Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 18-24/5/2020

Chủ nhật, ngày 24 tháng 5 năm 2020 | 16:25:38

* Brazil trở thành tâm dịch Covid-19 lớn thứ hai thế giới; * Hội đồng Bảo an thảo luận vấn đề lãnh thổ Palestine bị Israel chiếm đóng; * Tổng thống Mỹ ra tối hậu thư cho WHO; * Kinh tế Nhật Bản suy thoái do đại dịch Covid-19.

1. Brazil trở thành tâm dịch Covid-19 lớn thứ hai thế giới

Nam Mỹ trở thành “tâm chấn” mới của đại dịch Covid-19 và Brazil vượt qua Nga trở thành tâm dịch lớn thứ hai thế giới… Đây là những thông báo đáng lo ngại của Giám đốc điều hành Chương trình Y tế khẩn cấp của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Tiến sĩ (TS) Michael Ryan. Trong cuộc họp báo ở Geneva vừa qua, TS. Michael Ryan nhấn mạnh, Nam Mỹ đã trở thành một “tâm chấn” mới của dịch bệnh này, trong đó Brazil là nước bị ảnh hưởng nặng nề nhất.

Brazil trở thành tâm dịch lớn thứ 2 thế giới chỉ sau Mỹ. (Ảnh minh họa: Reutes)

Theo hãng tin Reuters, với hơn 330.000 ca dương tính với virus SAR-CoV-2 gây đại dịch Covid-19, Brazil trở thành quốc gia có nhiều ca mắc bệnh thứ hai thế giới chỉ sau Mỹ. Số liệu thống kê từ Bộ Y tế Brazil cho biết, tính đến ngày 22/5, nước này ghi nhận 330.890 ca mắc, tăng gần 20.000 ca so với 1 ngày trước đó. Số người tử vong vì đại dịch này tại Brazil cũng lên hơn 21.000 ca sau khi ghi nhận hơn 1.000 ca tử vong trong vòng 24 giờ. Số người nhiễm bệnh thực tế có thể cao hơn nhiều do hệ thống xét nghiệm tại Brazil được đánh giá là chậm trễ và hiệu quả thấp. 

Tại thành phố Sao Paulo, nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi đại dịch Covid-19 ở Brazil, các video ghi lại từ trên cao cho thấy nhiều ngôi mộ đã được đào sẵn ở Nghĩa trang Formosa khi số người tử vong tăng đột biến thời gian gần đây.

Đại dịch Covid-19 đang lây lan với tốc độ chóng mặt tại Brazil, khi mỗi ngày nước này ghi nhận từ 20.000 đến 30.000 ca mắc mới. Brazil mới vượt qua Anh trở thành tâm dịch lớn thứ 3 thế giới hôm 18/5 vừa qua và mất chưa đầy 1 tuần đã trở thành tâm dịch lớn thứ hai của thế giới. 

Mặc dù tình hình đại dịch diễn biến nghiêm trọng, nhưng cho tới nay, quốc gia Nam Mỹ này vẫn chưa áp dụng lệnh phong tỏa toàn quốc. Để ngăn chặn đại dịch lây lan, nhiều chính quyền liên bang đã buộc phải ban hành các quy định hạn chế đi lại tại địa phương mình.

TS. Michael Ryan đã thừa nhận, Brazil đang bị tụt lại phía sau trong cuộc chiến chống Covid-19 và “đây là một thực tế”. Chính phủ của Tổng thống Jair Bolsonaro đã vấp phải không ít chỉ trích do cách ứng phó đại dịch. Kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát ở quốc gia Nam Mỹ này, Brazil đã mất 2 Bộ trưởng Y tế sau khi chính phủ của ông Bolsonaro gây sức ép buộc họ khuyến cáo sử dụng thuốc trị sốt rét trong điều trị Covid-19.

2.Hội đồng Bảo an thảo luận vấn đề lãnh thổ Palestine bị Israel chiếm đóng

Ngày 20/5, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã tiến hành họp trực tuyến thảo luận về tình hình tại vùng lãnh thổ Palestine bị Israel chiếm đóng và tiến trình hòa bình Trung Đông. Tại đây, Việt Nam đánh giá cao các nỗ lực nhân đạo của Cơ quan cứu trợ nhân đạo LHQ đối với người tị nạn Palestine (UNRWA), đồng thời cam kết khoản tài trợ mới cho cơ quan này.

HĐBA thảo luận vấn đề lãnh thổ Palestine bị Israel chiếm đóng

Một khu định cư của Israel ở thị trấn Eizariya, Bờ Tây ngày 25-1-2020. (Ảnh:TTXVN)

Tại cuộc họp, Điều phối viên đặc biệt của LHQ về tiến trình hòa bình Trung Đông, ông Nickolay Mladenov cho biết, tình hình trên thực địa đang gia tăng căng thẳng với việc xảy ra nhiều vụ tấn công bạo lực gây thương vong cho dân thường, Israel tiếp tục mở rộng các khu định cư trái phép, phá hủy các công trình của người Palestine và đe dọa sáp nhập lãnh thổ chiếm đóng ở Bờ Tây cũng như ở Đông Jerusalem.

Hiện tại, LHQ đã và đang nỗ lực phối hợp với cả Israel và Palestine để đối phó với dịch Covid-19 song tình hình rất đáng quan ngại, nhất là tại dải Gaza, do điều kiện kinh tế - xã hội hết sức khó khăn, hệ thống y tế yếu kém, ngân sách hoạt động của UNRWA bị thiếu hụt…

Ông Mladenov kêu gọi các bên liên quan kiềm chế tối đa, tăng cường nỗ lực phối hợp phòng chống dịch bệnh và thể hiện thiện chí nối lại đàm phán hòa bình. Ông cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường thúc giục và hỗ trợ các bên, nhấn mạnh vai trò quan trọng của HĐBA và nhóm Bộ Tứ (gồm LHQ, Liên minh châu Âu, Mỹ, Nga) trong nỗ lực thúc đẩy tiến trình hòa bình Trung Đông.

Đa số các nước thành viên HĐBA bày tỏ quan ngại sâu sắc về căng thẳng trên thực địa, cũng như việc Israel tiếp tục mở rộng các khu định cư trái phép. Các nước cảnh báo việc Israel sáp nhập lãnh thổ chiếm đóng không chỉ phá hỏng các nỗ lực thúc đẩy tiến trình hòa bình, đẩy lùi triển vọng đạt được giải pháp hai nhà nước, mà còn gây bất ổn an ninh khu vực.

HĐBA kêu gọi các quốc gia và tổ chức quốc tế tăng cường hỗ trợ hoạt động nhân đạo và chống dịch Covid-19 tại vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng; đánh giá cao các nỗ lực của LHQ; thúc giục Israel và Palestine sớm nối lại thương lượng trên cơ sở các tiêu chí được cộng đồng quốc tế thống nhất và các nghị quyết liên quan của LHQ, hướng đến giải pháp 2 nhà nước.

3. Tổng thống Mỹ ra tối hậu thư cho WHO

Trong bức thư dài 4 trang đề ngày 18/5 gửi Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố WHO có 30 ngày để “sửa sai”, nếu không Mỹ sẽ vĩnh viễn cắt nguồn tài trợ và xem xét lại việc tham gia tổ chức này.

Từ giữa tháng 4 vừa qua, Tổng thống Trump đã yêu cầu Chính phủ Mỹ tạm ngừng tài trợ cho WHO, do cho rằng cách thức giải quyết đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 của tổ chức này chưa phù hợp. Ông chủ Nhà Trắng cũng tuyên bố sẽ sớm đưa ra quyết định về việc tài trợ cho WHO và nhà lãnh đạo này đã xem xét giảm mức tài trợ của Mỹ cho WHO xuống còn 40 triệu USD thay vì là nhà tài trợ lớn nhất như hiện tại với khoản tiền lên tới 450 triệu USD/năm (tương ứng khoảng 15% ngân sách của WHO). 

Tổng thống Mỹ ra tối hậu thư 30 ngày cho tổng giám đốc WHO - Ảnh 1.

Tổng thống Donald Trump tại cuộc họp báo về virus corona tại Nhà Trắng ngày 20-4 - Ảnh: AP

Về phần mình, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus ngày 19/5 tuyên bố, tổ chức đa phương này sẽ tiếp tục dẫn dắt cuộc chiến toàn cầu chống lại đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19, “vốn đe dọa phá vỡ khuôn khổ hợp tác quốc tế”.

Trước đó, ông này khẳng định sẽ thúc đẩy một cuộc đánh giá độc lập về quy trình ứng phó với đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 của cơ quan này vào “thời điểm thích hợp sớm nhất”. Ông đồng thời kêu gọi các bên tham gia đánh giá một cách minh bạch và có trách nhiệm.

Phản ứng trước cảnh báo trên của Tổng thống Trump, Chính quyền Liên bang Nga ngày 19/5 cho rằng, Tổng thống Trump rút Mỹ khỏi WHO khi viện lý do cách thức giải quyết đại dịch của tổ chức này chưa phù hợp. Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên thì hối thúc một số chính trị gia tại Mỹ dừng đổ lỗi cho những nước khác và hợp tác với cộng đồng quốc tế để cùng đánh bại đại dịch Covid-19.

4. Kinh tế Nhật Bản suy thoái do đại dịch Covid-19

Theo số liệu được Chính phủ Nhật Bản công bố ngày 18/5, nền kinh tế Nhật Bản đã chính thức rơi vào suy thoái trong quý I/2020 sau 2 quý tăng trưởng âm liên tiếp do ảnh hưởng nặng nề của đại dịch viêm đường hô hấp cấp (Covid-19).

Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Nhật Bản - nền kinh tế lớn thứ 3 sau Mỹ và Trung Quốc đã giảm 3,4% trong quý I/2020. Theo số liệu thống kê, GDP của Nhật Bản cũng đã giảm 7,3% trong quý IV/2019 do hoạt động tiêu dùng và đầu tư bị ảnh hưởng bởi chính phủ Nhật Bản tăng thuế tiêu dùng từ 8% lên 10% từ 1/10/2019. Đây cũng được coi là mức giảm lớn nhất kể từ quý II/2014 khi tiêu dùng bị ảnh hưởng bởi đợt tăng thuế của chính phủ Nhật Bản vào tháng 4/2014.

Kinh tế Nhật Bản rơi vào suy thoái do đại dịch COVID-19. (Ảnh minh họa: AP) 

Như vậy, cùng với việc Nhật Bản tăng trưởng âm trong quý IV/2019, nền kinh tế Nhật Bản đã chính thức rơi vào tình trạng suy thoái sau 2 quý tăng trưởng âm liên tiếp. Đây là lần đầu tiên kinh tế Nhật Bản rơi vào tình trạng suy thoái kể từ năm 2015.

Các nhà kinh tế thuộc Tập đoàn Quick cho hay, nền kinh tế Nhật Bản dự kiến sẽ giảm 4,8% trong quý II/2020 do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 khiến ngành sản xuất và dịch vụ du lịch của Nhật Bản điêu đứng.

Đại dịch Covid-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến mọi mặt của đời sống xã hội và kinh tế của toàn thế giới nói chung và Nhật Bản nói riêng. Chi tiêu tiêu dùng, đặc biệt là các lĩnh vực như: du lịch, hoạt động sản xuất tại nước này đều bị ảnh hưởng nghiêm trong vì Covid-19. Tiêu dùng cá nhân giảm 0,7% trong quý I/2020, đánh dấu quý thứ 2 giảm liên tiếp trong bối cảnh người dân không ra ngoài để ăn uống hay vui chơi giải trí nhằm tránh nguy cơ lây nhiễm virus SARS-CoV-2.

Bên cạnh đó, xuất khẩu của Nhật Bản đã giảm 6% trong quý I/2020, trong khi chi tiêu vốn giảm 0,5% trong bối cảnh đại dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 diễn biến phức tạp tại nước này.

Các nhà kinh tế cho rằng nền kinh tế Nhật Bản sẽ giảm với tốc độ trung bình vào khoảng 20% hoặc nhiều hơn trong quý II/2020. Thủ tướng Abe Shinzo đã ban hành tình trạng khẩn cấp mang tính quốc gia trong tháng 4 nhằm đối phó với đại dịch Covid-19. Việc này buộc các nhà hàng, cửa hiệu đóng cửa. Hầu hết các khách nước ngoài bị cấm nhập cảnh, cùng với đó là du lịch nội địa của bị trì hoãn.

Để giảm thiểu tác động của dịch bệnh tới nền kinh tế, chính phủ Nhật Bản đã ban hành gói kích thích kinh tế lớn kỷ lục trị giá 108.000 tỷ Yên (989 tỷ USD), tương đương 20% tổng GDP nước này nhằm hỗ trợ các hộ gia đình và doanh nghiệp vượt qua khó khăn.

Các biện pháp kích thích kinh tế sẽ bao gồm 6.000 tỷ Yên (54 tỷ USD) phát cho các hộ gia đình và chủ doanh nghiệp nhỏ bị giảm thu nhập vì dịch bệnh; 26.000 tỷ Yên (238 tỷ USD) chi cho hỗ trợ giảm thuế và các phúc lợi xã hội và một số khoản vay với lãi suất 0% dành cho các công ty tư nhân.

Minh Thư/ Cổng TT ĐT Hội Nhà báo Việt Nam (tổng hợp)