Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 13-19/01/2020

Chủ nhật, ngày 19 tháng 1 năm 2020 | 14:57:29

* Mỹ - Trung Quốc ký thỏa thuận đình chiến thương mại; * Thượng viện Mỹ bắt đầu luận tội Tổng thống; * Tổng thống Nga đọc Thông điệp Liên bang năm 2020; * Đức đăng cai Hội nghị quốc tế về Libya.

  1. Mỹ - Trung Quốc ký thỏa thuận đình chiến thương mại

Ngày 15/1, tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc đã chính thức ký Thoả thuận Thương mại Giai đoạn 1 giữa 2 nước.

Thỏa thuận được ký sau gần 2 năm đàm phán, với hàng tỷ USD tiền thuế đã áp lên hàng hóa nhập khẩu của nhau, có những thời khắc căng thẳng leo thang và cũng có thời điểm lắng dịu tạm thời. Thỏa thuận Thương mại Mỹ - Trung giai đoạn 1 đang được kỳ vọng giúp hạ nhiệt căng thẳng thương mại kéo dài gần 2 năm qua giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới và giảm bớt những rủi ro mà nền kinh tế thế giới phải đương đầu.

Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc và Tổng thống Donald Trump tại lễ ký thoả thuận thương mại giai đoạn 1. Ảnh: AFP

Phát biểu trước đông đảo quan chức 2 nước cùng các nghị sỹ và báo chí trước khi ký Thỏa thuận tại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh: "Hôm nay, chúng tôi đang thực hiện bước tiến quan trọng mà nước Mỹ chưa từng thực hiện với Trung Quốc, mở ra một tương lai công bằng và có đi có lại trong thương mại thông qua ký kết Thỏa thuận Thương mại giai đoạn 1 lịch sử giữa Mỹ và Trung Quốc. Chúng tôi cùng nhau sửa chữa sai lầm trong quá khứ. Thỏa thuận giai đoạn 1 sẽ mang lại sự đảm bảo kinh tế và công bằng cho công nhân, nông dân và các gia đình Mỹ".

Tổng thống Donald Trump đồng thời tuyên bố, các khoản thuế của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc sẽ được duy trì cho tới khi hoàn tất thỏa thuận "Giai đoạn 2" và cho biết ông không hy vọng sẽ có một thỏa thuận thương mại "Giai đoạn 3" với Trung Quốc.

Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence khẳng định, thoả thuận giai đoạn 1 sẽ đưa nước Mỹ lên vị trí hàng đầu song thừa nhận vẫn còn nhiều việc phải hoàn thành.

Ông Mike Pence cho biết: "Chúng tôi thừa nhận rằng giữa 2 nước vẫn còn tồn tại những khác biệt, nhưng hôm nay khởi đầu một chương mới trong mối quan hệ thương mại giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tôi có thể đảm bảo với người dân Mỹ rằng, Tổng thống Trump sẽ tiếp tục giữ vững lập trường nước Mỹ trước tiên".

Trong bức thư gửi tới Tổng thống Donald Trump được Phó Thủ tướng Lưu Hạc công bố tại lễ ký, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho rằng, việc đạt được Thỏa thuận Thương mại Giai đoạn 1 cho thấy, Trung Quốc và Mỹ có thể giải quyết bất đồng và tìm ra giải pháp dựa trên đối thoại. Theo ông Tập Cận Bình, 2 bên cần đi đến cùng thỏa thuận thương mại nhằm đạt được những tiến triển hơn nữa trong hợp tác song phương.

Còn Phó Thủ tướng Lưu Hạc khẳng định, Thỏa thuận Thương mại Giai đoạn 1 có lợi cho 2 nước cũng như cả thế giới và không tác động tới lợi ích hợp pháp của bên thứ 3.

Ông Lưu Hạc tuyên bố Trung Quốc sẽ tuân thủ những cam kết trong thỏa thuận Giai đoạn 1, cho rằng việc thực thi thỏa thuận này là nhiệm vụ cấp bách nhất. Theo ông Lưu Hạc, bước đi tiếp theo tốt hơn hết nên tập trung vào việc thực thi thỏa thuận Giai đoạn 1 nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho giai đoạn tiếp theo và lưu ý rằng các công ty Trung Quốc sẽ mua những sản phẩm của Mỹ dựa trên các điều kiện thị trường.

  1. Thượng viện Mỹ bắt đầu luận tội Tổng thống Donald Trump

Phiên tòa lịch sử luận tội Tổng thống Donald Trump đã khai mạc ngày 17/1 tại Thượng viện Mỹ nhằm quyết định có buộc Tổng thống Mỹ thứ 45 rời nhiệm sở hay không. Đây là lần thứ 3 trong lịch sử xứ sở cờ hoa, phòng họp Thượng viện đã bị biến thành một tòa án luận tội, do Chánh án Tòa án Tối cao John Roberts chủ trì cùng các thượng nghị sĩ với vai trò là các thẩm phán.

Chánh án Tòa án tối cao Mỹ John Roberts (phải) tuyên thệ chủ trì phiên tòa luận tội ông Trump ngày 16/1. Ảnh: Reuters.

Trước đó, Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Adam Schiff - người sẽ giữ vai trò công tố viên chính cho phiên tòa đã đọc các cáo buộc Tổng thống Trump tội lạm quyền và cản trở Quốc hội tại phòng họp của Thượng viện.

Vẫn như mọi lần, ông Trump đã chế giễu quá trình luận tội trong nhiều tháng và lần nữa gọi phiên tòa tại Thượng viện là một “trò lừa bịp”.

Hạ viện do Đảng Dân chủ kiểm soát đã bỏ phiếu thông qua các cáo buộc luận tội ông Trump vào ngày 18/12, nhưng khả năng Tổng thống được tha bổng tại Thượng viện rất cao do Đảng Cộng hòa chiếm đa số Thượng viện - nơi mà để bãi nhiệm một Tổng thống phải có được 2/3 phiếu tán thành.

  1. Tổng thống Nga đọc Thông điệp Liên bang năm 2020

Tổng thống Nga đọc Thông điệp Liên bang 2020. Ảnh: Reuters.

Ngày 15/1, tại Trung tâm triển lãm quốc gia Manezh ở thủ đô Moscow, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đọc bản Thông điệp Liên bang năm 2020, trong đó ông nêu rõ các định hướng phát triển đất nước cũng như đặt ra các nhiệm vụ tương ứng cho Chính phủ và Quốc hội trong năm 2020.

Ngay sau đó, Thủ tướng Nga Dmitri Medvedev cùng toàn bộ nội các đã đệ đơn từ chức. Ông Medvedev được bổ nhiệm làm Phó chủ tịch Hội đồng An ninh của Nga - nơi ông Putin làm Chủ tịch. Tổng thống Putin đã đề cử người đứng đầu Cơ quan Thuế liên bang Nga Mikhail Mishustin làm Thủ tướng mới của Nga.

Tổng thống Putin tuyên bố, ông muốn trao cho Quốc hội quyền lựa chọn Thủ tướng cũng như một số trách nhiệm khác. Tuy nhiên, ông Putin mong muốn giữ hệ thống bầu cử Tổng thống hiện nay như cũ, chỉ siết chặt tiêu chuẩn dành cho các Tổng thống tương lai.

Tuy nhiên, các đề nghị thay đổi Hiến pháp không cho biết rõ ông Putin sẽ giữ vị trí gì sau năm 2024. Ông có thể trở thành Thủ tướng, Chủ tịch Hạ viện hoặc làm Chủ tịch Hội đồng Nhà nước được tăng thêm quyền.

Ngoài ra, ông chủ điện Kremlin còn đề cập đến hàng loạt vấn đề cấp thiết cũng như những nhiệm vụ hết sức quan trọng và cần thiết để dẫn dắt nước Nga bước vào thập kỷ thứ 3 của thế kỷ 21.

  1. Đức đăng cai Hội nghị quốc tế về Libya

Một Hội nghị quốc tế về Libya sẽ được tổ chức vào ngày 19/1 tại thủ đô Berlin - Đức (giờ địa phương) với kỳ vọng có thể thúc đẩy một tiến trình hòa bình cho quốc gia cửa ngõ châu Âu này. Dưới sự chủ trì của Liên hợp quốc, cuộc gặp nằm trong khuôn khổ tiến trình do tổ chức này thúc đẩy nhằm khôi phục một “Libya có chủ quyền” cũng như hỗ trợ những nỗ lực hòa giải nội bộ Libya.

Theo Ngoại trưởng Đức Heiko Maas, mục tiêu hàng đầu sẽ là ngăn cản bất kỳ thế lực nước ngoài nào can thiệp vào các vấn đề nội bộ của Libya, đặc biệt là thông qua hỗ trợ quân sự.

Nhiều nước đã xác nhận tham dự Hội nghị, trong đó có Nga, Thổ Nhĩ Kỳ, Mỹ, Trung Quốc, Italy và Pháp, song sự có mặt của các bên liên quan chính là Thủ tướng al-Sarraj và tướng Khalifa Hartar lại vẫn chưa chắc chắn.

Gần 10 năm sau sự sụp đổ của chính quyền Tổng thống Gaddafi, Libya vẫn trong tình trạng chia rẽ chính trị sâu sắc và bạo lực leo thang. Hiện nước này tồn tại 2 chính quyền với các lực lượng vũ trang riêng, một được quốc tế công nhận hoạt động ở thủ đô Tripoli và một ở miền Đông do tướng Haftar dẫn đầu.

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam