Nâng cao hiệu quả các giải pháp phát triển BHXH tự nguyện

Thứ năm, ngày 21 tháng 11 năm 2019 | 16:19:48

Bảo hiểm xã hội tự nguyện (BHXHTN) là chính sách nhân văn với mục tiêu giúp cho mọi người dân, người lao động trong khu vực phi chính thức không tham gia BHXH bắt buộc, khi tham gia BHXHTN sẽ có lương hưu để ổn định cuộc sống trong thời gian hết tuổi lao động.

Sau hơn 10 năm triển khai BHXHTN, nước ta vẫn chưa đạt được mục tiêu đề ra, việc phát triển đối tượng tham gia còn gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, với sự nỗ lực lớn của ngành BHXH trong triển khai thực hiện Nghị quyết 28-NQ/TW cũng như sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị - xã hội, hiện đang có nhiều chuyển biến tích cực trong việc tổ chức thực hiện chính sách này.

Hơn 10 năm qua, chính sách BHXH tự nguyện được thực hiện theo 2 giai đoạn, với những quy định khác nhau. Giai đoạn đầu thực hiện theo Luật BHXH năm 2006, giai đoạn tiếp theo thực hiện theo Luật BHXH năm 2014, là sự tổng kết kinh nghiệm của việc thực hiện Luật BHXH năm 2006, trên cơ sở đó có những sửa đổi phù hợp với tình hình thực tiễn và đáp ứng tốt yêu cầu mở rộng diện bao phủ BHXH đến người lao động thuộc mọi khu vực của nền kinh tế.

Tuy nhiên, sau hơn 10 năm triển khai, số người tham gia BHXHTN vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra. Theo đánh giá, số lượng người tham gia BHXHTN còn thấp là do chính sách này chưa thật sự tạo hấp dẫn cho người dân. Bởi thực tế, mặt bằng thu nhập của nhiều người lao động tự do còn thấp, trong khi đó, thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu dài (20 năm). Bên cạnh đó, khi triển khai thực hiện, chưa có những giải pháp đột phá trong tiếp cận, vận động người dân, chưa có cơ chế hoa hồng đủ sức hấp dẫn các đại lý thu, việc cải cách thủ tục hành chính dù có những bước tiến nhưng chưa thật sự tạo thuận lợi cho người dân trong tiếp cận thông tin và đăng ký tham gia…

Những khó khăn, hạn chế nêu trên đã được chỉ rõ tại Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành T.Ư khóa XII, trên cơ sở đó, Ban Chấp hành T.Ư xây dựng và ban hành Nghị quyết 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH với các mục tiêu và giải pháp tổng thể trong việc thực hiện chính sách BHXH. Trong đó, đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2021, nông dân và lao động khu vực phi chính thức tham gia BHXHTN chiếm khoảng 1% lực lượng lao động trong độ tuổi; đến năm 2025 đạt khoảng 2,5% và đến năm 2030 đạt khoảng 5%. Cùng với Nghị quyết 28-NQ/TW, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo các Bộ, ngành, địa phương thực hiện đồng bộ các giải pháp như: Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung chính sách theo hướng giảm thời gian đóng BHXH để đủ điều kiện hưởng lương hưu xuống còn 15 năm, tiến tới còn 10 năm; nâng mức hỗ trợ người dân tham gia BHXHTN phù hợp khả năng của ngân sách nhà nước; thực hiện thí điểm gói BHXHTN ngắn hạn linh hoạt đáp ứng nhu cầu của người dân; gắn quyền lợi tham gia BHXHTN với các ưu đãi khác của nhà nước; giao chỉ tiêu phát triển BHXHTN cho các địa phương…

Theo thống kê, hiện cả nước còn khoảng 30 triệu người chưa tham gia BHXH. Đây là cơ hội để ngành BHXH tiếp tục thực hiện mục tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH bắt buộc cũng như BHXHTN. Ngay khi Nghị quyết 28-NQ/TW được ban hành, với định hướng chính trị thực hiện “BHXH toàn dân” và dưới sự chỉ đạo sát sao từ Chính phủ, ngành BHXH đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ và quyết liệt. BHXH Việt Nam đề xuất với Chính phủ tăng mức hỗ trợ cho người tham gia BHXHTN hoặc linh hoạt hơn về mức hỗ trợ (mức hỗ trợ tối thiểu bằng 30%, 25%, 10%) để địa phương nào có điều kiện kinh tế thì có thể hỗ trợ mức đóng cao hơn cho người tham gia. Đề nghị UBND các tỉnh, thành phố giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXHTN vào trong chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương theo tinh thần Nghị quyết 102/NQ-CP ngày 3/8/2018 của Chính phủ về việc giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHXH; tổng kết, đánh giá, kiểm điểm những yếu kém, hạn chế và nguyên nhân chậm phát triển đối tượng và đưa ra các giải pháp nhằm tăng nhanh đối tượng tham gia BHXHTN.

Ông Đinh Duy Hùng - Phó Trưởng ban Thu BHXH Việt Nam cho biết, để mở rộng đối tượng tham gia, ngành BHXH đã chủ động phối hợp các Bộ, ngành, đoàn thể… tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng chính sách BHXHTN để nhiều người dân hiểu và đăng ký tham gia. Mở rộng hệ thống mạng lưới đại lý thu BHXHTN, phấn đấu mỗi thôn, bản, tổ dân phố đều có điểm thu BHXH tự nguyện, có nhân viên đại lý thu. Hướng dẫn, tập huấn chính sách BHXHTN cho các nhân viên đại lý thu, để lực lượng này phối hợp tuyên truyền, tư vấn đến từng người dân. Giao chỉ tiêu kế hoạch phát triển đối tượng tham gia BHXHTN cho BHXH cấp huyện và từng đại lý thu. Đa dạng các hình thức, phương thức nhận hồ sơ, trả kết quả, thu tiền đóng, chuyển tiền đóng vào quỹ, tạo điều kiện thuận lợi nhất đối với người tham gia BHXHTN... Theo đó, đến hết tháng 6, cả nước có 405.695 người tham gia BHXHTN, đạt 82,7% kế hoạch giao, tăng 42.411 người so với tháng 5/2019.

Tại cuộc họp về tình hình kinh tế - xã hội 6 tháng đầu năm 2019 do Chính phủ tổ chức mới đây, Bộ trưởng Lao động - Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung khẳng định, thời gian qua, chính sách an sinh xã hội đã được Đảng và Nhà nước quan tâm một cách sâu sắc, toàn diện, hài hòa hơn và được thực hiện đồng bộ với mục tiêu phát triển kinh tế. Đặc biệt, có một vấn đề mới, đó là trong sáu tháng qua, mô hình phát triển BHXHTN đã đạt kết quả rất tốt, với 135 nghìn người tham gia mới và dự kiến đến hết năm 2019 sẽ có khoảng 490 nghìn người tham gia. Đặc biệt là sự phối hợp của BHXH Việt Nam với ngành Lao động - Thương binh và Xã hội cùng Tổng công ty Bưu điện Việt Nam cũng như sự hỗ trợ trực tiếp từ các địa phương, chỉ trong những tháng đầu năm 2019, đã nâng số lượng người tham gia BHXHTN lên bằng 10 năm qua. Theo đánh giá của Bộ trưởng Đào Ngọc Dung, những nỗ lực triển khai Nghị quyết 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH đã có hiệu quả trong thực tiễn, với sự vào cuộc của các ngành, các cấp, mà trong đó nổi bật là 4 yếu tố: sự vào cuộc quyết liệt của lãnh đạo các cấp ủy và chính quyền; đổi mới cách làm; đổi mới công tác tuyên truyền và xây dựng chính sách BHXH vì người dân... cho thấy đó là kinh nghiệm, cách làm hay và hiệu quả trong phát triển, mở rộng đối tượng tham gia BHXH./.

Tùng Lâm/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam