Lý tưởng nhân văn, sức sống khác biệt

Thứ ba, ngày 31 tháng 12 năm 2019 | 16:51:31

Rất tình cờ trong 1 lần cà phê sáng cách đây 2 năm, tôi biết đến "Đèo Cả" không chỉ là một địa danh nổi tiếng nối 2 tỉnh Phú Yên và Khánh Hoà mà còn là tên của một thương hiệu lớn - Công ty Cổ phần tập đoàn Đèo Cả.

Bạn tôi - một nhà thầu chuyên xây dựng các công trình giao thông đường bộ cho biết, nhờ có Đèo Cả ra tay cứu dự án cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn nên nhiều nhà thầu tại dự án này mới thoát khỏi nghịch cảnh sống dở, chết dở. Thậm chí, có doanh nghiệp đã tính đến chuyện phá sản vì chủ đầu tư tại đây là “trùm” đánh bạc Nguyễn Văn Dương bị vướng vào vòng lao lý.

Tôi chợt nghĩ, việc một doanh nghiệp lớn có đủ năng lực, kinh nghiệm giải cứu một dự án giao thông trọng điểm quốc gia, làm cho dự án hồi sinh trở lại. Đây là một dấu ấn, một kỳ tích mà không phải doanh nghiệp nào cũng có đủ bản lĩnh để vào cuộc. Tuy nhiên, đây cũng là câu chuyện bình thường trong hoạt động của doanh nghiệp, nhất là những “ông lớn” khi gặp phải dự án “trọng bệnh”.

Không những vậy, Đèo Cả ngay lần đầu tôi biết đó là còn là một thương hiệu mạnh thì nguồn cảm hứng về doanh nghiệp, doanh nhân lại khơi dậy trong tôi.

Và từ đó tôi đã chú ý tiếp cận nhiều bài viết về tập đoàn kinh tế này. Điều gây cho tôi bất ngờ, chính là thông tin trên internet. Một doanh nghiệp mới có quá trình phát triển chưa đến 1 thập kỷ mà đã có lượng thông tin “khủng” trên không gian mạng nói về nó và chủ nhân của nó.

Đọc nhiều bài báo nói về các hoạt động của Đèo Cả, tôi mới vỡ lẽ và điều bất ngờ đó đã được giải đáp.

Rõ ràng, Công ty Cổ phần tập đoàn Đèo Cả hiện nay là một thương hiệu lớn, thương hiệu quốc gia, một nhà đầu tư hàng đầu của cả nước về hạ tầng giao thông, là một tập thể xuất sắc, có tinh thần yêu nước, lao động sáng tạo. Bên cạnh đó, Đèo Cả còn có đội ngũ cán bộ chủ chốt, kỹ sư chuyên ngành tâm huyết, đầy trách nhiệm và năng lực sáng tạo với nhiệm vụ được giao.

Đặc biệt, doanh nhân Hồ Minh Hoàng - người đứng đầu có tư chất và năng lực vượt trội, xuất chúng. Nghị lực, trí tuệ, phong cách của ông đã hội tụ được nhiều chuyên gia đầu ngành, cán bộ, kỹ sư giỏi, đồng thời luôn đổi mới nâng cao năng lực quản trị cũng như tạo ra sức sống mới, năng lượng mới cho doanh nghiệp.

Nhờ có những con người với nghị lực phi thường và bản lĩnh vững vàng thì Đèo Cả mới dám xông pha “trận mạc”, đương đầu trước những thử thách khó khăn, giải cứu và thực hiện thành công các dự án, công trình giao thông có tầm vóc lớn. Đèo Cả đã và đang viết lên trang sử về những cung đường huyền thoại dọc đường thiên lý Bắc - Nam.

Những nhiệm vụ, những công việc mà hơn 5.000 lao động của Công ty Cổ phần tập đoàn Đèo Cả đã và đang thực hiện trên khắp mọi miền đất nước đều nằm trong các dự án trọng điểm quốc gia và gắn với danh hiệu “vua” đào hầm nước Việt.

Tính trọng điểm và sự nổi trội đó cùng với các câu chuyện phi thường trên thực tế giải cứu các dự án, hoá giải những khó khăn, thử thách trong các tình huống, hoàn cảnh cụ thể, cũng như đối mặt với những vướng mắc, bất cập về thể chế pháp luật, cơ chế chính sách trong xây dựng hạ tầng giao thông đã làm cho thương hiệu Đèo Cả thường xuyên xuất hiện với tần suất cao trên truyền thông, có khi những rào cản mà họ gặp phải lại được làm nóng lên trên công luận.

Chính sự cống hiến hết mình của tập đoàn kinh tế này đã tạo nên mối quan tâm lớn của xã hội. Do vậy, mặc dù mới trưởng thành trong thời gian ngắn nhưng Đèo Cả hôm nay đã có một “kho” tài nguyên thông tin “khủng” trên mạng internet là điều dễ hiểu.

Chủ tịch HĐQT Hồ Minh Hoàng kiểm tra tuyến Trung Lương - Mỹ Thuận trước thềm năm mới và  tặng quà động viên cán bộ, công nhân tại điểm thi công nút giao An Thái Trung

“Nghĩ khác biệt - tạo cách biệt”

Slogan “Nghĩ khác biệt - tạo cách biệt” của tập đoàn Đèo Cả tuy mới được  lựa chọn hơn 1 năm nay nhưng tư duy và hành động của doanh nghiệp, đặc biệt là tư duy của ông chủ cao nhất ở đây đã là như thế từ khi khởi nghiệp.

Có rất nhiều câu chuyện nói lên phương châm, tư tưởng chỉ đạo trong nội hàm của Slogan “Nghĩ khác biệt, tạo cách biệt” đã biến thành hiện thực trong mọi mặt hoạt động của tập đoàn. Từ việc hoạch định chiến lược, xây dựng kế hoạch, tổ chức sản xuất, kinh doanh, xây dựng văn hoá doanh nghiệp, xây dựng nội bộ, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ nhân viên, đào tạo phát triển nguồn nhân lực, đến việc tổ chức các hoạt động kiểm tra, giám sát... đều quán triệt tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt đó.

Những biểu hiện cụ thể về “Nghĩ khác biệt - tạo cách biệt” ở tập đoàn này chưa được nói đến nhiều trên báo chí, tuy nhiên trong khuôn khổ của bài viết này, tác giả chỉ muốn chia sẻ đôi điều qua góc nhìn khách quan về tập đoàn Đèo Cả trong sự vận động của nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay.

Trên thực tế, sự vận hành của nền kinh tế thị trường ở nước ta còn những mặt chưa đúng với bản chất của nó. Các yếu tố chính trị, an ninh, văn hoá, xã hội đan xen làm hạn chế tính minh bạch của cơ chế kinh tế thị trường. Hiện thời muốn tạo ra được lợi nhuận cao, thường hành động của các chủ thể kinh tế phải “mua bán” quan hệ. Có nhiều doanh nghiệp bằng mọi cách để tạo được quan hệ “sân sau” hoặc thân hữu với quan chức có quyền lực. Vì thế mà ở Việt Nam có nhiều doanh nghiệp lớn nhanh, hoặc “tay không bắt giặc” cũng nhờ vào “kinh doanh” quan hệ.

Trong hoàn cảnh đó, thường các doanh nghiệp phải tìm mọi cách tạo lập và củng cố các “đường dây” “nhóm lợi ích” để phát triển và không thể để bị loại ra khỏi “sân chơi” của cơ chế “xin - cho”, ra khỏi các “cuộc chơi” do các cơ quan nhà nước có thẩm quyền làm “trọng tài”.

Trái lại, Công ty Cổ phần tập đoàn Đèo Cả có tư duy và cách làm riêng. Họ tham gia vào “sân chơi” và “cuộc chơi” không phải để “chung chi” với quan chức, mà là tìm cách “chơi” sao cho bảo đảm cơ sở pháp lý và tính minh bạch của cơ chế kinh tế thị trường trong sứ mệnh và nhiệm vụ của họ.

Chính vì thế mà hình ảnh Đèo Cả ngày càng sáng đẹp, có ảnh hưởng tốt trong dư luận xã hội và cũng là địa chỉ của niềm tin, hy vọng của biết bao đồng bào, đồng chí. Cũng chính vì thế mà trong phận sự của mình, Đèo Cả luôn phải đối mặt với những cản trở của mặt trái cơ chế kinh tế thị trường.

Rào cản, vướng mắc về pháp luật, về cơ chế chính sách mà họ phải khắc phục thì đã đành. Ở đây họ còn phải tìm cách để “lách qua” những nhiễu nhương của quan chức tham nhũng, “lợi ích nhóm”, kể cả những hoạt động không lành mạnh của giới truyền thông.

Tất cả các công trình trọng điểm quốc gia mà họ đã và đang thực hiện dường như không phải “chạy” để có được những dự án, những gói thầu béo bở như nhiều doanh nghiệp khác. Thành công của họ ở dự án trước là tiền đề để được thực hiện những dự án tiếp theo. Họ trở thành “vua” đào hầm xuyên núi chính là nhờ đã làm được hầm đường bộ Đèo Cả - công trình đường hầm giao thông hiện đại mà trước đây chúng ta chỉ có trông cậy vào công nghệ và trình độ của nước ngoài.

Hầm đường bộ Đèo Cả đưa vào sử dụng trở thành niềm tin và tự hào của người Việt Nam đã làm chủ công nghệ đào hầm tiên tiến nhất của thế giới thì Đèo Cả lại được nhận xây dựng các công trình mới: Hầm đường bộ Cù Mông, Hải Vân 2. Đồng thời, tập đoàn này còn được Chính phủ mời và lựa chọn làm nhiệm vụ giải cứu các dự án đã bị “vỡ trận” như cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn, Trung Lương - Mỹ Thuận. Và giờ đây, Đèo Cả đang được UBND tỉnh Cao Bằng mời triển khai xây dựng dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.

Dự án đầu tư xây dựng hầm đường bộ qua Đèo Cả - Quốc lộ 1, tỉnh Phú Yên và tỉnh Khánh Hòa bao gồm hầm Đèo Cả, hầm Cổ Mã, hầm Cù Mông và hầm Hải Vân, với tổng mức đầu tư 26,154 tỷ đồng.

Có thể nói, tập đoàn Đèo Cả đang nắm giữ các dự án lớn với quy mô lên tới hàng chục ngàn tỷ đồng, chiếm một tỷ lệ lớn trong lĩnh vực đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông của cả nước.

Những công trình trọng điểm quốc gia có giá trị lớn, thúc đẩy phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, Quốc phòng - An ninh và đối ngoại, làm thay đổi bộ mặt đất nước... đang được tập đoàn Đèo Cả thi công, quản lý và khai thác. Thế nhưng Đèo Cả không nằm trong “nhóm lợi ích” nào. Đây chính là sự khác biệt và cũng là một trong những giá trị cốt lõi mà không phải doanh nghiệp nào cũng có đủ sức mạnh để tạo ra.

Chữ Tâm, chữ Đức của ông chủ tập đoàn Đèo Cả cùng đội ngũ cán bộ chủ chốt ở đây được thể hiện tập trung nhất là giá trị thanh quyết toán của các công trình sát với giá thị trường. Khi các dự án đã hoàn thành một số các hạng mục, Công ty cổ phần tập đoàn Đèo Cả thường tổ chức kiểm toán nội bộ và mời kiểm toán nhà nước xác định giá trị thực, mức đầu tư, giá trị khối lượng hoàn thành. Thậm chí, nhiều dự án có cả cơ quan Thanh tra, điều tra vào cuộc để xác định lại mức đầu tư.

Có thể nói, kiểm soát tổng mức đầu tư và tiết giảm tối đa chi phí xây dựng các trình công giao thông, mà chất lượng công trình vẫn bền chắc, đẹp, hiện đại là nét nổi bật về tinh thần yêu nước của tập đoàn Đèo Cả.

Công trình giao thông hầm đường bộ Đèo Cả, theo khảo sát nghiên cứu của chuyên gia nước ngoài trước đây, dự toán tổng mức đầu tư trên 20 ngàn tỷ đồng (có tài liệu 23 ngàn tỷ) nhưng khi công ty cổ phần tập đoàn Hải Thạch (tổ chức tiền thân của tập đoàn Đèo Cả ngày nay) xin được xây dựng và thực hiện thì tổng mức đầu tư đề xuất và được phê duyệt gần 16 ngàn tỷ đồng. Trong quá trình triển khai, chủ động tiếp tục rà soát tiết kiệm chi phí đầu tư, tổng mức đầu tư giảm xuống còn 11 ngàn 300 tỷ, tiết giảm được hơn 4.000 tỷ đồng. Do đó, doanh nghiệp này tiếp tục thực hiện đào hầm Cù Mông bằng nguồn kinh phí được tiết giảm nói trên.

Tại dự án nâng cấp đường bộ đèo Hải Vân và đào hầm Hải Vân 2, theo số liệu từ công ty cổ phần tập đoàn Đèo Cả, doanh nghiệp này đã tiết giảm được hơn 800 tỷ đồng.

Tuy nhiên, do cơ quan chức năng tham mưu thiếu chuẩn xác nên Công ty cổ phần tập đoàn Đèo Cả bị Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã thu oan 1.180 tỷ đồng nguồn trái phiếu Chính phủ hỗ trợ, đến nay vẫn chưa tháo gỡ được.

Mới đây, tập đoàn Đèo Cả được lãnh đạo tỉnh Cao Bằng mời nghiên cứu xây dựng dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh. Được biết dự án này trước đây có dự toán tổng mức đầu tư lên tới 47 ngàn tỷ đồng (theo số liệu lưu trữ tại Bộ GTVT). Tuy nhiên, khi Đèo Cả vào cuộc lập dự án nghiên cứu tiền khả thi, sau nhiều lần thẩm định, tập đoàn này đưa ra số liệu tổng mức đầu tư, tiết giảm được khoảng hơn 40% so với số liệu tại hồ sơ lưu tại Bộ GTVT.

Từ những dẫn chứng điển hình nói trên, có thể khẳng định, Đèo Cả - nhà đầu tư lớn nhất hiện nay về hạ tầng giao thông ở nước ta có tư duy độc lập, khác biệt và có hướng đi riêng. Sự lựa chọn về chiến lược phát triển, tư tưởng chỉ đạo và những cách làm đầy sáng tạo của họ đã tạo được những giá trị cốt lõi riêng, bền vững trên nền tảng của đạo lý truyền thống yêu nước thương nòi của dân tộc Việt Nam.

Là người Việt Nam không ai có thể không động lòng xót xa trước tình trạng nhiều dự án đội vốn rất lớn so với giá thị trường và giá phê duyệt ban đầu. Và cũng không thể không ngưỡng mộ tập đoàn Đèo Cả khi họ đã thể hiện tinh thần cống hiến với khát vọng “Vì một đất nước Việt Nam thịnh vượng”.

Sự minh bạch trong các hoạt động, đặc biệt là các vấn đề về quyền lực và tiền bạc ở tập đoàn Đèo Cả không chỉ tạo ra giá trị cốt lõi riêng của doanh nghiệp mà còn là hồi chuông cảnh báo, thức tỉnh các doanh nghiệp khác và cán bộ trong các cơ quan công quyền nằm trong các “nhóm lợi ích” liên quan đến các dự án đầu tư công, hợp tác công tư.

Đây cũng là câu chuyện điển hình trong cuộc chiến phòng, chống tham nhũng, lãng phí cần phải được nhân rộng.

Những cảm xúc thăng hoa

Đến với Đèo Cả, hiểu về Đèo Cả, nghĩ về sức sống khác biệt của Đèo Cả còn rất nhiều điều mà bài viết này chưa thể nói đến, hoặc chưa thể nói sâu. Trong đó có những nét đặc sắc về văn hoá doanh nghiệp; những dẫn dắt của thuyết Tam định: định tâm, định hướng, định lượng; những phép cộng trừ nhân chia; những nghĩa cử tri ân đầy tính nhân văn ở đây là nguồn cảm hứng sáng tác của những người cầm bút.

Có lẽ, cảm hứng này bắt nguồn từ động cơ và tấm lòng của những doanh nhân chân chính. Khát vọng của họ không chỉ vì lợi nhuận, mà trong quá trình tìm cách để đạt được lợi nhuận, mục đích chính của họ là vì một sự nghiệp cao cả.

Điểm xuất phát mà doanh nhân Hồ Minh Hoàng quyết tâm đào hầm Đèo Cả chính là hình ảnh những khăn tang trắng cả một vùng rừng núi khi hành khách qua đèo gặp tai nạn thảm khốc, tang thương.

Và rồi trong hành trình từ điểm xuất phát, “bước chân ra đi... bước lên non cao, định tâm, định hướng, chữ NHÂN làm chân lý”(*), doanh nhân Hồ Minh Hoàng đã xây dựng được những cung đường từ bi với những câu chuyện huyền thoại. Sự huyền thoại càng thăng thì sự từ bi càng rộng. Chính điều này đã tạo nhiều cảm xúc thăng hoa cho các chính khách, các nhà khoa học, văn nghệ sỹ và rất nhiều thành phần xã hội khác khi biết, hiểu về tập đoàn Đèo Cả.

(*) Trích lời một bài hát về tập đoàn Đèo Cả.

Nguyễn Hòa Văn/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam