Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 23-29/11/2020

Chủ nhật, ngày 29 tháng 11 năm 2020 | 16:33:32

* Hội nghị thượng đỉnh G20: Cơ hội khẳng định vai trò đầu tàu; * Nhiều triển vọng về vaccine phòng Covid-19; * Mỹ chính thức rút khỏi Hiệp ước Bầu trời mở; * Cộng đồng quốc tế cam kết tiếp tục hỗ trợ Afghanistan.

  1. Hội nghị thượng đỉnh G20: Cơ hội khẳng định vai trò đầu tàu

Các nhà lãnh đạo tham dự Hội nghị thượng đỉnh G20, được tổ chức trực tuyến, ngày 21/11/2020. Ảnh: AFP/TTXVN

Cam kết “nỗ lực hết sức” để bảo đảm quá trình phân phối công bằng các loại vaccine ngừa Covid-19 trên toàn thế giới cũng như hỗ trợ nền kinh tế của các nước nghèo bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch toàn cầu này có thể coi là điểm nhấn của Hội nghị thượng đỉnh Nhóm 20 nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) trực tuyến, do Saudi Arabia chủ trì, bế mạc rạng sáng 23/11 (giờ Hà Nội) sau 2 ngày họp.

Trong tuyên bố chung, G20 nhất trí “dốc toàn tâm, toàn lực” nhằm ngăn chặn đại dịch Covid-19 đang hoành hành, cũng như không để nền kinh tế toàn cầu rơi vào hỗn loạn hơn nữa nhằm bảo vệ mạng sống và sinh kế của người dân. Tinh thần “đồng lòng” này của G20 được ví như “chiếc phao”, neo hy vọng về cơ hội thế giới có thể vượt qua thời điểm khó khăn này để hướng tới tương lai tươi sáng hơn, đúng như chủ đề mà nước chủ nhà đã lựa chọn “Hiện thực hóa cơ hội trong thế kỷ 21 cho mọi người dân”.

Trước Hội nghị, dư luận không đặt nhiều kỳ vọng vào việc G20 có thể tìm được tiếng nói chung, bởi hình thức họp trực tuyến với quy mô thu nhỏ chắc chắn ít nhiều ảnh hưởng đến việc thảo luận các vấn đề “nóng”. Trong khi đó, đại dịch Covid-19 đang “tái xuất” ở nhiều nước, kéo theo nền kinh tế một lần nữa đứng trước nhiều rủi ro, thậm chí theo dự đoán sẽ còn hứng chịu những hậu quả lớn hơn cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, do các biện pháp phong tỏa, hạn chế nhằm chặt đứt nguồn lây lan của virus SARS-CoV-2.

Không chỉ vậy, G20 cũng đang phải đối mặt với những chỉ trích rằng, nhóm các nền kinh tế hàng đầu thế giới này phản ứng không thỏa đáng đối với cuộc suy thoái tồi tệ nhất trong nhiều thập niên, khi mà bất đồng và tình trạng mất lòng tin giữa các thành viên, cạnh tranh chiến lược nước lớn ngày một gia tăng… đang làm suy giảm hợp tác quốc tế.

Tuy nhiên, kết quả Hội nghị đã cho thấy, G20 có thể dẹp bỏ bất đồng để hướng tới mục tiêu cùng vượt qua cuộc khủng hoảng hiện nay. Trong tuyên bố kết thúc Hội nghị, lãnh đạo các nền kinh tế G20 đã khẳng định chỉ có phối hợp toàn cầu, đoàn kết và hợp tác đa phương mới có thể đưa thế giới vượt qua những thách thức hiện nay, hiện thực hóa các cơ hội cho mọi người dân. Bên cạnh đó, G20 cũng cam kết dẫn dắt thế giới trong việc định hình một kỷ nguyên hậu Covid-19 mạnh mẽ, bền vững, cân bằng và bao trùm.

  1. Nhiều triển vọng về vaccine phòng Covid-19

Trong tuần qua, đã có một số hãng dược công bố hiệu quả thử nghiệm lâm sàng vaccine Covid-19 đạt hiệu quả từ 90-95%. Một số công ty như Pfizer, Moderna (Mỹ) và AstraZeneca (Anh) đều đã khởi động sản xuất vaccine phòng Covid-19. Hãng thông tấn Reuters (Anh) cho biết, Pfizer tuyên bố sẽ có đủ vaccine để tiêm cho 25 triệu người, trong khi Moderna thông báo đủ lượng cho 10 triệu người và AstraZeneca khẳng định sẽ sản xuất được vaccine cho trên 100 triệu người.

Bộ Quốc phòng Mỹ phối hợp cùng Trung tâm Kiểm soát và Ngăn ngừa Dịch bệnh (CDC) chịu trách nhiệm phân phối vaccine phòng Covid-19 tại nước này từ giữa tháng 12 với 6,4 triệu liều. Liên minh châu Âu (EU) để các quốc gia thành viên tự phân phối vaccine phòng Covid-19.

Nhiều nước chuẩn bị tiêm vaccine Covid-19 cho người dân. Ảnh: AP News

Nhiều khả năng, giới chức EU sẽ ra quyết định về mức độ an toàn của một vaccine phòng COVID-19 trong tháng 12 năm nay. Hầu hết các quốc gia đều cho biết, những liều vaccine đầu tiên sẽ dành cho người cao tuổi, nhóm dễ gặp rủi ro và nhân viên y tế tuyến đầu.

Trong một diễn biến khác, chương trình COVAX do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Liên minh Toàn cầu về vaccine và Tiêm chủng (GAVI) thành lập với nhiệm vụ đảm bảo phân phối vaccine phòng Covid-19 toàn cầu thông báo đã huy động được 2 tỷ USD để mua vaccine dành cho các nước nghèo.

  1. Mỹ chính thức rút khỏi Hiệp ước Bầu trời mở

Ngày 22/11, Mỹ thông báo đã chính thức rút khỏi Hiệp ước quốc phòng Bầu trời mở - một trong nhiều thỏa thuận quốc tế mà Mỹ đã quyết định rút khỏi dưới thời Tổng thống Donald Trump.

Thông báo của Bộ Quốc phòng Mỹ cho hay, nước này không còn là một bên tham gia ký kết Hiệp ước Bầu trời mở kể từ ngày 22/11/2020. Hồi tháng 5 vừa qua, Tổng thống Donald Trump đã cáo buộc Nga không tuân thủ các cam kết của hiệp ước này và quyết định ra thông báo rút khỏi hiệp ước trước 6 tháng theo quy định. Trong một phản ứng, Thư ký báo chí Tổng thống Nga, ông Dmitry Peskov cùng ngày cho rằng, việc Mỹ rút khỏi Hiệp ước Bầu trời mở khiến thỏa thuận này không thể tồn tại. Bộ Ngoại giao Nga khẳng định, Moscow dự định tìm kiếm những bảo đảm chắc chắn từ các quốc gia vẫn tham gia hiệp ước để thực hiện nghĩa vụ của mình.

Hiện có nhiều lo ngại việc rút khỏi Hiệp ước Bầu trời mở của Mỹ là bước đệm cho thấy, nước này tiếp tục sẽ rời khỏi Hiệp ước vũ khí lớn còn lại với Nga: Hiệp ước START mới, dự kiến hết hạn vào tháng 2 tới.

  1. Cộng đồng quốc tế cam kết tiếp tục hỗ trợ Afghanistan

Khoảng 12 tỷ đô la là số tiền cộng đồng quốc tế cam kết viện trợ cho Afghanistan trong 4 năm tới với hy vọng những cuộc hòa đàm gần đây giữa chính phủ Afghanistan và Taliban sẽ chấm dứt cuộc nội chiến kéo dài gần 2 thập kỷ qua. 

Đây là kết quả của Hội nghị trực tuyến các nhà tài trợ Afghanistan kéo dài 2 ngày qua ở Geneva (Thụy Sĩ) với sự tham dự của các Bộ trưởng từ khoảng 70 quốc gia cùng các quan chức thuộc các tổ chức nhân đạo.

Theo Reuters, mặc dù nền kinh tế mong manh phụ thuộc nhiều vào viện trợ nước ngoài, Afghanistan dự kiến sẽ bị cắt giảm viện trợ nhưng lại bổ sung điều kiện về chính trị và nhân quyền mà nhà tài trợ đưa ra tại Hội nghị. Những điều kiện này nhằm bảo vệ các cuộc đàm phán hòa bình và thúc đẩy Chính phủ Afghanistan cải thiện việc phân bổ nguồn viện trợ.

Hội nghị trực tuyến các nhà tài trợ quốc tế dành cho Afghanistan diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa thông báo cắt giảm mạnh mẽ lực lượng Mỹ đồn trú tại quốc gia Nam Á này, từ 4.500 người xuống còn 2.500 người vào giữa tháng 1/2021. Các nhà phân tích cho rằng, việc Mỹ rút quân khỏi Afghanistan sẽ làm suy yếu an ninh vốn đã mong manh tại nước này cũng như gây tổn hại tới hòa đàm nội bộ giữa Chính phủ Afghanistan và lực lượng Taliban nhằm mục đích chấm dứt cuộc chiến tranh kéo dài 19 năm qua ở quốc gia Nam Á. Bên cạnh đó, các điều kiện trên thực tế không bảo đảm cho việc rút quân khỏi đây khi Taliban đã không duy trì thỏa thuận với Mỹ về hòa bình ở Afghanistan. Hiện nay, các vòng đàm phán hòa bình giữa Chính phủ Kabul và Taliban vẫn chưa đạt được tiến triển. Taliban tiếp tục bác bỏ lệnh ngừng bắn cho đến khi 2 bên đạt được thỏa thuận cụ thể.

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT HNB VN