Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 04/11-10/11/2019

Chủ nhật, ngày 10 tháng 11 năm 2019 | 15:5:17

* Mỹ, Trung Quốc có thể đạt thỏa thuận dỡ bỏ thuế; * Mỹ chính thức rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu; * Nhật Bản, Hàn Quốc nỗ lực giải quyết tranh chấp thương mại; * Iran chính thức nối lại việc làm giàu urani.

  1. Mỹ, Trung Quốc có thể đạt thỏa thuận dỡ bỏ thuế

Mỹ và Trung Quốc có thể sẽ dỡ bỏ các khoản thuế quan đối với hàng hóa của nhau trong thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 nếu thỏa thuận này được hoàn tất. Tuy nhiên, hôm 8/11, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố vẫn chưa đồng ý dỡ bỏ thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, song Bắc Kinh muốn ông làm như vậy.

Hàng hóa Trung Quốc chờ bốc dỡ tại cảng Long Beach ở Los Angeles, bang California, Mỹ - Ảnh: WSJ.

Dù không đưa ra lộ trình cụ thể nhưng Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết, hai bên phải đồng thời rút một phần thuế nhập khẩu đang áp lên nhau. Quy mô gỡ thuế của hai nước phải như nhau và con số cụ thể có thể được thỏa thuận.

Thỏa thuận vẫn chưa được ký kết và vẫn có khả năng đổ vỡ, nhưng cam kết trên của hai bên được coi là bước tiến quan trọng trong việc xoa dịu căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới và cho thấy hai bên đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận cụ thể.

Thông tin trên được đưa ra sau tin tức về cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể được hoãn đến tháng 12. Hai lãnh đạo được kỳ vọng sẽ ký kết thỏa thuận giai đoạn 1 tại APEC giữa tháng này. Tuy nhiên, việc Chile hủy tổ chức APEC do bất ổn trong nước đã khiến kế hoạch này bị lùi lại.

Mỹ và Trung Quốc đang tìm giải pháp chấm dứt cuộc chiến thương mại đã kéo dài từ giữa năm ngoái. Đến nay, hai nước đã áp thuế nhập khẩu lên hàng trăm tỷ USD hàng hóa của nhau, gây náo loạn thị trường tài chính và kéo tụt niềm tin kinh doanh, tiêu dùng toàn cầu.

  1. Mỹ chính thức rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu

Ngày 4/11, Chính quyền của Tổng thống Donald Trump bắt đầu tiến trình chính thức rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu, đưa Mỹ trở thành quốc gia đầu tiên rời khỏi thỏa thuận toàn cầu này.

Người biểu tình bên ngoài Nhà Trắng phản đối chính sách về chống biến đổi khí hậu của chính quyền Tổng thống Trump - Ảnh: Reuters

Bộ Ngoại giao Mỹ cùng ngày đã đệ trình thông báo về mục đích rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu lên Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ). Theo các điều khoản của hiệp định, tiến trình rút khỏi thỏa thuận toàn cầu này sẽ kéo dài 1 năm. Điều này đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ không còn là thành viên của Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu vào ngày 4/11/2020 - 1 ngày sau ngày bầu cử Tổng thống vào năm sau.

Phản ứng trước động thái từ Mỹ, người phát ngôn của LHQ - Stephane Dujarric cho biết, quyết tâm của LHQ về Thỏa thuận Paris 2015 về biến đổi khí hậu vẫn không thay đổi.

Trong cuộc họp báo tại trụ sở LHQ ở New York, Mỹ hôm 5/11, diễn ra 1 ngày sau khi LHQ nhận được thông báo của Mỹ, ông Stephane Dujarric nhấn mạnh “quyết tâm của chúng ta tiến về phía trước trong việc thực thi Thỏa thuận Paris vẫn không thay đổi”. Người phát ngôn của LHQ cho biết, tổ chức này “tiếp tục khuyến khích các nước thành viên tích cực tham gia trước khi diễn ra COP25 tại Madrid nhằm nâng cao tham vọng ngăn chặn và đẩy lùi biến đổi khí hậu”, khi đề cập đến Hội nghị các bên về Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu dự kiến diễn ra vào tháng 12 tới.

Về phần mình, Pháp bày tỏ “lấy làm tiếc” trước quyết định của Mỹ, cũng như ký kết một thỏa thuận chung với Trung Quốc mang tuyên bố “tính không thể đảo ngược” của Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu. Theo hãng thông tấn Kyodo, Bộ trưởng Môi trường Nhật Bản Shinjiro Koizumi bày tỏ việc Mỹ khởi động tiến trình rút khỏi Hiệp định Paris là điều “rất đáng thất vọng”.

  1. Nhật Bản, Hàn Quốc nỗ lực giải quyết tranh chấp thương mại

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe trong cuộc gặp bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN+3 tại Thái Lan - Ảnh: Cheongwadae.

“Các quan chức Hàn Quốc và Nhật Bản sẽ gặp nhau vào ngày 19/11 tại trụ sở Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) để tháo gỡ căng thẳng thương mại giữa hai nước”. Thông báo trên được Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc đưa ra ngày 8/11.

Bộ này cũng cam kết sẽ nỗ lực tối đa để giải quyết căng thẳng với Nhật Bản một cách nhanh chóng, qua đó có thể mở đường cho việc Tokyo sớm dỡ bỏ những biện pháp hạn chế xuất khẩu đã áp đặt.

Căng thẳng giữa hai nước Đông Bắc Á này liên tục gia tăng trong thời gian gần đây do các hành động trả đũa thương mại lẫn nhau. Tuy nhiên, trong cuộc gặp bên lề Hội nghị cấp cao ASEAN đầu tuần này, lãnh đạo 2 nuớc đã nhất trí giải quyết các vấn đề thông qua đối thoại.

Việc hai nhà lãnh đạo Nhật Bản và Hàn Quốc “làm hòa” là vô cùng cần thiết, đặc biệt khi căng thẳng trong quan hệ song phương thời gian qua không chỉ ảnh hưởng đến trao đổi thương mại giữa hai bên mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến khu vực và thế giới.

Mỹ có lẽ là bên vui mừng nhất khi thấy hai đồng minh thân cận tại Đông Bắc Á bắt tay nhau. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho Washington giải quyết những thách thức tại khu vực, như vấn đề hạt nhân của Triều Tiên, ảnh hưởng của Trung Quốc...  

  1. Iran chính thức nối lại việc làm giàu urani

Sáng ngày 7/11, Iran đã bắt đầu bơm khí urani vào các máy ly tâm tại cơ sở hạt nhân ngầm Fordow, chính thức nối lại hoạt động làm giàu urani bất chấp những sức ép từ Mỹ.

Hình ảnh tại cơ sở hạt nhân ngầm Fordow - Ảnh: AEOI

Tuyên bố của tổ chức Năng lượng Hạt nhân Iran (AEOI) cho biết: “Sau tất cả các bước chuẩn bị thành công, hoạt động bơm khí urani vào 1.044 máy ly tâm đã được bắt đầu vào ngày 7/11 tại Fordow. Mọi công đoạn đang được giám sát bởi các thanh sát viên của Tổ chức Giám sát hạt nhân LHQ”. Theo người phát ngôn của AEOI - Behrouz Kamalvandi, tiến trình này sau khoảng vài giờ sẽ đi vào ổn định. Dự kiến, đến ngày 9/11, khi các thanh sát viên của Tổ chức Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) thăm khu vực này lần nữa, mức độ làm giàu urani sẽ đạt 4,5%.

Kể từ khi Mỹ rút khỏi Thỏa thuận hạt nhân 2015 và tái áp đặt các biện pháp trừng phạt với Iran, nước này đã giảm bớt một số cam kết trong Thỏa thuận. Ngày 7/7, Iran tuyên bố tăng mức làm giàu uranium lên 5%, vượt ngưỡng 3,67% được quy định trong JCPOA.

Việc quốc gia Cộng hòa Hồi giáo nối lại việc làm giàu urani sẽ càng khiến phức tạp hơn các cơ hội cứu bản thỏa thuận JCPOA với các cường quốc châu Âu. Nga và Liên hiệp châu Âu (EU) luôn hối thúc Iran tôn trọng bản thỏa thuận này.

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam