Người lao động cần cân nhắc khi rút bảo hiểm xã hội một lần

Thứ ba, ngày 12 tháng 6 năm 2018 | 8:58:56

Chính sách hưu trí chính là “cái lưới” bảo vệ người lao động tránh bị rơi vào nghèo đói khi hết tuổi lao động. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều người đã quyết định rút bảo hiểm xã hội một lần. Theo đánh giá của các chuyên gia, rút bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần sẽ tác động lớn đến cuộc sống người lao động (NLĐ) khi về già và gia tăng tình trạng tái nghèo.

Ảnh minh họa. Nguồn: internet.

Theo số liệu mới nhất từ BHXH Việt Nam, 5 tháng đầu năm, gần 300.000 người rút BHXH một lần; trong đó, riêng tháng 5 đã có gần 60.000 người. Nguyên nhân, nhiều người mất việc làm, phải nghỉ việc ở độ tuổi 35 - 40, đời sống khó khăn, những lao động này không còn thiết tha với BHXH nên phải lĩnh BHXH một lần. Mặt khác, việc lựa chọn hưởng BHXH một lần còn do điều kiện tối thiểu về thời gian đóng BHXH để được hưởng lương hưu khá dài (20 năm); người lao động chưa hình thành văn hóa đóng- hưởng để tự bảo đảm an sinh khi về già.

Mặc dù chưa có thống kê đầy đủ, nhưng trên thực tế, tình trạng một số doanh nghiệp tìm cách chấm dứt hợp đồng, thải loại lao động trên 35 tuổi diễn ra ngày càng phổ biến. Theo các chuyên gia lao động, việc này không chỉ đẩy một số lượng lớn lao động trước nguy cơ mất việc làm mà còn gia tăng gánh nặng cho nền kinh tế, khiến người lao động bị buộc phải quay về khu vực không có quan hệ lao động và không tham gia vào hệ thống BHXH. Đây là sự lãng phí lớn đối với nguồn lao động của quốc gia. Trong khi đó, Luật Lao động quy định nam nghỉ hưu ở tuổi 60, nữ 55.

Ông Lê Đình Quảng - Phó Trưởng ban Quan hệ lao động (Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam) cho hay, trong 10.000 lao động nhận trợ cấp thôi việc tại Hà Nội gần đây, có tới 90% trên 35 tuổi. Những lao động này thường làm việc trong các doanh nghiệp (DN) có điều kiện lao động khó khăn, sử dụng nhiều lao động nhưng lại ít kỹ năng chuyên môn. Những lao động khi mất việc, hầu hết đều không có hy vọng tìm được công việc khác có nguồn thu nhập ổn định để tiếp tục tham gia BHXH; một số DN tìm mọi cách để vận động người lao động thôi việc vì càng thâm niên phải trả lương cao, tiền đóng BHXH cũng cao hơn. Trong khi đó, muốn tăng ca, tăng kíp với những người lớn tuổi rất khó. Điều này đã làm gia tăng tình trạng người lao động muốn nhận BHXH một lần.

Các chuyên gia BHXH cho rằng, đây là một thực trạng đáng báo động. Bởi khi người lao động còn trẻ, còn sức lao động lại rút trước phần tích lũy cho tuổi già của mình để tiêu pha thì khi về già họ sẽ sống bằng gì? Khi đó, phần nhiều là dựa vào các trợ cấp xã hội, chính sách cho người cao tuổi. Tuy nhiên, với mục tiêu tăng độ bao phủ BHXH thì dần dần, các chính sách trợ cấp cho người già cũng sẽ rất hạn hẹp.

Ngày 23/5/2018, Nghị quyết 28-NQ/TW của Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) đã được chính thức được thông qua. Theo đó, một trong những nội dung quan trọng trong Nghị quyết là người lao động đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) 15 năm liên tục sẽ được nhận lương hưu nếu nghỉ việc (trước đây là 20 năm) với mức hưởng được tính toán phù hợp nhằm tạo điều kiện cho người lao động cao tuổi, có số năm tham gia bảo hiểm xã hội thấp được tiếp cận và thụ hưởng quyền lợi bảo hiểm xã hội. Điều này rất có lợi cho  người lao động. Người lao động cần cân nhắc kỹ quyền lợi của mình bởi khi ở lại hệ thống BHXH lâu hơn thì sẽ được hưởng quyền lợi tốt hơn. 

Nhiều chuyên gia khác cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, người lao phải tự nâng cao tay nghề, thậm chí là học nghề mới để thích ứng với thị trường lao động thời gian tới. Mặt khác, cần chủ động tìm hiểu Luật Lao động để khi ký hợp đồng lao động với doanh nghiệp không bị “bẫy”.

Minh Thư/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam