Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 15-21/2/2021

Chủ nhật, ngày 21 tháng 2 năm 2021 | 14:9:14

* Mỹ chính thức tham gia trở lại Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu; * Số ca mắc COVID-19 mới giảm trên toàn cầu; * Khủng hoảng chính trị tại Myanmar vẫn diễn biến phức tạp; * Dịch bệnh Ebola tái bùng phát tại Tây Phi.

  1. Mỹ chính thức tham gia trở lại Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu

Trong bài phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich diễn ra trực tuyến ngày 19/2, ông Joe Biden cam kết đưa nội dung xử lý khủng hoảng khí hậu thành vấn đề ưu tiên trong chính sách đối ngoại của nước Mỹ. “Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang là cuộc khủng hoảng toàn cầu. Chúng ta sẽ phải gánh chịu hậu quả nếu không hành động”, ông Biden nhấn mạnh. Tổng thống Mỹ cũng thông báo kế hoạch sẽ chủ trì một hội nghị cấp cao về khí hậu vào ngày 22/4 tới (trùng với Ngày Trái đất) nhằm kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới thực hiện cam kết quốc gia đầy tham vọng là giảm lượng khí thải gây ra tình trạng ấm lên toàn cầu. Ông Biden cam kết đưa mức độ ô nhiễm trong lĩnh vực năng lượng của Mỹ về 0 vào năm 2035 và để nền kinh tế Mỹ đạt được mức độ trung hòa carbon vào năm 2050.

Tổng thống Biden chủ trương muốn đưa Mỹ quay trở lại các thỏa thuận quốc tế. Ảnh: Reuters

Cùng ngày, Ngoại trưởng Mỹ - Antony Blinken cho biết, ứng phó với BĐKH và lắng nghe quan điểm của các nhà khoa học là những ưu tiên trong chính sách đối ngoại của chính quyền Mỹ hiện nay. Ông Blinken khẳng định, việc ứng phó với BĐKH sẽ được thảo luận trong các cuộc họp về an ninh quốc gia, di cư, các biện pháp đối phó với khủng hoảng y tế toàn cầu cũng như trong các cuộc đàm phán về ngoại giao, kinh tế và thương mại của Mỹ.

Tổng thư ký Liên Hợp quốc Antonio Guterres đã hoan nghênh việc Mỹ tham gia trở lại Hiệp định Paris về BĐKH, coi đây là một tin tốt lành cho nước Mỹ nói riêng và thế giới nói chung. Theo ông, trong 4 năm qua, sự vắng mặt của Mỹ với tư cách là một bên đóng vai trò quan trọng đã tạo ra lỗ hổng trong Hiệp định Paris về BĐKH, có thể ví như “một mắt xích bị thiếu làm suy yếu toàn bộ”.

Hiệp định Paris về BĐKH được ký năm 2015 yêu cầu các quốc gia trên thế giới kìm hãm mức tăng nhiệt độ toàn cầu ở 1,5-2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Cho đến nay, nền nhiệt Trái đất đã ấm lên trung bình 1 độ C, khiến các đợt nắng nóng gây hạn hán và chết người xuất hiện với tần suất dày đặc hơn, các cơn bão nhiệt đới cũng ngày càng trở nên tàn khốc hơn. Do đó, Tổng Thư ký Liên Hợp quốc kêu gọi Mỹ và các nước trên thế giới hành động để đạt được mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Ông nhấn mạnh, Hiệp định Paris về BĐKH là một thành tựu lịch sử nhưng những cam kết đưa ra cho đến nay là chưa đủ. Theo ông Guterres, năm 2021 là thời điểm quan trọng của hành động vì khí hậu toàn cầu và Hội nghị về BĐKH của Liên Hợp quốc tại Glasgow - Scotland (Vương quốc Anh) vào tháng 11 tới sẽ là cơ hội then chốt.

Nhà lãnh đạo Liên Hợp quốc cũng nhấn mạnh sự phục hồi sau đại dịch COVID-19 là cơ hội để các nước tái thiết nền kinh tế mạnh mẽ hơn và hiệu quả hơn. Để làm được điều đó, cần phải đầu tư vào một nền kinh tế xanh, tạo ra việc làm ổn định, được trả lương cao để bảo đảm sự thịnh vượng, công bằng và bền vững hơn. Tổng Thư ký Liên Hợp quốc Guterres khẳng định, hiện là thời điểm thực hiện thay đổi mang tính chuyển đổi: dần loại bỏ than đá; hỗ trợ một quá trình chuyển đổi công bằng, đào tạo và tạo cơ hội cho những người bị ảnh hưởng; ngừng đầu tư vào các dự án nhiên liệu hóa thạch.

  1. Số ca mắc COVID-19 mới giảm trên toàn cầu

Ngày 16/2, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thông báo số ca mắc COVID-19 mới trên toàn cầu đã giảm tuần thứ 5 liên tiếp và tuần vừa qua giảm 16%. Tuy nhiên, WHO cũng đề cập đến tình trạng biến thể của virus SARS-CoV-2 tiếp tục lan đến những khu vực mới trên thế giới.

Ảnh minh họa. Ảnh: THX/TTXVN

Trong 6 khu vực được WHO phân chia, chỉ có phía Đông Địa Trung Hải ghi nhận số ca mắc mới COVID-19 tăng 7% trong khi tất cả những khu vực còn lại đều giảm ở mức 2 con số, đó là châu Phi giảm 20%, phía Tây Thái Bình Dương giảm 20%, châu Âu giảm 18%, Mỹ giảm 16% và Đông Nam Á giảm 13%.

Tính đến ngày 15/2, biến thể của virus SARS-CoV-2 được ghi nhận tại 94 quốc gia. Trong khi đó, biến thể tại Nam Phi cũng đã “đặt chân” đến 46 quốc gia. Biến thể từ Brazil đã lan tới 21 quốc gia khác. Số trường hợp tử vong vì COVID-19 trong tuần qua cũng giảm 10% so với tuần trước đó với 81.000 người thiệt mạng.

Tổng Thư ký WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus ngày 15/2 phân tích rằng, diễn biến trên toàn cầu cho thấy “các biện pháp y tế công cộng đơn giản đã có hiệu quả, ngay cả khi biến thể xuất hiện. Vấn đề hiện nay là cách chúng ta phản ứng với xu hướng này”. Ông Ghebreyesus nhấn mạnh “lửa chưa hề tắt và nếu chúng ta ngừng chiến đấu trên bất cứ mặt trận nào thì lửa sẽ bùng phát trở lại”.

Hãng thông tấn Reuters (Anh) cho biết, Mỹ trong tuần trước cũng ghi nhận số ca mắc COVID-19 mới giảm 23%. Đây là tuần thứ 5 liên tiếp con số này giảm ở Mỹ. Giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng chống dịch (CDC) cho biết, khoảng 4% ca mắc COVID-19 tại nước này liên quan đến biến thể của virus SARS-CoV-2 được phát hiện ở Anh.

Trong tuần qua, nhiều quốc gia trên thế giới đã đẩy mạnh chiến dịch tiêm vaccine phòng COVID-19. Israel và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) là 2 quốc gia được đánh giá đã triển khai hiệu quả về số lượng công dân được tiêm.

  1. Khủng hoảng chính trị tại Myanmar vẫn diễn biến phức tạp

Quân đội Myanmar ngày 16/2 đã cam kết sẽ tổ chức bầu cử và chuyển giao quyền lực, đồng thời phủ nhận việc tiến hành đảo chính, cũng như cáo buộc làn sóng biểu tình trong nước hiện nay có hành vi bạo lực.

Tại cuộc họp báo đầu tiên từ ngày 1/2 khi quyền lực nhà nước tại Myanmar được chuyển giao cho Hội đồng Hành chính Nhà nước do Tư lệnh Lực lượng vũ trang - Tướng Min Aung Hlaing làm Chủ tịch, Người phát ngôn Hội đồng Hành chính Nhà nước - Thiếu tướng Zaw Min Tun cho biết, quân đội sẽ không nắm quyền lâu và mục tiêu là tổ chức bầu cử để chuyển giao quyền lực cho bên chiến thắng.

Trong thời gian đó, chính sách đối ngoại của Myanmar không thay đổi. Myanmar vẫn duy trì cởi mở với doanh nghiệp và tuân thủ các thỏa thuận quốc tế. Tuy nhiên, đến nay thời điểm tổ chức bầu cử vẫn chưa được công bố.

Biểu tình phản đối cuộc đảo chính quân sự ở Mandalay, Myanmar vào ngày 16/2/2021. Ảnh: AP

Trong khi đó, ngày 18/2, hàng nghìn người dân Myanmar đã tiếp tục đổ xuống đường biểu tình tại Yangon để phản đối cuộc đảo chính. Trên các nền tảng mạng xã hội, người biểu tình đã đưa ra nhiều lời kêu gọi về việc bày tỏ phản đối quân đội. Nhiều nước kêu gọi quân đội Myanmar bảo đảm tình hình an ninh.

 Myanmar tuyên bố tình trạng khẩn cấp sau khi quân đội bắt giữ các lãnh đạo chính phủ, các thủ hiến vùng và bang và các thành viên cấp cao của đảng Liên đoàn quốc gia vì dân chủ (NLD) ngày 1/2. Trước đó, quân đội Myanmar đã yêu cầu hoãn phiên họp đầu tiên của Quốc hội sau cuộc tổng tuyển cử vào tháng 11/2020, trong đó NLD giành đa số ghế ở cả 2 viện Quốc hội. Quân đội Myanmar cho rằng, có nhiều gian lận trong cuộc bầu cử này, song Ủy ban bầu cử liên bang Myanmar bác bỏ cáo buộc này

  1. Dịch bệnh Ebola tái bùng phát tại Tây Phi

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 vẫn đang hoành hành trên thế giới thì dịch bệnh Ebola dường như đã quay trở lại Tây Phi. Hôm 15/2, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã bày tỏ quan ngại về sự bùng phát trở lại dịch Ebola ở Guinea và CHDC Congo.

WHO đã khuyến cáo 6 quốc gia châu Phi cần theo dõi các ca nghi nhiễm virus Ebola sau khi bùng phát những ổ dịch mới tại Guinea và Cộng hòa Dân chủ Congo. Guinea đã tuyên bố bùng phát đợt dịch Ebola mới ngày 14/2, trong khi Congo thông báo tái bùng phát dịch ngày 7/2.

Phát biểu tại họp báo ngày 16/2 ở Geneva (Thụy Sĩ), Người phát ngôn WHO - bà Margaret Harris cho biết, WHO đã đưa ra cảnh báo đối với ít nhất 6 nước xung quanh, trong đó có Sierra Leone và Liberia, để các nước này nhanh chóng chuẩn bị và sẵn sàng tìm kiếm các ca nghi nhiễm.

Bà Harris cho biết thêm rằng, cơ quan y tế đã xác định gần 300 trường hợp tiếp xúc gần với các ca nhiễm Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và 125 trường hợp tại Guinea. Theo thông tin cập nhật, Guinea đã ghi nhận 5 ca tử vong và Congo ghi nhận 3 ca trong đợt bùng phát mới này.

Hiện việc phân tích mẫu gene của virus phát hiện tại cả Congo và Guinea đang được tiến hành để hiểu rõ hơn nguồn gốc của các ổ dịch mới cũng như xác định chủng virus đang hoành hành hiện nay. Theo bà Harris, hiện chưa rõ đây là chủng Ebola đã tồn tại trên người hay đơn giản là chủng Ebola lây từ động vật. Trước nguy cơ đợt dịch mới bùng phát, ngày 15/2, các nhân viên y tế ở Butembo - miền Đông Cộng hòa Dân chủ Congo đã bắt đầu tiêm vaccine phòng Ebola. Trong khi đó, một số nước khu vực như Sierra Leone, Mali và Cote d’ Ivoire đã áp dụng các biện pháp kiểm soát biên giới để ngăn chặn virus lây lan.

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT HNB VN