số báo, thấy rằng những thông tin về cuộc sống , nỗi niềm của nhân dân hai miền thật là khao khát cần được cung cấp. Thế là, từ miền Bắc, tôi đã viết loạt bài báo gửi vào tờ Giải phóng, cơ quan ngôn luận của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (mà sau này nó đã sáp nhập với tờ Cứu Quốc, tờ Thống Nhất, thành báo Đại Đoàn Kết bây giờ).

Ngày ấy, giao thông liên lạc rất khó khăn. Thư từ qua lại chủ yếu là nhờ con đường bưu điện. Không có điện thoại di động, không có Email, FAX, thế nên có khi hàng tháng trời mới nhận được tin tức hồi âm.


Dạo ấy tôi gửi một bài bút ký dài “Cho những cánh chim bay xa” kể những nét đẹp ở một trường mẫu giáo xã Hiệp Hòa, huyện Kinh Môn (nay thuộc Hải Dương). Và bài “Hình ảnh miền Nam qua dòng thơ xúc động của chú bé lòa mắt” viết về tình cảm đồng bào miền Bắc với miền Nam ruột thịt. Cậu bé ấy, chính là Trần Kim Dũng, học sinh cấp 1 xã Quốc Tuấn, huyện Nam Sách (nay thuộc Hải Dương), bẩm sinh bị lòa, làm thơ hay. Tôi đã gửi cả bản thảo bài “Cây Dừa”, do em viết tay, để minh chứng.

Thư gửi của Báo Giải phóng gửi soạn giả, Nghệ sĩ Ưu tú Khúc Hà Linh vào tháng 11/1975 (Ảnh: NVCC)

Sau nhiều tháng ngày đợi chờ, tôi sung sướng nhận được thư tòa soạn. Bức thư từ thành phố Hồ Chí Minh gửi cho một cộng tác viên ngoài miền Bắc, khi ấy thật là cảm động. Càng cảm động hơn, bởi những lời của anh Tô Quyên, một cán bộ của Tòa soạn đầy tâm huyết: “…Hiện nay bạn đọc miền Nam rất muốn được biết về miền bắc XHCN qua các mẩu chuyện phản ánh mọi mặt cuộc sống đi lên của đồng bào miền Bắc ruột thịt. Loại bài viết về những con người mới, những nét đổi mới trong đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ta dưới chế độ XHCN… rất có tác dụng thiết thực đối với việc tuyên truyền giáo dục, động viên cách mạng ở miền Nam…”

Ngày ấy, Báo Giải phóng đã có chế độ trả nhuận bút cho cộng tác viên, nhưng cả nước chưa có chung một loại tiền, nên tòa soạn chưa trả được. Bởi thế cuối thư, phần tái bút, anh Tô Quyên có viết thêm: “Tiền nhuận bút bài viết tòa soạn còn giữ vì chưa có điều kiện gửi theo bưu điện được… Đồng chí có thể ủy nhiệm người đến nhận thay”.

Năm ấy, làng tôi có mấy anh bộ đội công tác tại thành phố Hồ Chí Minh. Một lần tôi viết thư ủy nhiệm nhờ một người quen vào báo Giải Phóng lĩnh giúp. Tại thời điểm ấy, tiền nhuận bút chỉ có thể sử dụng được trong các tỉnh miền Nam, nên anh bạn đã ra chợ mua đồ vật, trong đó có một chiếc đồng hồ.

Hiện vật là quý, nhưng quý hơn là Báo Giải phóng còn gửi kèm một tờ biên lai, có số 0000395 – VPGP/ ngày 27/1/1976 . Trong ấy có nội dung thế này: “Chúng tôi gửi đến số tiền 20 đồng (hai mươi đồng) nhuận bút, về bài ảnh: “Hình ảnh miền Nam qua dòng thơ xúc động của chú bé lòa mắt” (10 đồng) và “Cho những cánh chim bay xa” (10 đồng). Xin chân thành cám ơn và mong tiếp tục cộng tác với cơ quan báo chúng tôi”.

Đã 44 năm, tôi vẫn nâng niu và giữ gìn tờ biên lai ấy. Nó đã vượt qua ý nghĩa vật chất đơn thuần, mà trở thành một kỷ niệm: Kỷ niệm về thái độ ứng xử trân trọng, một nét đẹp văn hóa của những người cách mạng làm báo, sau những ngày tháng chiến tranh, ác liệt trở về với một cuộc sống hòa bình.

Tôi bỗng nhận ra một điều: “Làm báo, cái quý nhất là gần gũi với đời sống. Hãy nâng niu giá trị cuộc đời từ những thứ nhỏ bé nhất từ đời sống”./. 

PV (ghi)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN

Soạn giả, Nghệ sĩ Ưu tú Khúc Hà Linh sinh năm 1946 tại Chí Linh, Hải Dương. Ông từng giữ chức Hiệu trường Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Hải Dương. Tuy chưa một ngày làm báo chính thức nhưng ông đã nhiều lần giành các giải báo chí như: Giải khuyến khích Giải Báo chí Quốc gia năm 2014, hai lần Giải Báo chí vì sự nghiệp Đại đoàn kết toàn dân tộc (năm 2008 và 2014), 21 Huy chương Vàng, Bạc trong các Liên hoan Truyền hình toàn quân (năm 1997, 2001, 2003, 2007, 2009, 2011, 2013, 2016, 2018), 4 lần đoạt Giải thưởng Báo chí Nguyễn Lương Bằng- Hải Dương (năm 2001, 2011, 2016)…