Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 04-10/5/2020

Chủ nhật, ngày 10 tháng 5 năm 2020 | 17:20:41

* Nền kinh tế lớn thế giới đối diện với nguy cơ khủng hoảng; * Mỹ - Trung đàm phán thương mại trực tuyến; * Nới lỏng giãn cách xã hội ở một số nước châu u; * Dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp tại nhiều nước Đông Nam Á.

  1. Nền kinh tế lớn thế giới đối diện với nguy cơ khủng hoảng

Trước cơn bão dịch bệnh Covid-19, nền kinh tế thế giới đang đứng trước nguy cơ rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Theo ước tính, kinh tế thế giới đã thiệt hại hơn 1.000 tỷ USD do năng suất lao động giảm, sản xuất đình trệ, chuỗi cung ứng bị gián đoạn, đầu tư, thương mại và du lịch suy giảm nghiêm trọng...

Người dân mua hàng trong siêu thị tại Jena - Đức ngày 6/4/2020 trong bối cảnh dịch Covid-19 lan rộng. Ảnh: internet

Cụ thể, theo báo cáo việc làm do Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố ngày 8/5 cho thấy, tỉ lệ thất nghiệp ở Mỹ đã tăng lên 14,7%. Trong tháng, đã có tới 20,5 triệu người Mỹ mất việc làm. Tỉ lệ thất nghiệp tới 14,7% ở Mỹ vượt xa mức đỉnh vào cuối năm 2009 khi khủng hoảng tài chính toàn cầu và tăng mạnh so với 4,4% hồi tháng 3. Đây là mức sụt giảm mạnh nhất kể từ Đại suy thoái, đồng thời phá kỷ lục mức 10,8% vào tháng 11/1982. Nó cũng đã xóa bỏ toàn bộ thành quả về tạo việc làm mà Mỹ đạt được trong 10 năm qua. Năng suất lao động của Mỹ ở khu vực phi nông nghiệp giảm 2,5% trong quý I và mức giảm ở khu vực chế biến, chế tạo là 3,8%. Số liệu cập nhật này phản ánh tác động nghiêm trọng mà Covid-19  gây ra đối với kinh tế Mỹ, khi chính quyền Tổng thống Donald Trump buộc phải thực hiện các biện pháp đóng cửa, giãn cách xã hội. 

Để phục hồi kinh tế, Tổng thống Trump ngày 7/5 cho biết, Nhà Trắng cân nhắc triển khai thêm các biện pháp kích thích kinh tế, có thể thông qua sắc lệnh hành pháp mà không cần đến can thiệp của Quốc hội. Biện pháp có thể bao gồm việc cho phép hoãn nộp thuế thu nhập của năm 2019, vốn đã được gia hạn thêm 3 tháng đến ngày 15/7. Trước đó, Quốc hội Mỹ đã thông qua các gói giải cứu kinh tế trị giá gần 3.000 tỷ USD.

Trong khi đó, nền kinh tế Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) đã giảm 3,8% trong quý I/2020 khi hoạt động kinh doanh đình trệ do các doanh nghiệp phải đóng cửa nhằm ngăn chặn sự lây lan của dịch Covid-19. Đây là mức sụt giảm lớn nhất của kinh tế Eurozone kể từ năm 1995.

Ngoài ra, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự đoán, kinh tế năm 2020 của châu Á sẽ ngừng tăng trưởng lần đầu tiên trong 60 năm qua, khi cuộc khủng hoảng y tế do dịch Covid-19 đã gây ra thiệt hại “chưa từng có” đối với lĩnh vực dịch vụ của khu vực này. Kể cả kinh tế Trung Quốc, quốc gia đang bắt đầu nối lại các hoạt động kinh tế sớm hơn nhiều so với các nước khác, cũng chỉ có thể phục hồi chậm chạp, theo một cuộc khảo sát của hãng tin Reuters. Trước đó, theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, kinh tế nước này trong quý I/2020 đã giảm 6,8% so với cùng kỳ năm 2019, lần giảm đầu tiên trong gần 3 thập niên, do các biện pháp ngăn chặn dịch bệnh khiến hoạt động kinh tế bị đình trệ.

Hoạt động dịch vụ bị đứt gãy là một mối lo lớn đối với chính phủ nhiều nước, khi hàng triệu người đang làm việc cho các ngân hàng, các công ty bán lẻ và trong ngành nhà hàng - khách sạn, làm gia tăng mối đe dọa từ tỷ lệ thất nghiệp leo thang đối với sự ổn định xã hội. Các nhà phân tích thuộc BofA Global Research ước tính, khoảng 7% số lao động (khoảng 20,7 triệu người) tại các nước ASEAN-6 gồm Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Singapore, Philippines và Việt Nam có thể mất việc làm do tác động của dịch Covid-19. Viễn cảnh này cũng sẽ là mối đe dọa đối với sự phục hồi kinh tế khi dịch bệnh qua đi.

  1. Mỹ - Trung đàm phán thương mại trực tuyến

Ngày 8/5, Trung Quốc và Mỹ đã tiến hành cuộc đàm phán thương mại trực tuyến, với sự tham gia của Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc, cùng Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer và Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin. Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác kinh tế, phối hợp để tạo môi trường thuận lợi nhằm thực hiện thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 giữa 2 nước, đồng thời duy trì liên lạc song phương thời gian tới.

Đại diện cao nhất của Trung Quốc tham gia đối thoại là Phó Thủ tướng Lưu Hạc, còn phía Mỹ là đại diện Thương mại Robert Lighthizer và Bộ trưởng Bộ Tài chính Steven Mnuchin. Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết, tại cuộc thảo luận trên, 2 nước nhất trí sẽ phối hợp để tạo ra môi trường thuận lợi nhằm thực hiện thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 đã đạt được đầu năm nay. Hai bên cũng nhất trí duy trì liên lạc trong thời gian tới.

Quan hệ giữa 2 bên hiện đang tiếp tục căng thẳng sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích Trung Quốc về trách nhiệm làm lây lan dịch Covid-19 và đã cảnh báo khả năng áp đặt các biện pháp mạnh hơn đối với Trung Quốc. Tuy nhiên, Trung Quốc đã bác bỏ mọi cáo buộc.

  1. Nới lỏng giãn cách xã hội ở một số nước châu Âu

Theo Reuters và TTXVN đưa tin, từ ngày 4/5, một số nước châu Âu bắt đầu nới lỏng các biện pháp phong tỏa. Tại Italy, lĩnh vực sản xuất, xây dựng và phân phối được phép hoạt động trở lại. Ở một số vùng của Tây Ban Nha, các cửa hàng, nhà hàng, khách sạn mở cửa ở mức hạn chế. Các cửa hàng thực phẩm lớn, tiệm làm tóc và các cơ sở thể thao ngoài trời ở Áo mở cửa từ cuối tuần qua. Tại Ðức, các địa điểm tôn giáo, khu vui chơi cũng bắt đầu đón khách. Trước đó, Ðan Mạch và Na Uy là những nước châu Âu đầu tiên nới lỏng các hạn chế xã hội. Ðan Mạch là nước đầu tiên cho học sinh trở lại trường từ ngày 15/4.

Cảnh nhộn nhịp đã trở lại ở Broadway Market - thủ đô London (Anh) ngày 3/5 - Ảnh: REUTERS

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, hầu hết các nước đều bắt buộc đeo khẩu trang khi sử dụng phương tiện giao thông công cộng. 

Tại Bỉ, các doanh nghiệp đóng cửa thời gian qua chuẩn bị đón nhân viên trở lại làm việc từ ngày hôm nay 4/5. Khẩu trang trở thành bắt buộc trong giao thông công cộng đối với người trên 12 tuổi. Các hoạt động thể thao ở ngoài trời như tennis, golf hoặc chèo thuyền kayak được phép nối lại. 

Hầu hết các doanh nghiệp sẽ mở cửa trở lại từ ngày 11/5, với điều kiện đảm bảo cách ly xã hội. Một số lớp học sẽ đón học sinh vào ngày 18/5, với tối đa 10 người mỗi lớp. Các nhà hàng chỉ được mở cửa trở lại sớm nhất là ngày từ 8/6.

Tại Ý, người dân có thể đi thăm gia đình và gặp gỡ người thân với số lượng hạn chế. Các công viên sẽ mở cửa trở lại nhưng vẫn duy trì các biện pháp giãn cách xã hội. Lĩnh vực sản xuất, xây dựng và phân phối cho đại lý được phép hoạt động từ ngày 4/5. 

Các quán bar, nhà hàng và các cơ sở thẩm mỹ chỉ được bán cho khách hàng mang về, việc mở lại hoàn toàn phải đợi tới ngày 1/6. Vào ngày 18/5, tất cả các doanh nghiệp bán lẻ, bảo tàng, địa điểm văn hóa và thư viện có thể mở cửa trở lại.

Bộ Giáo dục Italia thông báo đóng cửa các trường học phổ thông đến tháng 9, nhưng đang lên kế hoạch mở cửa trở lại các trường mầm non và tổ chức học hè với quy mô nhỏ để trẻ em vui chơi sau 2 tháng thực hiện lệnh cách ly nghiêm ngặt.

Việc đóng cửa các trường phổ thông đến hết niên học từng gây tranh cãi tại Italia, do nhiều ý kiến cho rằng, biện pháp này gây ảnh hưởng quá nhiều đối với những phụ nữ làm công ăn lương và trẻ em.

Tuy nhiên, một phần của lý do tiếp tục đóng cửa các trường học là nguy cơ nhiễm bệnh đối với giáo viên cao tuổi. Theo thống kê, giáo viên tại Italia có độ tuổi trung bình cao nhất trong số các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế, với gần 60% giáo viên trên 50 tuổi.

  1. Dịch Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp tại nhiều nước Đông Nam Á

Tính đến ngày 8/5, khu vực Đông Nam Á ghi nhận 54.287 trường hợp dương tính với virus corona chủng mới (SARS-CoV-2) gây bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19 và có 1.804 người tử vong.

Indonesia là nước có tổng số ca tử vong do Covid-19 cao nhất ở Đông Nam Á, với 930 trường hợp và 13.112 ca nhiễm. Trong khi đó, Bộ Y tế Singapore ngày 7/5 công bố trên toàn quốc có 20.939 ca nhiễm. Giới chuyên gia Singapore dự báo, con số này có thể lên tới 40.000 ca vào cuối tháng 5. Malaysia cũng ghi nhận 6.535 ca nhiễm, Philippines có 10.463 ca và Thái Lan là 3.000 ca. 

Theo trang thống kê worldometers.info, tính đến 22 giờ ngày 8/5, tại 212 quốc gia và vùng lãnh thổ trên toàn thế giới ghi nhận tổng cộng 3.950.455 ca mắc Covid-19 và 271.799 ca tử vong.  

Mỹ tiếp tục là tâm dịch của thế giới với 1.295.058 ca mắc Covid-19 và 77.058 ca tử vong. Xếp sau Mỹ là Tây Ban Nha với 260.117 ca mắc và 26.299 ca tử vong. Tiếp sau Tây Ban Nha là Italy với 215.858 ca mắc và 29.958 ca tử vong, Anh với 206.715 ca mắc và 30.615 ca tử vong. Nga đã vượt Đức và Pháp về tổng số ca nhiễm và là quốc gia có số ca nhiễm cao thứ 4 châu Âu với 187.859 ca nhiễm.

Tại khu vực châu Á, số ca tử vong vì Covid-19 đang là 10.001 ca, trong đó Trung Quốc - nước khởi phát dịch - chiếm gần một nửa với 4.633 ca, Ấn Độ 1.783 ca, Indonesia 930 ca. Số ca mắc Covid-19 đang là 269.025 ca.

Lê Đăng (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam