Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 11-17/11/2019

Chủ nhật, ngày 17 tháng 11 năm 2019 | 23:27:19

* 90% dân số thế giới sống chung với ô nhiễm không khí; * Biểu tình tái bùng phát ở Chile; * Xung đột tái diễn ở Dải Gaza bất chấp lệnh ngừng bắn; * Các nước ASEAN thảo luận với Trung Quốc về Biển Đông.

1. 90% dân số thế giới sống chung với ô nhiễm không khí

Theo dữ liệu mới của WHO, trên thế giới, 9/10 người hít thở không khí có chất gây ô nhiễm cao. Số người chết do ô nhiễm không khí ở mức báo động 7 triệu người/năm.

Trong đó, hơn 90% ca tử vong liên quan đến ô nhiễm không khí xảy ra ở các nước thu nhập thấp và trung bình, chủ yếu ở châu Á và châu Phi. Nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ cho thấy, ô nhiễm không khí góp phần gây bệnh phổi, đột quỵ, nhồi máu cơ tim và làm giảm tuổi thọ con người từ 1,5 - 2 năm.

Trước tình trạng ô nhiễm không khí nặng nề, chính phủ nhiều nước đã phải đưa ra các biện pháp khẩn cấp để đối phó với tình hình.

Tại Iran, nhiều trường học tại thủ đô Tehran đóng cửa do ô nhiễm không khí đã tăng lên mức nguy hiểm đối với sức khỏe. Các cơ quan chức năng Iran khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng phương tiện giao thông công cộng để giảm thiểu lượng xe lưu thông, hạn chế ra ngoài đường và tham gia các hoạt động ngoài trời.  

Còn tại Ấn Độ, khói bụi đã bao trùm khắp thủ đô New Delhi vào đầu tuần, thời điểm người dân đi làm trở lại sau những ngày nghỉ. Chỉ số chất lượng không khí đo tại một số khu vực ở mức nguy hiểm khi mật độ bụi mịn PM2,5 đo được là 497 microgram/m3, mức mà các hạt bụi mịn này có thể xâm nhập sâu vào phổi (mức an toàn tối đa là 25 microgram/m3). Chính quyền đã tạm thời cấm các hoạt động xây dựng, hạn chế xe cộ đi lại theo biển số chẵn - lẻ, trong khi các trường học phải đóng cửa. Máy lọc không khí cũng được bố trí tại các địa điểm gần đền Taj Mahal, cách thủ đô New Delhi 250 km về phía Nam, nhằm làm sạch không khí.

Tại một số nước khác như Hàn Quốc, Thái Lan, chính quyền đã cho sử dụng máy bay phun mưa nhân tạo, phun thẳng vào bầu không khí để làm giảm lượng bụi mịn trong bầu khí quyển.  

Dường như không có nơi nào là an toàn trước tác động của ô nhiễm không khí. Vì vậy, mọi người cần có cách bảo vệ sức khỏe bản thân trước vấn nạn này.

2. Biểu tình tái bùng phát ở Chile

Tại một quốc gia Nam Mỹ khác là Chile, các cuộc biểu tình bạo lực cũng đã bùng phát trở lại ở thủ đô Santiago de Chile.

Hơn 80.000 người đã xuống đường tham gia cuộc tuần hành quy mô lớn do 100 tổ chức kêu gọi. Những người biểu tình yêu cầu Tổng thống Chile Sebastian Pinera từ chức hoặc tiến hành các cải cách xã hội sâu rộng hơn. Đụng độ đã xảy ra giữa những người biểu tình quá khích và lực lượng an ninh ở gần Phủ Tổng thống. Một số đối tượng còn phóng hỏa một nhà hàng ở khu vực quảng trường Plaza Italia và lợi dụng biểu tình để cướp phá một khách sạn.

Biểu tình bạo lực cũng đã xảy ra ở thành phố Concepcion - miền Nam Chile, trong khi một cơ sở quân sự ở thị trấn San Antonio bị tấn công. Tình trạng cướp bóc tại các cửa hàng xảy ra ở thị trấn ven biển Vina del Mar và địa danh du lịch nổi tiếng Valparaiso ở miền Trung nước này.

Chile đã rơi vào khủng hoảng xã hội nghiêm trọng từ giữa tháng 10 vừa qua, ban đầu là các cuộc biểu tình phản đối việc chính phủ tăng giá vé tàu điện ngầm sau đó phát triển thành làn sóng phản đối những bất bình đẳng kinh tế và bất công xã hội. Đồng nội tệ của Chile đã rớt giá xuống mức thấp kỷ lục. Bộ trưởng Tài chính Chile cho biết, nước này có thể bị mất 300.000 việc làm do ảnh hưởng của các cuộc biểu tình bạo lực kéo dài. Cuộc khủng hoảng chính trị kéo dài tại Chile đã khiến nước này phải rút lại việc đăng cai Hội nghị thượng đỉnh APEC 2019 và Hội nghị thượng đỉnh COP 25 của Liên hiệp quốc về biến đổi khí hậu.

3. Xung đột tái diễn ở Dải Gaza bất chấp lệnh ngừng bắn

Truyền thông Palestine đưa tin tối 14/11, hàng loạt rocket xuất phát từ phía Dải Gaza lại bắn sang Israel. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cũng cho biết, các lực lượng Palestine tại Dải Gaza đã phóng 1 quả rocket vào miền Nam nước này cho dù trước đó hai bên đã đạt được lệnh ngừng bắn sau 3 ngày xung đột đẫm máu.

Theo IDF, hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Sắt (Iron Dome) của Israel đã đánh chặn quả rocket trên trước khi nó chạm đất.  Ngoài ra, IDF còn cho biết cũng trong sáng 14/11, các nhóm vũ trang tại Gaza đã bắn 5 quả rocket vào Israel. Hai trong số những quả rocket này đã bị đánh chặn. Báo chí khu vực cho biết, các máy bay chiến đấu của Israel đã thực hiện 9 cuộc tấn công một số địa điểm của phong trào Jihad ở các thành phố Khan Youni và Rafah ở phía nam Dải Gaza.

Trước đó, IDF và nhóm Hồi giáo Jihad đã thông báo về việc đạt được một thỏa thuận ngừng bắn do Ai Cập làm trung gian, qua đó chấm dứt 3 ngày xung đột xuyên biên giới khiến 34 người Palestine thiệt mạng và hơn 70 người bị thương.

Bạo lực đã bùng phát sau khi một chỉ huy cấp cao của nhóm Hồi giáo Jihad, Baha Abu al-Atta thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel ngày 12/11 nhằm vào nơi ở của nhân vật này tại thành phố Gaza. Để trả đũa, nhóm Hồi giáo Jihad đã bắn ít nhất 450 quả rocket vào Israel.

4. Các nước ASEAN thảo luận với Trung Quốc về Biển Đông 

Ngày 17/11, Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN thảo luận về tình hình khu vực và thế giới, trước khi làm việc chính thức với các đối tác trong tuần tới.

Theo Bangkok Post, Bộ trưởng Quốc phòng 10 nước ASEAN đã tham dự cuộc họp không chính thức tại thủ đô Bangkok (Thái Lan) hôm 17/11, để thảo luận về hợp tác an ninh nội khối và các vấn đề quốc tế, trong đó có Biển Đông.

Trong bài phát biểu được phát sóng, một số Bộ trưởng bày tỏ lo ngại về các diễn biến gần đây trên Biển Đông, tuy nhiên lạc quan về tiến triển của đàm phán COC, văn kiện được kỳ vọng sẽ mang lại hòa bình và ổn định cho khu vực.

Trước cuộc họp nội bộ giữa các nước ASEAN, Bộ trưởng Quốc phòng 10 nước cũng có cuộc họp với Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phụng Hòa. Hai bên xác nhận sẽ tiến hành tập trận hải quân chung, tuy nhiên chưa thống nhất thời gian cụ thể.

Sau cuộc họp, Bộ trưởng Quốc phòng Malaysia Mohamad Sabu thông báo, các nước ASEAN nhất trí kêu gọi tất cả các bên tôn trọng tiến trình đàm phán COC. Đáp lại, người đồng cấp Trung Quốc cho biết, sẵn sàng làm việc để giải quyết bất đồng trên biển với các nước ASEAN.

Minh Thư/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam (tổng hợp)