Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 22-28/6/2020

Chủ nhật, ngày 28 tháng 6 năm 2020 | 17:29:31

*Leo thang căng thẳng thương mại Mỹ - EU; * Quốc tế phản đối Israel sáp nhập Bờ Tây; * Tổng thống Putin công khai ý định tái tranh cử năm 2024; * Nhật Bản phản đối Trung Quốc đặt tên cấu trúc dưới đáy biển.

1. Leo thang căng thẳng thương mại Mỹ - EU

Chính quyền Mỹ tiếp tục gây sức ép đối với Liên minh châu Âu (EU) trong vụ tranh chấp thương mại kéo dài 16 năm liên quan đến việc trợ cấp cho ngành sản xuất máy bay khi vừa tuyên bố đang xem xét đánh thêm gói thuế mới trị giá hơn 3 tỷ USD đối với hàng hóa của EU.

Văn phòng Đại diện thương mại Mỹ (USTR) hôm 23/6 (giờ địa phương) cho biết, đang muốn đánh thuế lên đến 100% đối với các sản phẩm của Pháp, Đức, Tây Ban Nha và Anh. Những mặt hàng đang được USTR cân nhắc bao gồm: ô liu, cà phê, sôcôla, bia, rượu gin, một số dòng xe tải và máy móc. USTR đã công bố danh sách trên để tiếp nhận ý kiến phản hồi của dân Mỹ từ ngày 23-26/7 trước khi đưa ra quyết định chính thức.

 

EU cũng đe dọa sẽ đáp trả bằng việc áp thuế với hãng chế tạo máy bay Boeing của Mỹ. 

Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và EU bắt đầu từ khi Tổng thống Trump quyết định áp thuế với các sản phẩm thép và nhôm nhập khẩu từ EU. Đáp lại, Brussels cũng áp thuế các sản phẩm biểu tượng của ngành công nghiệp Mỹ như quần áo Jean và mô tô phân khối lớn.

Chính phủ Anh mặc dù đã rời EU nhưng ngày 24/6 cũng kêu gọi Washington không áp dụng thêm thuế quan mới với liên minh, cảnh báo rằng các biện pháp “ăn miếng trả miếng” sẽ gây thiệt hại đối với các doanh nghiệp ở cả 2 bờ Đại Tây Dương.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, cả Mỹ và EU đều có chung mục đích là muốn Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) giải quyết tranh chấp về vấn đề trợ cấp cho ngành sản xuất máy bay, từ đó làm cơ sở đề phòng cạnh tranh trong tương lai với Trung Quốc - quốc gia đang phát triển dòng máy bay chở khách cỡ lớn.

2. Quốc tế phản đối Israel sáp nhập Bờ Tây 

Tổng thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres và hơn 1.000 nghị sĩ châu Âu đã lên tiếng phản đối kế hoạch sáp nhập các khu vực thuộc vùng Bờ Tây bị chiếm đóng mà Israel sắp xúc tiến.

Tổng thư ký LHQ cảnh báo việc Israel cố tình sáp nhập Bờ Tây sẽ đe dọa những nỗ lực để tiến tới hòa bình cho toàn bộ khu vực Trung Ðông, vi phạm luật pháp quốc tế và Hiến chương LHQ. Do vậy, một mặt ông Guterres kêu gọi Israel từ bỏ kế hoạch trên, mặt khác hối thúc Israel và Palestine trở lại bàn đàm phán để cuối cùng đạt được giải pháp 2 nhà nước.

israel du dinh sap nhap 2 hoac 3 khu dinh cu do thai tai bo tay
Lực lượng quân đội Israel có mặt tại hiện trường khi người dân Palestine phản đối kế hoạch của Israel đối với việc sáp nhập các phần của Bờ Tây, tại làng Haris của Palestine, phía tây nam Nablus, ngày 26/6. (Nguồn: AFP)

Khoảng 1.080 nghị sĩ thuộc 25 quốc gia châu Âu cũng đồng loạt kêu gọi các nhà lãnh đạo can thiệp và ngăn chặn Nhà nước Do Thái thực hiện kế hoạch sáp nhập. Trong thư gửi Ngoại trưởng các nước châu Âu, nhóm nghị sĩ này bày tỏ “đặc biệt lo ngại” kế hoạch của Israel, nếu được hiện thực hóa, sẽ tạo tiền lệ trong các mối quan hệ quốc tế.

Cảnh báo được đưa ra sau khi Chính phủ Israel tuyên bố có thể xúc tiến sáp nhập các khu định cư Do Thái ở Bờ Tây và Thung lũng Jordan kể từ ngày 1/7 tới. Việc sáp nhập là một phần trong Kế hoạch hòa bình Trung Ðông có tên “Thỏa thuận thế kỷ” được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố hồi đầu năm nay. Theo đó, Washington sẽ công nhận những khu định cư Do Thái tại Bờ Tây thuộc về Tel Aviv. Ðề xuất này cũng sẽ tạo ra Nhà nước Palestine nhưng ban hành những quy định khắt khe. Giới lãnh đạo Palestine lập tức bác bỏ sáng kiến của chủ nhân Nhà Trắng.

3. Tổng thống Putin công khai ý định tái tranh cử năm 2024

Cầm quyền trong hơn 20 năm, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhận được sự yêu mến của đông đảo người dân nước này. Mới đây, ông đã đưa ra một bản sửa đổi Hiến pháp và công khai ý định tái tranh cử Tổng thống vào năm 2024 nếu bản sửa đổi này được thông qua.

Cựu Thủ tướng Dmitry Medvedev (trái) và Tổng thống Nga Vladimir Putin

Theo Reuters, ông Putin công khai ý định tiếp tục tranh cử tổng thống Nga sau khi nhiệm kỳ hiện tại kết thúc vào năm 2024, nếu Hiến pháp cho phép.

Nếu người dân Nga bỏ phiếu thuận, quy định trong Hiến pháp có thể được sửa đổi để ông Putin tiếp tục làm Tổng thống thêm 2 nhiệm kỳ, mỗi nhiệm kỳ 6 năm, tức là kéo dài đến năm 2036.

Theo quy định hiện hành, ông Putin sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào năm 2024 và không được phép tiếp tục ứng cử.

Điện Kremlin cũng thúc đẩy thay đổi hiến pháp để tăng cường vai trò của quốc hội, cải thiện chính sách xã hội và hành chính công.

4. Nhật Bản phản đối Trung Quốc đặt tên cấu trúc dưới đáy biển

Chính phủ Nhật Bản cho biết đã kháng nghị mạnh mẽ với Trung Quốc về việc nước này đặt tên các cấu trúc địa lý dưới vùng biển quanh quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.

Trước đó, Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc thông báo đã đặt tên cho 50 cấu trúc địa lý dưới đáy biển ở Biển Hoa Đông.

nhat ban phan doi trung quoc dat ten cau truc vung bien hoa dong hinh 1

Một đảo thuộc quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Ảnh: AFP.

Phát biểu với báo giới hôm 25/6, Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Suga Yoshihide nói rằng, không có gì phải tranh cãi về việc quần đảo Senkaku là lãnh thổ cố hữu của Nhật Bản, xét cả về lịch sử và luật quốc tế.

Theo ông Suga, việc Trung Quốc đặt tên các cấu trúc dưới đáy biển quanh quần đảo cũng không thay đổi được thực tế trên.

Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản cho biết, sau khi cân nhắc toàn diện vấn đề trên và các vấn đề khác, Chính phủ Nhật Bản đã thông qua các kênh ngoại giao để kháng nghị mạnh mẽ Trung Quốc.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc gọi động thái này của thành phố Ishigaki là việc khiêu khích nghiêm trọng đối với chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc và nhấn mạnh đây là hành động bất hợp pháp và vô giá trị. Việc đặt tên cho một cấu trúc dưới đáy biển có thể là một biện pháp đối phó với dự luật nói trên của thành phố Ishigaki.

Chính phủ Nhật Bản vẫn duy trì quan điểm quần đảo Senkaku/ Điếu Ngư là một phần lãnh thổ cố hữu của Nhật Bản về cả mặt lịch sử và luật quốc tế. Nhật Bản cho biết, không có vấn đề chủ quyền nào cần phải giải quyết đối với quần đảo này.

Minh Thư/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam (tổng hợp)