Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 19-25/10/2020

Chủ nhật, ngày 25 tháng 10 năm 2020 | 19:13:19

*Thế giới đang ở trong giai đoạn nghiêm trọng của đại dịch COVID-19; *EU quyết mạnh tay với chính sách "hộ chiếu vàng" ở Cyprus và Malta; *Các phe phái ở Libya đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài; *Sudan sẽ là quốc gia Arab thứ ba bình thường hóa quan hệ với Israel.

1. Thế giới đang ở trong giai đoạn nghiêm trọng của đại dịch COVID-19

“Thế giới đang ở trong giai đoạn nghiêm trọng của đại dịch COVID-19 khi có quá nhiều quốc gia phải chứng kiến sự gia tăng số ca nhiễm SARS-CoV-2”. Đây là lời cảnh báo vừa được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đưa ra hôm 23/10.

Phát biểu tại họp báo trực tuyến, Tổng Giám đốc WHO Tedros nhấn mạnh, vài tháng tới sẽ là rất khó khăn, đặc biệt là với các quốc gia ở Bắc bán cầu. Sự gia tăng nhanh chóng các ca mắc COVID-19 sẽ khiến nhiều quốc gia phải đối mặt với viễn cảnh hệ thống dịch vụ y tế có thể sụp đổ do quá tải.

Ông Mike Ryan - Giám đốc phụ trách các chương trình khẩn cấp của WHO (Ảnh: Reuters)

Lời cảnh báo trên được đưa ra trong bối cảnh dịch COVID-19 tiếp tục diễn biến phức tạp trên toàn cầu, đặc biệt là tại điểm nóng châu Âu. Riêng tại Pháp đã ghi nhận hơn 40.000 ca nhiễm mới trong ngày 23/10 - mức tăng cao nhất trong 1 ngày kể từ khi dịch bùng phát tại Pháp, nâng tổng số ca nhiễm tại nước này vượt 1 triệu ca.

Cùng ngày, WHO thông báo tổ chức này đang chuẩn bị các hướng dẫn sử dụng thuốc remdesivir để điều trị COVID-19. Dự kiến, những hướng dẫn này có thể được công bố trong 3-4 tuần tới.

2. EU quyết mạnh tay với chính sách "hộ chiếu vàng" ở Cyprus và Malta

Ngày 19/10, Liên minh châu Âu (EU) cho biết, sẽ bắt đầu có hành động pháp lý đối với các chương trình của quốc đảo Cyprus và Malta khi cấp quyền trú ngụ và đi lại tự do trong lãnh thổ 27 quốc gia Liên minh châu Âu cho tội phạm và tham nhũng nước ngoài. Cơ sở pháp lý mà EU dựa vào để khởi kiện 2 nước Malta và Cộng hòa Cyprus là nguyên tắc hợp tác giữa các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu.

Cyprus cấp “hộ chiếu vàng” cho người nước ngoài. Ảnh: Getty

Từ lâu, chương trình đầu tư nhận quốc tịch (CIP) của Cyprus bị chỉ trích là có sơ hở để các đối tượng phạm tội lợi dụng. Các cuộc điều tra đã phát hiện hàng chục hồ sơ xin quốc tịch theo chương trình này là các cá nhân đang bị khởi tố hoặc là tội phạm quốc tế hay thậm chí là đang thi hành án tù. Cộng hòa Cyprus thu 2,5 triệu Euro cho 1 tấm hộ chiếu và đã thu được 7 tỷ Euro từ cách làm này. Malta thì chỉ cần một khoản đóng góp chưa tới 1 triệu USD, cộng điều kiện phải mua bất động sản và cam kết cư trú 5 năm.

Số liệu của Tổ chức Minh bạch quốc tế cho biết, từ năm 2008-2018, EU đã đón trên 6.000 công dân mới và gần 100.000 cư dân mới thông qua chương trình “hộ chiếu vàng”. Cũng theo tổ chức này, cơ chế hộ chiếu vàng đã đem lại cho EU đến 25 tỷ Euro đầu tư nước ngoài trực tiếp trong 10 năm qua.

Các nước Bulgaria, Cyprus và Malta thậm chí có những chính sách cho phép cấp quyền công dân cho các nhà đầu tư nước ngoài mà không bắt buộc những người này phải sống tại nước đó, hoặc thậm chí không có mối liên hệ thực chất nào với nước họ có quyền công dân. Chính sự lỏng lẻo đó đang khiến chương trình "hộ chiếu vàng" có nguy cơ bị lợi dụng.

3. Các phe phái ở Libya đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài

Ngày 23/10, sau 5 ngày đàm phán tại Geneva (Thụy Sĩ), 2 phe phái đối địch chính tại Libya đã ký thỏa thuận ngừng bắn lâu dài trên toàn lãnh thổ.

cac phe phai o libya dat duoc thoa thuan ngung ban lau dai

Hai phe phái đối địch chính tại Libya đã ký thỏa thuận ngừng bắn lâu dài, sau 5 ngày đàm phán tại Geneva. (Ảnh minh họa. Nguồn: The Bangkok Post)

Thỏa thuận trên đạt được sau các cuộc đàm phán giữa đại diện quân sự của Chính phủ Đoàn kết dân tộc Libya (GNA) được quốc tế ủng hộ và đại diện của lực lượng Quân đội quốc gia Libya (LNA) đặt trụ sở ở miền Đông nước này. Phái bộ Hỗ trợ của Liên hợp quốc (LHQ) tại Libya đánh giá, đây là một bước ngoặt quan trọng hướng tới hòa bình và ổn định.

Phát biểu sau lễ ký, người đứng đầu UNSMIL - bà Stephanie Williams nhấn mạnh, các bên ở Libya đã ký một thỏa thuận ngừng bắn hoàn toàn và lâu dài trên toàn quốc và có hiệu lực ngay lập tức. Bà cũng hoan nghênh các bên đạt được thỏa thuận này, đồng thời bày tỏ hy vọng thỏa thuận sẽ cho phép người tha hương và người tị nạn trở về nhà mình. 

Xung đột tại Libya tiếp tục là một trong những cuộc xung đột vũ trang phức tạp nhất trên thế giới hiện nay. Từ năm 2014, tại Libya tồn tại 2 chính quyền song song với sự hậu thuẫn của các lực lượng vũ trang riêng. GNA kiểm soát thủ đô Tripoli, nhận được sự ủng hộ của LHQ, Qatar và các nhóm vũ trang Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khi đó, LNA hậu thuẫn chính quyền ở miền Đông, được Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), Ai Cập ủng hộ.

4. Sudan sẽ là quốc gia Arab thứ ba bình thường hóa quan hệ với Israel

Tổng thống Trump tuyên bố sẽ đưa Sudan ra khỏi danh sách các quốc gia tài trợ cho khủng bố, động thái được đánh giá là mở đường cho các bước đi bình thường hóa quan hệ Sudan-Israel. (Nguồn: Anadolu)

Hôm 23/10, Israel và Sudan đã đồng ý tiến hành các bước cần thiết để bình thường hóa quan hệ với sự giúp đỡ của Mỹ.

Như vậy, Sudan sẽ là quốc gia Arab thứ ba bình thường hóa quan hệ với Israel trong 2 tháng qua, sau Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Bahrain.

Phía Sudan cho biết, thỏa thuận bình thường hóa quan hệ với Israel sẽ được quyết định sau khi hoàn tất các thủ tục theo Hiến pháp nước này với sự thông qua của Hội đồng lập pháp. Trong khi đó, Thủ tướng Israel Netanyahu ca ngợi đây là "kỷ nguyên mới" cho khu vực.

Dự kiến sau khi ký kết chính thức, Israel và Sudan sẽ mở các liên kết kinh tế và thương mại, với trọng tâm ban đầu là nông nghiệp.

Trước đó, trong tuần qua, Mỹ cũng đã đưa Sudan ra khỏi danh sách các nước tài trợ cho khủng bố, động thái được cho là tín hiệu mở đường cho thỏa thuận bình thường hóa quan hệ với Israel.

Trước động thái trên của Sudan và Israel, cũng trong hôm qua, Văn phòng Tổng thống Palestine đã ra tuyên bố "lên án và bác bỏ" thỏa thuận.

Minh Thư/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam (tổng hợp)