Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 14-20/6/2021

Chủ nhật, ngày 20 tháng 6 năm 2021 | 16:14:51

* WHO cảnh báo biến thể Delta dần thống trị đại dịch COVID-19 toàn cầu; * Hội nghị thượng đỉnh Nga - Mỹ tại Geneva (Thụy Sĩ); * Chuyến công du đầu tiên của Tổng thống Mỹ; * Cử tri Iran đi bỏ phiếu bầu cử tổng thống.

1. WHO cảnh báo biến thể Delta dần thống trị đại dịch COVID-19 toàn cầu

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 18/6 cảnh báo biến thể Delta sắp trở thành biến thể virus thống trị, khiến đại dịch COVID-19 tiếp tục lây lan trên toàn cầu hiện nay.

Bà Soumya Swaminathan - Trưởng khoa học gia của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) - Ảnh: REUTERS

“Biến thể Delta đang trên đường trở thành biến thể thống trị trên toàn cầu vì khả năng lây nhiễm tăng nhanh”, bà Soumya Swaminathan - Trưởng khoa học gia của WHO phát biểu tại một cuộc họp báo ngày 18/6.

WHO cảnh báo, Delta đang tiếp tục lây lan nhanh chóng và ngày càng có nhiều quốc gia báo cáo các đợt bùng phát liên quan đến dòng biến thể này. Biến thể Delta hiện chiếm phần lớn số ca mắc COVID-19 ở Anh, Đức và Nga.

Nhà khoa học hàng đầu tại WHO Soumya Swaminathan cảnh báo đây có thể trở thành biến thể gây ra phần lớn số ca mắc COVID-19 trên toàn cầu. Hiện WHO phân loại Delta ở mức "biến thể đáng lo ngại."

Chủ tịch Hiệp hội Y khoa thế giới Frank Ulrich Montgomery kêu gọi các nước cân nhắc lại việc nới lỏng các biện pháp phòng dịch của nước mình và cần có quyết tâm chính trị mạnh mẽ để đảo ngược xu hướng nới lỏng này nếu số lượng các ca nhiễm biến thể Delta gia tăng.

2. Hội nghị thượng đỉnh Nga - Mỹ tại Geneva (Thụy Sĩ)

Sự kiện ngoại giao được dư luận quốc tế chờ đợi là cuộc gặp Thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin diễn ra tại Thụy Sĩ vào tối 16/6 (theo giờ Việt Nam). Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo này kể từ khi ông Biden nhậm chức Tổng thống Mỹ vào tháng 1 vừa qua.

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại hội nghị thượng đỉnh ở Geneva, Thụy Sĩ, ngày 16/6/2021. (Ảnh: Sputnik)

Mặc dù được kỳ vọng, cuộc gặp sẽ tạo ra một môi trường ổn định trong quan hệ song phương Nga - Mỹ thời gian tới, song có vẻ như kết quả là hai bên cùng thăm dò và cho nhau thấy rõ “lằn ranh đỏ” của mình đang nằm ở đâu.

Tại hội nghị thượng đỉnh, 2 nhà lãnh đạo đã nhất trí bắt đầu các cuộc đàm phán về an ninh mạng và kiểm soát vũ khí, đưa các đại sứ trở lại thủ đô của nhau sau lệnh triệu hồi vào đầu năm nay. Tuy vậy, theo nhận xét của cả Tổng thống Putin lẫn người đồng cấp Joe Biden, cuộc gặp không nhằm mục đích tạo ra những đột phá lớn. Thay vì đó, các bên mong muốn trao đổi một cách thẳng thắn, trung thực và hướng về phía trước.

Hội nghị thượng đỉnh Nga - Mỹ diễn ra trong bối cảnh hai cường quốc đang có những chia rẽ cùng bất đồng sâu sắc trong một loạt vấn đề: Từ cáo buộc can thiệp bầu cử, an ninh mạng, nhân quyền cho tới cuộc khủng hoảng Ukraine…

Đây không phải lần đầu tiên hai nhà lãnh đạo gặp nhau, song đây là Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên kể từ khi ông J.Biden trở thành chủ nhân Nhà Trắng. Cuộc gặp thượng đỉnh diễn ra sau một thời gian dài quan hệ song phương đi xuống, thậm chí ở mức thấp nhất trong nhiều thập niên. Tuy nhiên, những xa cách chưa thể xích lại gần hơn đã khiến dư luận không đặt nhiều kỳ vọng vào sự kiện lần này.

Trong khi Moscow phát thông điệp muốn đề cập tới triển vọng quan hệ song phương trong cuộc gặp, còn Washington lại muốn nói về những chủ đề gai góc. Sự “lệch tông” ngay từ cách chọn chủ đề cuộc gặp, cùng với những thông điệp rõ ràng từ lãnh đạo hai nước đã cho thấy nhiều hoài nghi vẫn chưa được cởi bỏ. Cuộc gặp mới chỉ là một sự khởi đầu để mở ra hy vọng, chứ chưa thể giúp mang lại sự kỳ vọng.

3. Chuyến công du đầu tiên của Tổng thống Mỹ

Sau 6 tháng nhậm chức, ông Joe Biden đã có chuyến công du nước ngoài đầu tiên trên cương vị Tổng thống Hoa Kỳ.

Tổng thống Mỹ Joe Biden đã tới Anh, điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến công du châu Âu của ông - Ảnh: Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Anh Boris Johnson (Reuters)

Chuyến công du châu Âu 8 ngày (9-16/6) của ông Joe Biden với một lịch trình dày đặc đã được chuẩn bị kỹ lưỡng vì nó sẽ là chỉ dấu cho chính sách đối ngoại 4 năm tới của nước Mỹ.

Đây là chuyến công du đầu tiên của ông Joe Biden đến châu Âu kể từ sau khi nhận bàn giao quyền lực từ người tiền nhiệm D.Trump diễn ra trong thời điểm cả Mỹ và các nước châu Âu vẫn chưa hoàn toàn thoát khỏi sự tàn phá của đại dịch.

Tái thiết sau đại dịch, đoàn kết xuyên đại Tây Dương là kỳ vọng lớn nhất của cả Mỹ và các nước đồng minh. Đầu tiên, Mỹ và các đồng minh châu Âu đặt mục tiêu sớm kiểm soát đại dịch, tái thiết nền kinh tế; sớm chấm dứt các tranh chấp thương mại từ nay đến cuối năm. Trong nỗ lực lấy lại vị thế, Mỹ và các nước G7 đã cam kết hỗ trợ 66 tỷ USD cho các nước nghèo chủng ngừa COVID-19 bằng việc đóng góp 150 triệu liều vaccine có chất lượng tốt, giá phải chăng cho Chương trình COVAX.

Ngoài ra, các nhà ngoại giao NATO cho rằng tại Hội nghị Thượng đỉnh NATO lần này, Tổng thống Mỹ Joe Biden có thể chỉ đưa ra những phân tích về nguồn ngân sách do các nước đóng góp và việc chi tiêu ngân sách của NATO, chưa đặt vấn đề này là tiêu chuẩn cứng buộc các nước thành viên NATO tuân thủ, bởi Mỹ muốn tránh gây căng thẳng với các nước đồng minh.

Nước Anh đặt mục tiêu cho thượng đỉnh lần này là tăng cường hợp tác giữa các quốc gia, dẫn dắt sự khôi phục toàn cầu hậu COVID-19 và củng cố khả năng phục hồi chống lại đại dịch tương lai, thúc đẩy sự thịnh vượng thông qua bảo hộ thương mại tự do và công bằng, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ những giá trị chung.

Theo lịch trình 8 ngày công du tại châu Âu, ông Joe Biden sẽ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh G7 từ ngày 11-13/6 tại Anh, tiếp đó là Hội nghị Thượng đỉnh NATO và EU-Mỹ từ ngày 14-15/6. Kết thúc chuyến công du, Tổng thống Joe Biden sẽ có cuộc hội đàm song phương với Tổng thống Nga V.Putin tại Thụy Sĩ.

Hội nghị thượng đỉnh G7 lần thứ 47 dưới hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, tại vùng Cornwall, Tây Nam nước Anh là sự kiện đáng chú ý đầu tiên của ông Biden trong chuyến công du châu Âu này. Đây cũng là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên của các nhà lãnh đạo G7 trong gần 2 năm qua. Năm ngoái, hội nghị thượng đỉnh G7 do nước Mỹ làm chủ nhà đã bị hủy vì đại dịch COVID-19.

4. Cử tri Iran đi bỏ phiếu bầu cử tổng thống

Sáng 18/6, hàng chục nghìn điểm bỏ phiếu đã mở cửa cho cử tri đi bầu cử ở tất cả các tỉnh của Iran cũng như ở 133 quốc gia trên thế giới. Theo thống kê của Bộ Nội vụ Iran hơn 59 triệu người Iran đủ điều kiện đi bỏ phiếu, trong đó 1,3 triệu người là cử tri lần đầu đi bầu cử và 3,5 triệu cử tri ở nước ngoài.

Cử tri Iran đi bỏ phiếu. Ảnh: CNN.
Cuộc chạy đua cho vị trí Tổng thống diễn ra giữa 4 ứng cử viên, trong đó có 3 người theo đường lối bảo thủ là ông Ibrahim Raisi - người đứng đầu cơ quan tư pháp; ông Mohsen Rezaei - Thư ký của Hội đồng phân xử khẩn cấp và nguyên Tổng tư lệnh lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran; ông Amir Hossein Qazizadeh Hashemi - cựu Phó chủ tịch Quốc hội. Ứng cử viên duy nhất theo đường lối cải cách ôn hòa  là ông Abdul Nasser Hemmati, cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Iran và là người có khả năng tiếp tục con đường của Tổng thống Hassan Rouhani.

Sau khi bỏ phiếu, Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei nhấn mạnh rằng đây là ngày của nhân dân Iran và kêu gọi người dân tham gia bầu cử. Theo các cuộc thăm dò dư luận, ông Ibrahim Raisi được cho là sẽ giành chiến thắng trong cuộc bầu cử với tỷ lệ cách biệt. Trong trường hợp không có ứng cử viên nào đạt được đa số tuyệt đối, hai ứng cử viên nhận được số phiếu cao nhất trong vòng đầu tiên sẽ bước vào vòng bỏ phiếu thứ hai được tổ chức vào ngày 25/6 tới.

Có thể nói cuộc bầu cử tổng thống Iran đã thu hút sự quan tâm rất lớn của dư luận quốc tế và khu vực bởi nó sẽ hé lộ những thay đổi tại quốc gia có tầm ảnh hưởng ở Trung Đông này, nhất là trong bối cảnh hồ sơ hạt nhân Iran chưa bao giờ hết "nóng". Chiến thắng của ông Raisi được kỳ vọng sẽ đưa đến một luồng sinh lực mới, đưa đất nước Iran vượt qua những khó khăn, nhất là về kinh tế.

Minh Thư/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam (tổng hợp)