Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 18/11-24/11/2019

Chủ nhật, ngày 24 tháng 11 năm 2019 | 16:36:9

* Mỹ đề cập khả năng ký thỏa thuận thương mại với Trung Quốc; * Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao NATO; * Hàn Quốc kéo dài GSOMIA có điều kiện với Nhật Bản; * Pháp sẽ đăng cái Hội nghị “Bộ tứ Normandy”

  1. Mỹ đề cập khả năng ký thỏa thuận thương mại với Trung Quốc

Phát biểu với phóng viên tại Hội nghị an ninh diễn ra ở thành phố Halifax thuộc tỉnh Nova Scotia của Canada, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ nêu rõ: "Chúng tôi hy vọng hoàn tất thỏa thuận (giai đoạn 1) trước cuối năm nay. Tôi nghĩ điều đó vẫn khả thi".

Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Robert O'Brien - Ảnh: AFP/TTXVN

Ngày 22/11, trong cuộc trả lời phỏng vấn Fox News, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố các quan chức đàm phán thương mại 2 nước đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận, nhưng bản thân ông không nóng lòng hoàn tất thỏa thuận với Bắc Kinh. Cũng theo nhà lãnh đạo Mỹ, nguồn thu từ thuế áp bổ sung đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc là "của trời cho", mặc dù nhiều chuyên gia lại cho rằng, nguồn thu này đang gia tăng gánh nặng cho nền kinh tế số 1 thế giới.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng ngày cho biết, Bắc Kinh muốn thỏa thuận thương mại với Washington nhưng không ngại đáp trả nếu cần thiết. Phát biểu với các đại diện tham dự Diễn đàn Kinh tế mới tại Bắc Kinh, Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh: "Trung Quốc muốn hợp tác (với Mỹ) để đạt được thỏa thuận giai đoạn 1 dựa trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau… Khi cần thiết chúng tôi sẽ đáp trả, song chúng tôi vẫn đang tích cực hợp tác để tránh xảy ra 1 cuộc chiến thương mại. Chúng tôi không khơi mào cuộc chiến này và đó không phải là điều chúng tôi muốn".

Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung leo thang kể từ tháng 7/2018, khi 2 nước liên tiếp bổ sung các mức áp thuế với hàng hóa trị giá hàng trăm tỷ USD của nhau. Đầu tháng này, 2 bên thông báo đã nhất trí dỡ bỏ thuế đối với hàng hóa của nhau trong thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 nếu thỏa thuận này được hoàn tất.

  1. Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao NATO

Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao NATO tại Brussels (Bỉ) vẫn chưa đạt được mục tiêu thúc đẩy cải tổ và tìm tiếng nói chung của liên minh quân sự xuyên đại dương. Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh những phản ứng trái chiều vẫn nóng bỏng sau bình luận “gây bão” của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, khi cho rằng liên minh này đang trong tình trạng “tê liệt”.

Một loạt vấn đề chiến lược đã được bàn thảo như: chống khủng bố; tương lai của các thỏa thuận và cơ chế kiểm soát vũ khí toàn cầu, sau khi cả Mỹ và Nga rút khỏi Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF); đối sách với Nga và Trung Quốc; hợp tác trong không gian mạng... Tuy nhiên, hội nghị lại chỉ diễn ra trong 1 ngày (20/11), vì thế mục tiêu thu hẹp bất đồng trở nên vô cùng khó khăn.

Trong bối cảnh yêu cầu cải cách khối quân sự trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, cả Pháp và Đức đều đưa ra những đề xuất riêng rẽ. Song, tại hội nghị vừa qua, các kế hoạch của cả 2 thành viên đầu tàu châu Âu này đều nhận được những ý kiến trái chiều.

Như vậy, lục đục trong quan hệ giữa các đồng minh lâu năm 2 bên bờ Đại Tây Dương, xuất phát từ yêu cầu của Mỹ đòi châu Âu chia sẻ “gánh nặng tài chính” cho đến động thái của Thổ Nhĩ Kỳ mua vũ khí của đối tác ngoài NATO vẫn sẽ là nhiệm vụ khó khăn của lãnh đạo các nước thành viên trong kỳ họp cấp cao vào đầu tháng 12 tới.

  1. Hàn Quốc kéo dài GSOMIA có điều kiện với Nhật Bản

Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc vừa tuyên bố, nước này sẽ kéo dài Hiệp định chia sẻ thông tin tình báo quân sự (GSOMIA) kèm theo một số điều kiện với Nhật Bản, đồng nghĩa với việc văn bản này vẫn sẽ có hiệu lực.

Phó giám đốc của Hội đồng An ninh Quốc gia (NSO) Hàn Quốc Kim You-Geun đã xác nhận, diễn biến mới kể trên và giải thích lý do là vì 2 bên đã giải quyết được một số bất đồng và chính quyền Tokyo bày tỏ động thái sẵn sàng đối thoại.

Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe và Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in tại cuộc gặp ở Tokyo ngày 25/6/2019 - Ảnh: China Daily.

Quyết định trên được phía Hàn Quốc đưa ra vài giờ trước khi Hiệp định GSOMIA hết hạn (0 giờ ngày 23/11). Trước đó, vào tháng 8/2019, Hàn Quốc đã thông báo tới Nhật Bản về việc chấm dứt chia sẻ thông tin tình báo quân sự sau khi Tokyo áp đặt các hạn chế đối việc xuất khẩu các vật liệu công nghiệp sang Seoul.

Hiện chưa rõ động thái mới nhất có giúp “phá băng” quan hệ song phương đang rất xấu hay không. GSOMIA là hiệp định chia sẻ thông tin tình báo quân sự được Chính phủ Nhật Bản và Hàn Quốc ký kết năm 2016 nhằm đối phó các mối đe dọa tên lửa từ Triều Tiên. 

Việc Seoul kéo dài thời gian hiệu lực của GSOMIA được xem là động thái bất ngờ vì trước đó cả Tokyo và Seoul vẫn kiên quyết giữ nguyên lập trường cứng rắn của mình xung quanh vấn đề này, bất chấp sức ép từ phía Mỹ.

  1. Pháp sẽ đăng cái Hội nghị “Bộ tứ Normandy”

Sau hơn 3 năm rơi vào bế tắc, vào ngày 9/12 tới, các nguyên thủ của Nga, Pháp, Đức và Ukraine sẽ tụ họp ở thủ đô Paris (Pháp) để tham dự Hội nghị thượng đỉnh “Bộ tứ Normandy” nhằm thúc đẩy giải pháp hòa bình cho cuộc xung đột ở miền Đông Ukraine. Đây sẽ là cơ hội mở lại cánh cửa quan hệ lâu nay bị đóng chặt giữa Nga và Liên minh châu Âu (EU) nói chung, giữa Moscow và Kiev nói riêng. Kể từ sau hội nghị thượng đỉnh hồi tháng 10/2016 tại Berlin (Đức), tình hình ở miền Đông Ukraine cho đến nay vẫn rơi vào bế tắc.

Các quan sát viên Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) giám sát quá trình rút quân của các lực lượng Ukraine ở gần làng Bogdanivka thuộc vùng Donetsk ngày 9/11 vừa qua - Ảnh: TTXVN.

Trong khi đó, cả Nga và Ukraine đã có những bước tiến lớn thời gian gần đây trong việc thực hiện các thỏa thuận Minsk như: Rút quân khỏi một số khu vực căng thẳng, trao đổi tù nhân hay việc Nga trao trả 3 tàu của hải quân Ukraine bị Moscow bắt giữ tại Biển Đen tháng 11/2018 với cáo buộc xâm phạm lãnh hải… Những động thái trên được đánh giá là bước đi lớn hướng tới bình thường hóa quan hệ giữa Moscow và Kiev.           

Do vậy, việc Pháp đăng cai hội nghị vào tháng 12 tới sẽ giúp các bên liên quan tìm ra giải pháp cho miền Đông Ukraine dựa trên thỏa thuận Minsk đạt được hồi năm 2014 và 2015.

Nếu Hội nghị thành công, nút thắt trong tiến trình hòa bình ở miền Đông Ukraine sẽ được gỡ bỏ, mở ra cơ hội hòa bình cho khu vực này sau nhiều năm xung đột, đồng thời góp phần cải thiện quan hệ giữa Nga và EU. Thế nhưng, việc nắm bắt được cơ hội này hay không còn tùy thuộc vào lập trường và hành động của mỗi nước.

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam