Quán Thanh xuân tháng 8: Một chương trình cảm động về Lưu Quang Vũ

Thứ ba, ngày 6 tháng 8 năm 2019 | 15:48:23

Trong không gian ấm cúng của Nhà hát Tuổi Trẻ - nơi ghi dấu nhiều ký ức của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ bên những câu chuyện của bạn bè, người thân xen lẫn với những vở kịch làm nên tuổi của ông, khán giả đã có những phút giây xúc động khi nhớ về một “tượng đài” của sân khấu Việt. Đó cũng chính là nội dung trong chương trình Quán Thanh xuân tháng 8 với chủ đề “Điều không thể mất” được truyền hình trực tiếp vào tối chủ nhật, ngày 4/8 vừa qua.

Khác với những số trước, thay vì kể câu chuyện ký ức đan xem với âm nhạc thì trong chương trình tháng 8 này, khán giả đã được thưởng thức 3 trích đoạn trong những vở kịch nổi tiếng của ông. Những câu chuyện của bạn bè, người thân của Lưu Quang Vũ đã một lần nữa làm khán giả được sống lại ký ức về nhà viết kịch tài năng này.

NSƯT Đức Khuê cho rằng, kịch của Lưu Quang Vũ giàu tính nhân văn và lòng trung thủy, sự trung thực và sự tài tình trong việc xây dựng nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình - (Ảnh: VTV)

NSND Lê Khanh - (Ảnh: VTV)

Còn NSND Lê Khanh chia sẻ, chị được lớn lên trong tác phẩm của Lưu Quang Vũ, đó không chỉ là sự lớn lên về tuổi đời, tuổi nghề mà còn sự lớn lên về nhận thức trong mối quan hệ giữa con người với con người, và với xã hội và cả trong những câu thoại điển hình, nhận ra được giá trị lớn. Trong khi đó, nghệ sĩ Sĩ Tiến cho biết suốt mấy chục năm qua, anh đã tham diễn nhiều vai diễn trong vở kịch của Lưu Quang Vũ. Biết bao thế hệ đã tiếp nối nhau giữ gìn được hồn cốt và đôi khi anh đã tìm cái mới, sáng tạo để kịch Lưu Quang Vũ đi xa hơn. Là nghệ sĩ diễn nhiều vở của Lưu Quang Vũ, NSƯT Xuân Bắc nhấn mạnh, kịch của Lưu Quang Vũ mang nhiều vấn đề triết lý nhân sinh. Ngoài ra có nhiều vở kịch, có tính đấu tranh, dự báo rất rõ.

NSƯT Chí Trung và Họa sĩ - NSND Doãn Châu chia sẻ với MC Diễm Quỳnh - (Ảnh: VTV)

NSƯT Chí Trung tâm sự, Lưu Quang Vũ luôn sống trong trái tim ông. Giờ đây mỗi lần quyết định dựng về vở của Lưu Quang Vũ là một ngày hội của diễn viên trẻ. Họ nô nức, hào hứng chờ đợi và trong diễn xuất cố gắng tái tạo không gian xưa bằng hơi thở ngày nay. Ấn tượng của nghệ sĩ Chí Trung với nhà viết kịch Lưu Quang Vũ đó là vào năm 1979, khi ấy ông đã gặp Lưu Quang Vũ trong lớp học ở Nhà hát Tuổi Trẻ. “Khi ấy Vũ rất bẽn lẽn trong mặc quần bộ đội, đi dép đúc màu nâu, áo sơ mi màu nâu đã sờn và đặc biệt trên tay cầm cuốn vở học sinh, đấy chính là kịch bản vở “Mùa hạ cuối cùng”, nghệ sĩ cho biết thêm.

Là người bạn thân thiết lúc sinh thời của gia đình Lưu Quang Vũ, Họa sĩ - NSND Doãn Châu cho biết: “Hôm nay tôi muốn dành sự sung sướng nhất, vui tươi nhất của cuộc sống để dành cho Lưu Quang Vũ bởi khi còn sống ông thường mơ tới những điều tốt đẹp, hạnh phúc trong tương lai mà hôm nay chúng ta đang được sống trong một phần hy vọng của ông ấy”. Ông cho rằng, mình là người may mắn được sống quãng đời dài với Lưu Quang Vũ khi ông viết hơn 50 tác phẩm thì ông được làm cả tác phẩm đầu tiên và cuối cùng. Ông kể, cách đây mấy chục năm, những người làm nghề đã hình thành một nhóm gồm tác giả Lưu Quang Vũ, đạo diễn Nguyễn Đình Nghi, nhạc sĩ Phó Đức Phương và họa sĩ Đỗ Doãn Châu… và đã xây dựng nên rất nhiều vở kịch góp phần không nhỏ vào “giai đoạn vàng” của sân khấu Việt Nam. Họa sĩ Doãn Châu cho rằng, kịch của Lưu Quang Vũ có khát vọng lớn với mong muốn cuộc sống thay đổi, để cho mỗi người được sống hạnh phúc. Ông nói, Lưu Quang Vũ với ông không chỉ là người bạn bình thường mà là một phần của cuộc đời ông.

Nhà viết kịch Lê Qúy Hiền - (Ảnh: VTV)

Dưới góc độ làm nghề, nhà viết kịch Lê Qúy Hiền cho rằng, tài sản lớn nhất mà Lưu Quang Vũ để lại là “hiện tượng Lưu Quang Vũ” trong đời sống xã hội. Giải mã hiện tượng ấy, ông cho rằng đó là sản phẩm của thời đại trong một thời điểm lịch sử. Sự xuất hiện của Lưu Quang Vũ là luồng gió Đổi mới của toàn đảng, toàn dân, trong đó có văn hóa nghệ thuật. Kịch Lưu Quang Vũ thu hút được khán giả, trở thành hiện tượng, có yếu tố tiên phong và đầy tính dự báo cũng như phản biện. Nhưng nhà viết kịch Lê Qúy Hiền cho biết cái để thành “hiện tượng Lưu Quang Vũ” là tài năng của ông ấy. “Kịch của Vũ nói tất cả những điều nhân dân nghĩ, nhân dân mong và nhân dân muốn. Đặc biệt, kịch của Vũ mang tính thông điệp, bình dân những không phải ngôn ngữ đường phố, giàu tính văn hóa, mà lại không xa lạ với dân, kết cấu kịch lại rất dân tộc.

Còn nhà thơ Hữu Việt lại nhớ đến lời tự bạch của Lưu Quang Vũ là: “Động lực để ông viết kịch, làm thơ là mong muốn được sẻ chia, là khao khát được tham dự vào dòng chảy mãnh liệt của cuộc sống”. Nhà thơ Hữu Việt lý giải về Lưu Quang Vũ có sự gặp gỡ của tài năng và sự cởi mở của thời đại. Kịch của ông không còn là nghệ thuật đơn thuần mà đã tham gia vào đời sống xã hội.

Em gái của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ- PGS.TS Lưu Khánh Thơ cho biết trong nhiều yếu tố thì gia đình là yếu tố quan trọng khi có cha là người viết chèo, làm thơ trong khi nhà lại ở cạnh rạp Đại Nam nên được cha cho đi xem duyệt vở nhiều. “Không chỉ là khán giả, trong tâm thế, cha tôi trang bị nhiều cho anh về kiến thức, về cách nhìn trong cuộc sống. Anh tôi đã có những năm tháng cuối làm việc với tốc độ phi thường, anh như một bó đuối rực cháy. Và mẹ tôi đã rất lo lắng cho sức khỏe của anh”, PGS.TS Lưu Khánh Thơ cho biết.

NSƯT Minh Vượng - (Ảnh: VTV)

Tuy nhiên phía sau người đàn ông thành công là một người phụ nữ, nhắc đến tài năng của Lưu Quang Vũ phải nhắc đến nhà thơ Xuân Quỳnh. NSƯT Minh Vượng nhớ một lần Lưu Quang Vũ có chia sẻ với chị: “Anh rất biết ơn Quỳnh, nhờ có Quỳnh anh tự tin hơn, anh đến nhà hát, lo cho anh từng bước chân, câu nói, hơi thở… Anh mang ơn Quỳnh rất nhiều”.

Đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp - (Ảnh: VTV)

Và Lưu Quang Vũ không chỉ được biết đến là một nhà viết kịch tài ba mà ông còn là một nhà thơ sâu sắc, nhiều triết lý. Là người yêu thơ Lưu Quang Vũ, đạo diễn của bộ phim đình đám “Đập cánh giữa không trung” Nguyễn Hoàng Điệp cho biết: “Thơ ông là chỗ dựa tinh thần cho các thế hệ 6X, 7X, 8X, thế hệ sau thì họ không đọc chứ nếu đọc thì ai cũng thấy tìm thấy trong thơ của Lưu Quang Vũ phần xáo động của tuổi trẻ, và một phần mạnh mẽ khao khát của người trưởng thành. Đó là điều thuộc tâm thế nhân loại, bạn là ai, quốc tịch màu da nào thì cũng trải qua từng ấy thứ. Đó là thơ của người thủ lĩnh tinh thần, tiếng nói, thơ của “cách mạng”- một cuộc thay đổi mãnh mẽ về tinh thần, tuyên ngôn, dám sống, sự dám tin, dám yêu. Vẻ đẹp của thơ Lưu Quang Vũ bản thân đã mang tinh thần độc đáo mà riêng có nhưng còn hơn thế thế nữa, đó là có sự đồng điệu, lấp lánh huyền thoại tình yêu với nữ sĩ Xuân Quỳnh. Và cũng chính sự giao hòa này mà khi nhắc đến thơ của Lưu Quang Vũ khó có thể không nhắc đến Xuân Quỳnh và ngược lại. Vì thế mà họ đã trở thành huyền thoại sống đến ngày hôm nay”.

Chương trình đã gợi lại cho khán giả biết bao ký ức đẹp đẽ về vợ chồng Lưu Quang Vũ- Xuân Quỳnh, đặc biệt khi chỉ còn ít ngày nữa sẽ đến ngày giỗ lần thứ 31 của họ./.

PV/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN