Tâm điểm báo chí

Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 20-26/12/2021

* EU tiến hành hành động pháp lý chống lại Ba Lan; * Trung Quốc là điểm đến đầu tiên của Tổng thống Nga trong năm 2022; * Myanmar: Mỏ ngọc sập, ít nhất 80 người mất tích, hy vọng tìm thấy mong manh; * Moderna tuyên bố mũi vaccine thứ 3 giúp tăng kháng thể 37 lần trước Omicron.

1. EU tiến hành hành động pháp lý chống lại Ba Lan

Trong ngày 22/12, Liên minh châu Âu (EU) thông báo đã tiến hành thủ tục pháp lý chống lại Ba Lan do đã không tuân thủ các nguyên tắc đối với thành viên của khối trong vấn đề tư pháp độc lập. Đây là diễn biến mới nhất trong vụ tranh chấp pháp lý giữa Warsaw và Brussels liên quan tới các nguyên tắc về dân chủ.

Tòa án Hiến pháp Ba Lan ra phán quyết về tính ưu việt của hiến pháp đối với luật của EU. Ảnh: Reuters

Thông báo của Ủy ban châu Âu (EC) ngày 22/12 khẳng định: “Các phán quyết của Tòa án Hiến pháp Ba Lan vi phạm các nguyên tắc chung về tính ưu việt, hiệu quả và áp dụng đồng bộ của luật pháp Liên minh và tính ràng buộc của các phán quyết của Tòa án Công lý châu Âu (ECJ)”.

Cùng ngày, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Ba Lan - Sebastian Kaleta - khẳng định, động thái của khối là “một sự xâm phạm Hiến pháp và chủ quyền Ba Lan”.

Thủ tướng Ba Lan - Mateusz Morawiecki - cũng đã lên tiếng chỉ trích và khẳng định diễn biến mới cho thấy, “một xu hướng tập trung quan liêu đang diễn ra tại Brussels và việc này cần phải chấm dứt”.

Phát biểu trên truyền hình quốc gia, Thủ tướng Morawiecki cho rằng, EC đã diễn giải chưa đúng các quyền được trao cho mình, đồng thời cho rằng ngày càng nhiều quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) thấy cần phải có một giới hạn đối với các thẩm quyền của EU.

Hành động pháp lý của EC là bước leo thang mới trong cuộc xung đột giữa Brussels với Vácsava trong lĩnh vực tư pháp, vấn đề đã khiến EU hoãn chi hàng tỷ euro từ quỹ phục hồi sau dịch COVID-19 cho Ba Lan.

Ba Lan sẽ có 2 tháng để hồi đáp thông báo chính thức của EC. Nếu EC không hài lòng với hồi đáp của Vácsava, cơ quan này có thể gửi Ba Lan một kiến nghị, yêu cầu nước này tuân thủ luật pháp EU - văn bản này cũng có thời hạn hồi đáp là 2 tháng. Sau thời gian này, EC có thể kiện Ba Lan ra ECJ, và tòa có thể áp đặt các mức phạt hằng ngày cho đến khi Vácsava tuân thủ kiến nghị. EC đã áp dụng hình thức phạt này với Ba Lan trong hai vụ kiện khác, với giá trị hiện đã lên tới 1,5 triệu euro/ngày.

2. Trung Quốc là điểm đến đầu tiên của Tổng thống Nga trong năm 2022

Điện Kremlin ngày 26/12 thông tin, Bắc Kinh sẽ là điểm đến đầu tiên của Tổng thống Nga Vladimir Putin trong lịch trình công du nước ngoài năm 2022. Giới quan sát nhận định, đây là một quyết định đặc biệt, bởi hầu hết các kế hoạch tiếp xúc quốc tế của ông Putin đều được bố trí tại Nga.

Ông Dmitry Peskov - Thư ký Báo chí của Tổng thống Putin - thông tin: “Tổng thống Putin sẽ tới Trung Quốc dịp đầu năm mới. Hiện tại, lịch trình công du nước ngoài năm 2022 của Tổng thống chỉ có chuyến thăm tới Bắc Kinh để khai mạc Thế vận hội mùa Đông (Olympic)”. 

Ông Putin sẽ tới Bắc Kinh để dự sự kiện Olympic mùa Đông. Ảnh: Getty.

Theo phóng viên TTXVN tại Moskva, ông Peskov cho biết. “đây sẽ là chuyến đi đầu tiên trong năm tới” của nhà lãnh đạo Nga, ngoài ra nhiều cuộc tiếp xúc quốc tế khác đã được lên kế hoạch tại Nga.

Trước đó, trong cuộc họp báo cuối năm ngày 23/12, Tổng thống Putin cho rằng, việc Mỹ và các đồng minh tẩy chay ngoại giao Olympic mùa Đông Bắc Kinh là “sai lầm” do muốn kìm hãm sự phát triển của Trung Quốc. Theo ông Putin, thể thao phải đoàn kết các dân tộc, nhưng một số quốc gia lại lợi dụng vấn đề này cho mục đích chính trị.

Do lệnh trừng phạt của Cơ quan phòng chống doping thế giới (WADA), các vận động viên Nga sẽ thi đấu với tư cách trung lập tại Olympic mùa Đông Bắc Kinh được tổ chức từ ngày 4-20/2/2022. 

Hồi đầu tháng này, Nhà Trắng đã thông báo quyết định không cử đại diện ngoại giao đến Olympic mùa Đông 2022 tại Bắc Kinh, sau đó, Australia, Anh và Canada cũng có hành động tương tự. Trước những động thái này, người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ - ông Liu Pengyu - khẳng định, quyết định của Washington sẽ không ảnh hưởng đến việc Trung Quốc tổ chức thành công sự kiện thể thao này. Bắc Kinh cũng cho rằng, hành động của Mỹ và các nước đồng minh là đi ngược lại những nguyên tắc của Thế vận hội.

3. Myanmar: Mỏ ngọc sập, ít nhất 80 người mất tích, hy vọng tìm thấy mong manh

Lực lượng cứu hộ đang tích cực tìm kiếm người mất tich trong vụ sập mỏ ngọc ở Myanmar. (Nguồn: AFP)

Ngày 22/12, hãng tin Reuters dẫn truyền thông địa phương cho biết vụ lở đất xảy ra tại khu vực Hpakant của bang Kachin (Myanmar) vào lúc 4 giờ sáng 22/12 (giờ địa phương). Một quan chức thuộc Tổ chức phát triển mạng lưới Kachin lo ngại khoảng 80 người đã bị cuốn vào một hồ nước sau vụ lở đất.

Đến 7 giờ sáng (giờ địa phương), các lực lượng chức năng Myanmar có mặt tại hiện trường và triển khai công tác tìm kiếm cứu nạn.

Myanmar là quốc gia sản xuất tới 90% ngọc trên thế giới. Nước này từng ghi nhận các thảm họa lở đất tại mỏ ngọc gây thương vong rất lớn. Mới đây nhất, vụ lở đất tại mỏ ngọc xảy ra tại bang Kachin hồi tháng 7/2020 đã khiến hơn 170 người thiệt mạng. Trước đó, tháng 11/2015, một vụ lở đất xảy ra tại mỏ ngọc cũng ở bang Kachin đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 113 người.

4. Moderna tuyên bố mũi vaccine thứ 3 giúp tăng kháng thể 37 lần trước Omicron

Hình ảnh minh họa vaccine ngừa COVID-19 của Moderna. Ảnh: AFP/TTXVN

Hãng dược Moderna của Mỹ ngày 20/12 công bố kết quả thử nghiệm trong phòng thí nghiệm cho biết tiêm mũi tăng cường bằng vaccine mRNA-1273 của hãng sẽ giúp bảo vệ khỏi biến thể Omicron, đồng thời khẳng định phiên bản vaccine hiện nay sẽ tiếp tục là “sự phòng vệ tuyến đầu của Moderna chống Omicron”.

Nhà sản xuất vaccine này cho biết, quyết định tập trung vào vaccine hiện hành là do biến thể mới Omicron đang lây lan rất nhanh. Công ty vẫn có kế hoạch phát triển một loại vaccine đặc biệt nhằm chống lại Omicron, dự kiến sẽ đưa ra thử nghiệm lâm sàng vào đầu năm tới.

Trưởng bộ phận y tế của Moderna, tiến sĩ Paul Burton tuyên bố: “Những gì chúng tôi có hiện nay là vaccine mRNA-1273. Vaccine này hiệu quả cao và đặc biệt an toàn… sẽ bảo vệ mọi người trong kỳ nghỉ lễ sắp tới và qua các tháng mùa Đông này trước sức ép nghiêm trọng nhất của Omicron”.

Moderna cho biết, liệu trình tiêm 2 mũi vaccine của hãng tạo ít kháng thể chống Omicron, nhưng mũi tiêm tăng cường với liều lượng 50 microgram giúp tăng lượng kháng thể gấp 37 lần để chống lại Omicron.

Theo ông Burton, các chính quyền bang và các nhà quản lý sẽ quyết định có tiêm mũi tăng cường với liều lượng 100 microgram hay không. Công ty khẳng định lượng vaccine này an toàn và dung nạp tốt dù có một số tác dụng phụ ở mức nhẹ.

Hiện các nhà quản lý dược phẩm Mỹ cho phép tiêm mũi tăng cường với liều lượng 50 microgram, bắt đầu từ tháng 10 vừa qua. Hai mũi vaccine đầu tiên đều có có liều lượng 100 microgram.

Moderna cho biết cũng đã thử nghiệm hiệu quả của vaccine mRNA-1273 so với mũi tăng cường nguyên mẫu (50 microgram) chống các biến thể đáng lo ngại (VoC) trước đó và có kết quả tương tự. Dữ liệu trên hiện chưa được các chuyên gia đánh giá.

Minh Thư/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam (tổng hợp)