Phương thức đổi mới truyền thông phòng, chống tác hại thuốc lá qua phóng sự truyền hình “Tôi là K nhân”

Thứ tư, ngày 3 tháng 10 năm 2018 | 10:39:22

Nhà báo Kim Thoa - Đài PT-TH Thái Bình (đại diện cho nhóm tác giả Kim Thoa, Việt Thắng, Tiến Dũng, Hoàng Hải) vừa đoạt giải Nhất Cuộc thi Phóng sự truyền hình về phòng, chống tác hại thuốc lá năm 2017-2018 do Bộ Thông tin - Truyền thông tổ chức với tác phẩm “Tôi là K nhân” đã có cuộc trò chuyện với phóng viên Ngô Khiêm, Cổng Thông tin điện tử Hội Nhà báo Việt Nam xung quanh câu chuyện làm nên tác phẩm nhiều cảm xúc và ý nghĩa này.

Nhà báo Kim Thoa (thứ 2 từ trái sang) cùng nhóm tác giả Việt Thắng, Tiến Dũng, Hoàng Hải nhận giải Nhất Cuộc thi Phóng sự truyền hình về phòng, chống tác hại của thuốc lá - (Ảnh: NVCC)

Đề tài hay chiếm đến 80% sự thành công

- Với việc vượt qua hơn 100 tác phẩm dự thi, tác phẩm “Tôi là K nhân” đã đoạt giải Nhất Cuộc thi Phóng sự truyền hình về phòng, chống tác hại thuốc lá chắc chắn đưa đến cho nhóm tác giả nhiều cảm xúc?

- Đây là năm thứ 3 liên tiếp tôi và ê kíp vinh dự được nhận giải thưởng từ Cuộc thi Phóng sự truyền hình phòng, chống tác hại của thuốc lá. Tuy nhiên, nhận giải thưởng lần này anh em trong ê kíp đều có cảm xúc thật đặc biệt. Đặc biệt không hẳn vinh dự được Ban tổ chức cũng như đồng nghiệp, công chúng đánh giá cao về chất lượng tác phẩm, mà xen lẫn niềm vui, phấn khởi thì đó còn là cảm giác tiếc nuối. Bởi ê kíp lên nhận giải thưởng đã thiếu đi một đồng nghiệp, đó là anh Phạm Quang Thắng - nhân vật chính trong tác phẩm và cũng là kỹ thuật viên của Đài PT-TH Thái Bình, anh ấy đã mất hơn một tháng nay.

- Có ý kiến cho rằng: “Đài PT-TH Thái Bình đã tìm được một nhân vật thật sự thú vị ở ngay cơ quan của mình và điều này đã làm nên sự thành công của phóng sự”. Chị nghĩ sao về điều này?

- Trong thành công của một tác phẩm báo chí, thì có đề tài hay chiếm đến 80%. Anh Phạm Quang Thắng là một nhân vật đặc biệt, bởi anh là một đồng nghiệp nhạy cảm, luôn đam mê và có tính hài ước. Cũng vì thế khi mắc bệnh ung thư thanh quản, anh ấy chia sẻ là “phải nhận bản án tử hình”. Nhưng vượt lên nỗi đau, anh Thắng luôn tỏ ra lạc quan. Và khi thấy anh ấy chia sẻ câu chuyện của mình trên các phương tiện thông tin đại chúng với mục đích cảnh báo tất cả mọi người về tác hại của thuốc lá thì chúng tôi đã quyết định thực hiện phóng sự truyền hình “Tôi là K nhân”. Chính sự lạc quan của anh ấy đã cho tôi tìm thấy mặt tích cực để chuyển tải trong tác phẩm.  

Truyền tải thông điệp có ý nghĩa với nhiều người

- Mặc dù nhân vật Phạm Quang Thắng đã ra đi nhưng thông điệp mà nhóm tác giả truyền tải trong “Tôi là K nhân” hết sức có ý nghĩa với nhiều người. Là người đồng nghiệp của Phạm Quang Thắng và cũng là người trực tiếp thực hiện tác phẩm, hẳn chị sẽ có nhiều điều muốn chia sẻ?

- Tôi cho rằng không chỉ thông qua tác phẩm “Tôi là K nhân” của ê kíp chúng tôi thực hiện, mà rất nhiều bài viết trên mạng xã hội của anh Phạm Quang Thắng mãi là thông điệp có ý nghĩa với nhiều người. Thông điệp đầu tiên là: “Các bạn trẻ hãy nói không với thuốc lá, và những người đang hút thuốc lá thì sớm từ bỏ thuốc lá”; Thông điệp thứ hai: “Hãy lạc quan”. Bởi anh ấy chia sẻ: “Khi biết mắc bệnh K, như bao người tôi cũng bi quan, hoảng loạn, sợ hãi!!. Nhưng trước sự việc đã rồi, thì hãy nhìn thẳng vào vấn đề và tự hỏi mình để biết có thể làm được gì”. Điều này cho thấy suy nghĩ thời điểm đó của anh ấy chính là cách tư duy của người sống tích cực và có trách nhiệm với mọi người.

- Nhiều người khi mắc bệnh sẽ rơi vào tình trạng tự ti, giấu giếm bệnh tật, thậm chí ngại chia sẻ nhưng nhân vật Phạm Quang Thắng lại mạnh dạn, tự tin chia sẻ trên truyền hình. Nhóm tác giả có phải mất nhiều công sức để thuyết phục nhân vật lên hình?

- Như tôi đã nói, trước khi chúng tôi thực hiện phóng sự truyền hình “Tôi là K nhân” thì anh ấy đã chủ động chia sẻ câu chuyện của mình trên báo và Facebook. Cũng vì thế không khó khăn khi tôi đặt vấn đề thực hiện tác phẩm. Chỉ có một chút e ngại lúc đầu chính là vợ anh Thắng. Nhưng rồi chị ấy cũng tôn trọng và ủng hộ quyết định của anh. 

Nhân vật chính trong phóng sự truyền hình "Tôi là K nhânPhạm Quang Thắng lúc chữa trị tại bệnh viện - (Ảnh: NVCC)

- Có thể nói Phạm Quang Thắng đã chiến đấu với bệnh tật đến những khoảnh khắc cuối cùng. Trong chữa trị bệnh tật thì giữ được tinh thần lạc quan đóng một phần rất quan trọng, thưa chị?

- Đúng vậy. Tôi cảm nhận rất rõ cách mà anh Thắng chống chọi với bệnh tật, với nỗi đau đớn, sự bế tắc cuối con đường sống... nhưng  anh ấy luôn thấy ánh sáng le lói trong khoảng tối tăm không bi lụy, có  phần lạc quan. Ví như tấm ảnh chụp cảnh bệnh nhân K phải nằm giường ghép chật ních thì anh ấy trích dẫn ảnh là “Khi K nhân đoàn kết”. Cảnh người nhà nằm la liệt ngủ dưới gầm cầu thang thì anh ấy trích dẫn “Giấc mơ trưa”, ảnh một vốc thuốc cho bữa sáng thì anh ấy viết “Bữa sáng thanh đạm”…. Mặc dù vậy, tôi hiểu sâu thẳm trong vẻ lạc quan, cứng cỏi ấy là nỗi trăn trở lo lắng cho vợ, cho con, cho người thân. Để rồi như cách anh ấy thể hiện “lạc quan không phải mọi việc sẽ tốt đẹp như mình muốn, nhưng tôi tin rằng mọi việc sẽ không tệ hơn”.

Đừng hô khẩu hiệu cứng nhắc

- Báo chí truyền thông đóng góp một phần rất quan trọng trong việc tuyên truyền phòng, chống tác hại của thuốc lá. Như tôi biết thì Nhà nước còn cấm quảng cáo về thuốc lá trên các kênh truyền thông. Dẫu vậy, phương thức truyền thông về tác hại của thuốc lá ở nước ta vẫn còn nhiều thách thức, hạn chế. Chị đánh giá thế nào thế nào về việc này?

- Những năm gần đây, các phương tiện thông tin đại chúng đã tuyên truyền khá đầy đặn về phòng, chống tác hại của thuốc lá. Đặc biệt với các địa phương được thụ hưởng dự án tuyên truyền của Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Bộ Y tế thì công tác tuyên truyền được phong phú và bài bản hơn. Tuy nhiên, theo tôi vẫn thiếu các tác phẩm gần gũi, dung dị ví như ở các thông điệp mà các Đài truyền hình phát sóng thay vì các diễn viên đóng để chuyển tải thông điệp tác hại của thuốc lá thì có thể là chính các học sinh, sinh viên nói ra suy nghĩ của mình mà ý nghĩa giáo dục sâu sắc. Hoặc các pano tại các trường học tuyên truyền tác hại của thuôc lá có thể thay hình ảnh minh họa sinh động chứ không chỉ là khẩu hiệu cứng nhắc. Hoặc một giờ học ngoại khóa biết lồng ghép để tuyên truyền cho các em nhỏ cũng rất hiệu quả…

Đặc biệt, việc tổ chức thường niên cuộc thi phóng sự truyền hình về chủ đề phòng, chống tác hại của thuốc lá sẽ tạo ra động lực lớn thúc đẩy các phóng viên, biên tập viên và các tổ chức, cá nhân nỗ lực tìm tòi, nghiên cứu, điều tra, khảo sát thực tế… để cho ra đời những tác phẩm có tính mới lạ, phản ánh những góc nhìn đa chiều, vấn đề nóng trong công tác phòng, chống tác hại thuốc lá./.

Ngô Khiêm/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN