“Nhận giải B - Giải Báo chí phòng, chống tham nhũng, lãng phí là điều vinh hạnh trong cuộc đời tôi”

Thứ hai, ngày 8 tháng 1 năm 2018 | 21:14:18

Đó là chia sẻ của nhà báo Trần Quốc Trung, phóng viên Báo Đại Đoàn Kết thường trú tại thành phố Cần Thơ, người vừa được trao giải B - Giải Báo chí phòng, chống tham nhũng lãng phí (lần thứ nhất) do Uỷ Ban Trung ương MTTQ Việt Nam và Hội Nhà báo Việt Nam phối hợp tổ chức với loạt bài về vụ việc tại Trung tâm kỹ thuật Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bạc Liêu. Phóng viên Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Nam đã có cuộc trò chuyện với nhà báo Trần Quốc Trung về tác phẩm đoạt giải B ấn tượng này.

Nhà báo Trần Quốc Trung (ngoài cùng bên trái) nhận giải B Giải Báo chí với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí tại Nhà hát Âu Cơ (Hà Nội) tối 2/1/2018. Ảnh: Sơn Hải

Phóng viên: Xin anh cho biết cảm xúc của mình khi nhận được giải B -  Giải Báo chí với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng lãng phí?

Nhà báo Trần Quốc Trung: Từ khi bước chân vào nghề báo, dù đã nhiều lần đứng trên bục vinh quang để nhận giải báo chí, trong đó có nhiều giải báo tỉnh và ba lần nhận giải Báo chí Quốc gia (2 giải C, 1 giải B) nhưng đây là lần mà tôi cảm thấy vinh hạnh nhất. Có lẽ phần vì đây là giải cao nhất từ trước tới nay nhưng điều đặc biệt hơn cả vì đây là Giải Báo chí với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí. 

Như chúng ta đã biết trong những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đang đẩy mạnh công cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, từng bước đưa những kẻ cơ hội, lợi dụng chúc vụ, quyền hạn để đục khoét tài sản của Nhà nước. Đầu năm 2017, trong Hội nghị Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam lần thứ 6 tại Cần Thơ, Ban Thường vụ Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã phát động Giải Báo chí toàn quốc “Báo chí với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí”. Có thể nói giải báo chí này ra đời trong bối cảnh hết sức “nóng bỏng” trong bối cảnh nước ta hiện nay.

Không khí hôm trao giải thật đặc biệt, lần đầu tiên giải báo chí có tới bốn Ủy viên Bộ Chính trị và nhiều các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng đến dự. Điều đó chứng tỏ giải báo chí và các tác phẩm đạt giải đã được Đảng, Nhà nước rất quan tâm và đánh giá rất cao.

Phóng viên: Đthực hiện một loạt bài điều tra mà nhất lại là điều tra về tham nhũng, lãng phí xưa nay vốn được coi là vấn đề “nhạy cảm” và phải đối mặt với không ít “rủi ro” khi tác nghiệp. Anh có thể chia sẻ những khó khăn gặp phải khi thực hiện loạt bài điều tra đó?

Nhà báo Trần Quốc Trung: Ngày 25/2/2017, sau khi nhận cuộc điện thoại chỉ đạo trực tiếp từ Tổng biên tập Hồng Thanh Quang yêu cầu điều tra thông tin hàng chục công nhân viên chức lao động của Trung tâm kỹ thuật Tài nguyên, Môi trường thuộc Sở Tài Nguyên Môi trường tỉnh Bạc Liêu kêu oan. Tôi tức tốc chuẩn bị hành trang lên đường, chỉ kịp nói với vợ con một câu “Anh đi Bạc Liêu gấp, sếp Tổng chỉ đạo trực tiếp”.

Hôm đó là ngày thứ 7, tôi gom vội vài bộ quần áo lên xe rồi nhắm hướng Bạc Liêu thẳng tiến, vừa đi vừa đặt ra các câu hỏi và giả định các tình huống để xử lý. Điều khiến tôi băn khoăn hôm đó là ngày nghỉ có thể rất khó tiếp cận với cơ quan chức năng. Xuống Bạc Liêu thông qua nguồn thông tin của đồng nghiệp tôi nhanh chóng tiếp cận được với các cán bộ công nhân viên của Trung tâm kỹ thuật Tài nguyên, Môi trường. Lúc đầu các cán bộ công nhân viên chức của Trung tâm cũng tỏ ra ngán ngẩm vì vụ việc của họ diễn ra nhiều năm rồi, bản thân họ cũng kiến nghị nhiều lần nhưng không có biến chuyển gì. Tuy nhiên, tôi đã chuẩn bị sẵn các tình huống và tâm lý để làm sao tiếp cận được với cán bộ công nhân viên chức của Trung tâm một cách tự nhiên, để họ thấy được quyết tâm của mình khi tham gia tìm hiểu vụ việc. Đến 15h chiều cùng ngày, sau hơn 4 tiếng đồng hồ trao đổi tìm hiểu với cán bộ công nhân viên chức Trung tâm cùng với các chứng cứ văn bản thu thập được, bài đầu tiên “Vụ việc lùm xùm tại Trung tâm Kỹ thuật Tài nguyên, Môi trường Bạc Liêu: Phải được xử lý dứt điểm” đã ra đời. Sau khi ra bài đầu tiên buổi sáng hôm đó, số báo đã được phát hành đến tay bạn đọc tại Bạc Liêu, được cán bộ công nhân viên chức Trung tâm đón nhận và truyền tay nhau, được dư luận quan tâm. 

Sau bài báo đầu tiên tôi đã tiếp cận được với cơ quan chủ quản là Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bạc Liêu để tiếp tục tìm hiểu về những phản ánh của cán bộ công nhân viên chức Trung tâm. Cũng nhiều lần tôi phải bất đắc dĩ làm phiền tới Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh và Chủ tịch UBMTTQ Việt Nam tỉnh Bạc Liêu để có được câu trả lời sớm nhất về hướng giải quyết của vụ việc.

Những ngày sau đó cán bộ công nhân viên chức Trung tâm đã chủ động liên hệ với tôi để phản ánh và chia sẻ những bức xúc, những thiệt thòi mà họ phải chịu dồn nén trong nhiều năm qua. Tiếp theo bài thứ nhất, tôi viết tiếp một loạt bài về chủ đề này và lần lượt đăng tải trên các số báo Đại Đoàn Kết, như :“Sẽ tạm đình chỉ chức vụ Giám đốc Trung tâm”, “Nhiều việc làm trái khoáy”, “Không có lương, người lao động sống thế nào”, “Vụ việc tại Trung tâm Kỹ thuật Tài nguyên, Môi trường Bạc Liêu: Cần được giải quyết theo tinh thần Nghị Quyết Trung Ương 4, Khóa XII và luật phòng chống tham nhũng”, “Bắt 3 đội trưởng có hành vi chiếm đoạt tài sản”, “Nguyên Giám đốc bị khai trừ đảng”.

Vụ việc được tôi kiên trì đeo bám từ ngày 26/2/2017 khi ra bài đầu tiên đến ngày 19/8/2017 tôi đã có 11 bài liên quan đến vụ việc lùm xùm tại Trung tâm Kỹ thuật Tài nguyên, Môi trường Bạc Liêu. Kết quả là cơ quan chức năng đã bắt 3 Đội trưởng của Trung tâm Kỹ thuật Tài nguyên, Môi trường Bạc Liêu có hành vi chiếm đoạt tài sản và khai trừ đảng nguyên Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật Tài nguyên, Môi trường Bạc Liêu. Điều rất thuận lợi trong vụ việc này chính là cán bộ công nhân, viên chức Trung tâm hoàn toàn tin tưởng vào phóng viên và báo Đại Đoàn Kết, những phản ánh của Báo Đại Đoàn Kết đã được Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam ghi nhận và có nhiều văn bản yêu cầu địa phương và Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam tỉnh Bạc Liêu có hướng giải quyết vụ việc dứt điểm tránh kéo dài ảnh hưởng đến quyền lợi của cán bộ công nhân viên chức Trung tâm cũng như hoạt động của Trung tâm. Ngoài ra, trong suốt quá trình phản ánh, phóng viên thường xuyên nhận được chỉ đạo Ban biên tập Báo Đại Đoàn Kết.

Nhà báo Trần Quốc Trung (ảnh: NVCC)

Phóng viên: Được biết, loạt bài của anh đã được Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, đơn vị đồng tổ chức Giải Báo chí với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí hết sức quan tâm, chỉ đạo sát sao. Điều đó đã mang lại cho anh nhiều thuận lợi khi thực hiện điều tra?

Nhà báo Trần Quốc Trung: Ngay sau khi ra bài đầu tiên, bài báo đã nằm trên bàn của Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khi ấy là Ủy viên Bộ Chính Trị Nguyễn Thiện Nhân, đánh giá cao bài đầu tiên, sau đó Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam đã có văn bản yêu cầu Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam tỉnh Bạc Liêu nắm và trả lời về vụ việc mà Báo Đại Đoàn Kết phản ánh. Tiếp sau đó loạt bài phản ánh thực tế khó khăn và bức xúc của cán bộ công nhân viên chức của Trung tâm khiến cho lãnh đạo Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam tiếp tục có các văn bản yêu cầu Uỷ ban Trung ương MTTQ tỉnh Bạc Liêu, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh Bạc Liêu làm rõ và giải quyết dứt điểm không để tình trạng kéo dài.

Sở dĩ Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam có nhiều quan tâm và có văn bản quan tâm đến vụ việc là đang thực hiện đúng vai trò giám sát của Mặt trận khi báo chí phát hiện vụ việc tại địa phương. Trong khi đó vụ việc này đã kéo dài nhiều năm mà không giải quyết được khiến dư luận đặt câu hỏi?.

Tôi cho rằng bất kỳ vụ việc nào báo chí phát hiện và phản ánh nếu được các cấp quan tâm đều gặp rất nhiều thuận lợi, từ việc tiếp cận nguồn thông tin đến việc xử lý các vụ việc. Loạt bài của tôi gặp nhiều thuận lợi khi được Ban Thường trực Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Uỷ ban Trung ương MTTQ tỉnh Bạc Liêu, cơ quan chủ quản quan tâm và xử lý dứt điểm. Tuy nhiên tôi phải nhấn mạnh thêm, không riêng gì tôi và bất kỳ nhà báo nào khi điều tra, phản ánh, bất kỳ vụ việc nào, các chứng cứ, lập luận được đưa lên phản ánh trên mặt báo phải chính xác và thuyết phục thì sẽ được các cấp chính quyền quan tâm ủng hộ. 

Phóng viên: Rất nhiều vụ việc tham ô, lãng phí gần đây đã được báo chí phản ánh để các cơ quan chức năng vào cuộc xử lý. Là một nhà báo, anh có suy nghĩ gì về vai trò của báo chí với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí?

Nhà báo Trần Quốc Trung: Từ lâu báo chí cách mạng đã luôn thực hiện tốt nhiệm vụ nhân rộng, tuyên dương ca ngợi những tấm gương tốt, các cá nhân, tổ chức điển hình tiên tiến và phê phán, loại trừ cái “xấu” để làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn. Đặc biệt trong những năm gần đây báo chí đã thể hiện rất rõ vai trò rất quan trọng của mình trong công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, điển hình là báo chí đã “khui” ra nhiều vụ việc, tham ô, lãnh phí, được dư luận quan tâm, góp phần cho công cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng.

Trong giai đoạn hiện nay công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, điển hình là hàng loạt vụ đại án được đưa ra ánh sáng. Hơn lúc nào hết báo chí có vai trò hết sức quan trọng, đặc biệt các nhà báo phải có bản lĩnh, công tâm trong nhìn nhận cũng như phản ánh của mình, đặc biệt phải luôn giữ cho mình bản lĩnh vững vàng trước mọi thế lực.

Phóng viên: Xin trân trọng cám ơn anh đã nhiệt tình chia sẻ./.

Ngô Khiêm/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam