Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 2-8/11/2020

Chủ nhật, ngày 8 tháng 11 năm 2020 | 15:17:49

* Nhà Trắng chưa xác nhận kết quả bầu cử để kích hoạt quá trình chuyển giao quyền lực; * Tồn tại nhiều bất đồng trong đàm phán thương mại Anh và EU; * Lũ lụt tiếp tục hoành hành tại nhiều nước Đông Nam Á; * Châu u tiếp tục đối mặt với nguy cơ suy thoái kinh tế vì COVID-19.

1. Nhà Trắng chưa xác nhận kết quả bầu cử để kích hoạt quá trình chuyển giao quyền lực

Hãng tin AP (Mỹ) ngày 8/11 (giờ Việt Nam) đưa tin, chính quyền của Tổng thống đương nhiệm Donald Trump chưa chính thức kích hoạt quá trình chuyển giao quyền lực cho ứng cử viên Tổng thống của đảng Dân chủ Joe Biden sau khi các hãng truyền thông lớn tại nước này thông báo ông Biden giành chiến thắng trong cuộc đua vào Nhà Trắng.

Ứng viên của đảng Dân chủ Joe Biden (trái) và Tổng thống Mỹ đương nhiệm Donald Trump. Ảnh: AFP/TTXVN

Một người phát ngôn của Cơ quan Dịch vụ tổng hợp (GSA) của chính phủ Mỹ cho biết, cơ quan này vẫn chưa chính thức chắc chắn rằng ông Biden "rõ ràng" là người thắng cuộc. Sau khi xác định một cách chắn chắn người thắng cuộc là ông Biden, GSA mới giải phóng khoản tiền hàng triệu USD và mở cửa các cơ quan liên bang để đội ngũ của ông Biden bắt đầu triển khai các kế hoạch chuyển tiếp. Người phát ngôn trên khẳng định, GSA sẽ tiếp tục tuân thủ và hoàn thành mọi yêu cầu được đặt ra trong khuôn khổ pháp luật Mỹ.

Vấn đề chuyển giao quyền lực sau cuộc bầu cử Mỹ 2020 đang trở thành tâm điểm chú ý sau khi xuất hiện nhiều lo ngại rằng, Tổng thống Donald Trump sẽ không dễ dàng chấp nhận kết quả bầu cử mà ông cho là có nhiều gian lận. Thông thường, quá trình chuyển giao được thực hiện dựa trên sự hợp tác chặt chẽ giữa chính quyền sắp mãn nhiệm và chính quyền mới, kể cả khi 2 bên là những đảng phái đối lập. Vì vậy, việc Tổng thống Trump tuyên bố không chấp nhận kết quả và cam kết sẽ thực hiện các biện pháp pháp lý để "lật ngược tình thế" được cho là sẽ gây nhiều khó khăn trong cuộc chuyển giao lần này.

Trong nhiều tuần qua, ông Trump đã cáo buộc, cuộc bầu cử lần này có nhiều sai phạm và gian lận nghiêm trọng dù không đưa ra được bằng chứng cụ thể. AP dẫn nguồn một nghị sĩ giấu tên cho biết, các nghị sĩ đảng Cộng hòa sẽ cho Tổng thống Trump và đội ngũ của ông thời gian để cân nhắc các phương án pháp lý phù hợp.

Ngày 7/11, đội ngũ tranh cử của Tổng thống Trump thông báo, đã kiện lên tòa án ở Arizona rằng đơn vị bầu cử ở hạt Maricopa đông dân nhất của bang này đã vi phạm khiến nhiều phiếu bầu trong ngày bầu cử chính thức 3/11 bị bỏ. Đơn kiện gửi lên Tòa Thượng thẩm Maricopa nêu rõ một số quan sát viên của phe Cộng hòa và 2 nhân chứng đã phát hiện các nhân viên phục vụ bầu cử hướng dẫn sai cho các cử tri trong việc sử dụng thùng bỏ phiếu, khiến kết quả bỏ phiếu không chính xác và làm thiệt hàng nghìn phiếu bầu cho Tổng thống Trump.

Đơn kiện yêu cầu tòa án cho phép thực hiện quy trình đánh giá thủ công với những thùng phiếu có vấn đề và cấm công nhận kết quả bầu cử cho tới khi hoàn tất đánh giá. Tuy nhiên, người phụ trách đối ngoại của bang Arizona đã phủ nhận cáo buộc này trong khi Ủy ban bầu cử hạt Maricopa từ chối bình luận.

Trước đó, một số kiến nghị của đội ngũ vận động tranh cử cho Tổng thống Trump về các sai phạm bầu cử ở các bang Pennsylvania, Georgia và Michigan đều đã bị các thẩm phán liên bang tại các địa phương này bác bỏ.

2. Tồn tại nhiều bất đồng trong đàm phán thương mại Anh và EU

Sau gần 2 tuần đàm phán căng thẳng, EU và Anh vẫn còn nhiều khác biệt trong vấn đề nghề cá, cạnh tranh công bằng và giải quyết tranh chấp. Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Anh ngày 3/11 cho biết, 2 bên vẫn chưa đạt được thỏa thuận về 3 điểm gây tranh cãi dai dẳng nhất trong các cuộc đàm phán về quan hệ thương mại song phương hậu Brexit, chỉ việc London rời Anh.

Cảng hàng hóa ở Corringham, phía Tây London (Anh). Ảnh: AFP/TTXVN

Diễn biến này cho thấy, EU và Anh còn cách thỏa thuận thương mại hậu Brexit khá xa.

Sau gần 2 tuần đàm phán căng thẳng để cố gắng đạt được một thỏa thuận nhằm bảo vệ mối quan hệ thương mại trị giá gần 1.000 tỷ USD khỏi những gián đoạn nghiêm trọng, EU và Anh vẫn còn nhiều khác biệt trong vấn đề nghề cá, cạnh tranh công bằng và giải quyết tranh chấp.

Bộ trưởng Ngoại giao Ireland Simon Coveney cho biết, thời gian để đạt được một thỏa thuận đang dần cạn. Ông cũng cho biết thêm, dù 2 bên đã đạt được một số tiến bộ trong vấn đề cạnh tranh công bằng, song như vậy là chưa đủ.

Theo ông Coveney, EU và Anh sẽ không có một thỏa thuận thương mại nếu không có một bộ quy tắc cơ bản về cạnh tranh bình đẳng và một cấu trúc quản trị có thể giải quyết các tranh chấp.

Bên cạnh đó, thủy sản - một lĩnh vực mang đầy tính biểu tượng cho những người ủng hộ Brexit ở Anh đang là một vấn đề đặc biệt khó khăn khi London kiên quyết yêu cầu các bên sẽ tổ chức đàm phán hàng năm về hạn ngạch - một yêu cầu mà EU từ chối.

Bất kỳ thỏa thuận nào cũng cần được thống nhất trước ngày 15/11 để Nghị viện châu Âu phê chuẩn, trước khi quá trình chuyển tiếp sau vụ “ly hôn” giữa nước Anh với EU hết hạn vào cuối năm nay.

Các doanh nghiệp hy vọng rằng, áp lực thời gian và cuộc khủng hoảng dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 đang mở rộng trên phần lớn châu Âu có thể buộc 2 đoàn đàm phán tập trung vào việc đạt được một thỏa thuận để tránh sự hỗn loạn trong hoạt động thương mại, lĩnh vực năng lượng và hàng không.

Nhưng Viện nghiên cứu về Chính phủ (IfG) cho biết, các nước và giới doanh nghiệp vẫn sẽ đối mặt với sự gián đoạn không thể tránh khỏi vào tháng Giêng ngay cả khi có hay không một thỏa thuận thương mại giữa Anh và EU.

Brexit không thỏa thuận có nghĩa là quan hệ thương mại của Anh với EU sẽ dựa trên quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), các khoản thuế sẽ được áp đặt theo quy định của tổ chức này khiến giá cả hàng hóa tăng đáng kể.

3. Lũ lụt tiếp tục hoành hành tại nhiều nước Đông Nam Á

Tình trạng mưa bão kéo theo lũ lụt không chỉ hoành hành tại một số tỉnh miền Trung nước ta, mà còn gây tổn thất về con người và tiền của tại nhiều nước Đông Nam Á khác là Lào, Campuchia, Thái Lan và Philippines.

Tại Campuchia, lũ lên nhanh tiếp tục ảnh hưởng đến 19 tỉnh, tác động đến đời sống của hơn 240.000 người dân, khiến 20 người thiệt mạng và làm thiệt hại lớn về tài sản. Bộ trưởng Bộ Nông, Lâm và Ngư nghiệp Campuchia (MAFF) cho biết, hàng trăm nghìn hécta lúa và các loại cây trồng khác (tương đương 4,14% diện tích lúa và các loại cây nông nghiệp khác) của Campuchia bị thiệt hại do lũ quét.

Ngập lụt tại ngoại ô thủ đô Phnôm Pênh (Campuchia). Ảnh: sggp.org.vn

Theo Ủy ban Quản lý Thảm họa Quốc gia Campuchia (NCDM), tính đến tối 28/10, lũ lụt đã ảnh hưởng đến 121 thành phố, quận, huyện thuộc 20/25 tỉnh và thủ đô Phnôm Pênh, làm 44 người thiệt mạng, gây thiệt hại về tài sản cho 149.857 hộ gia đình (với 599.428 người), trong đó có 11.896 gia đình (47.584 người) phải sơ tán. Lũ lụt cũng làm hư hại hơn 134.000 ngôi nhà, 951 trường học, 307 ngôi chùa, 284.961 hécta lúa, 97.029 hécta hoa màu cùng nhiều tuyến đường, cầu và kênh mương.

Tại Lào, giữa tháng 10 vừa qua, nhiều huyện tại tỉnh Savannakhet thuộc miền Trung Lào đã phải hứng chịu đợt lũ lụt lớn nhất trong 42 năm qua do ảnh hưởng của 2 cơn bão nhiệt đới Linfa và Nangka. Lũ lụt đã làm đảo lộn cuộc sống của hàng chục nghìn người dân Lào, hàng nghìn hécta mùa màng bị ngập úng và nhiều cơ sở hạ tầng bị hư hại, gây thiệt hại lớn về tài sản của nhà nước và nhân dân. Đến nay, giới chức và người dân Lào vẫn đang nỗ lực khắc phục hậu quả của trận lũ lụt trên.

Trong khi đó, Cục Phòng chống và Giảm nhẹ thiên tai Thái Lan ngày 4/11 cho biết, cuộc khủng hoảng lũ lụt tại nước này từ ngày 7/10 đến nay đã khiến 9 người thiệt mạng, 2 người mất tích và 91.686 hộ gia đình bị ảnh hưởng.

Còn tại Philippines, do ảnh hưởng của siêu bão Goni hôm 1/11 vừa qua, đảo Catanduanes của nước này đã bị mất điện trên diện rộng. 8 thị trấn trên đảo đã bị cô lập do lở đất, ít nhất 25.000 ngôi nhà bị cuốn trôi, 45.000 ngôi nhà khác bị phá hủy. Bão Goni cũng đã ảnh hưởng đến 2,1 triệu cư dân trên đảo Luzon, khiến hơn 50.000 hộ gia đình mất điện và hơn 300.000 người vẫn phải tạm trú tại các trung tâm sơ tán. Đã có ít nhất 20 người thiệt mạng, thiệt hại ước tính khoảng 1,1 tỷ peso (23 triệu USD). Tuy nhiên, đây có thể chưa phải là con số cuối cùng.

4. Châu Âu tiếp tục đối mặt với nguy cơ suy thoái kinh tế vì COVID -19

Giới chuyên gia nhận định, các biện pháp phong tỏa đang được nhiều nước châu Âu áp đặt trở lại vẫn tác động mạnh tới sự phục hồi kinh tế vốn đang rất mong manh của "lục địa già".

Người dân đeo khẩu trang phòng lây nhiễm COVID-19 tại Paris (Pháp), ngày 23/10/2020. Ảnh: THX/TTXVN

Dù được dự báo không ảnh hưởng nghiêm trọng như trong làn sóng dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19 đầu tiên hồi đầu năm, song giới chuyên gia nhận định, các biện pháp phong tỏa đang được nhiều nước châu Âu áp đặt trở lại vẫn tác động mạnh tới sự phục hồi kinh tế vốn đang rất mong manh của "lục địa già."

Theo ông Paolo Gentiloni - Ủy viên phụ trách các vấn đề kinh tế của Liên minh châu Âu (EU), việc thắt chặt biện pháp để kiểm soát dịch bệnh chắc chắn sẽ tác động tới các hoạt động kinh tế, nhưng có một số lý do để tin rằng tác động này sẽ không nặng nề như đợt dịch xảy ra hồi đầu năm.

Mặc dù vậy, ông Gentiloni lưu ý rằng, công tác dự báo rất khó có thể chỉ ra diễn tiến khó đoán định của virus SARS-CoV-2, vốn đã lây nhiễm cho hơn 11 triệu người dân châu Âu.

Trong khi đó, ông Klaus Regling - Chủ tịch Cơ chế Bình ổn châu Âu (một quỹ cứu trợ tài chính của Khu vực đồng tiền chung châu Âu - Eurozone), cho rằng, tình trạng xuống cấp của hệ thống y tế đang làm gia tăng những rủi ro về một đợt suy thoái kép tại 19 quốc gia Eurozone.

Mặc dù vẫn lạc quan về tình trạng cải thiện kinh tế sau đợt "suy sụp" hồi tháng 3, song ông Regling cũng thừa nhận rằng, những tình huống bất lợi mà mọi người từng lo ngại đang trở thành "trạng thái bình thường mới".

Nhận định của các quan chức trên được đưa ra sau cuộc họp các Bộ trưởng Tài chính Eurozone, thảo luận việc thông qua gói kích thích kinh tế khổng lồ cho EU.

Theo ông Paschal Donohoe - Bộ trưởng Tài chính Ireland, đồng thời là Chủ tịch Nhóm các Bộ trưởng Tài chính Eurozone (Eurogroup), gói kích thích này là một ưu tiên khẩn cấp cho tất cả các nước thành viên bởi nó đóng vai trò rất quan trọng trong việc hỗ trợ phục hồi kinh tế trong những năm tới.

Tuy nhiên, những cuộc thảo luận về vấn đề này đang bị cản trở do bất đồng giữa Nghị viện châu Âu và các nước thành viên.

Số liệu chính thức được công bố hồi tuần trước cho thấy, do tác động của đại dịch COVID-19, kinh tế Eurozone đã sụt giảm 12,7% trong 9 tháng đầu năm nay, trong đó riêng quý 2 đã sụt giảm 11,8% - mức sụt giảm chưa từng có.

Các nước châu Âu đang phải vật lộn với làn sóng lây nhiễm thứ hai, có nguy cơ nặng nề hơn làn sóng đầu tiên hồi đầu năm nay.

Hội đồng châu Âu đã thông báo các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) sẽ tổ chức Hội nghị thượng đỉnh trực tuyến vào ngày 19/11 để thảo luận về cách ứng phó với COVID-19 và ảnh hưởng của nó tới sức khỏe công dân và nền kinh tế các quốc gia trong khối.

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT HNB VN