Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 26/10-1/11/2020

Chủ nhật, ngày 1 tháng 11 năm 2020 | 15:10:35

* Châu Âu chao đảo trước làn sóng Covid-19 lần thứ 2; * Bầu cử Tổng thống Mỹ bước vào giai đoạn nước rút; * Hiệp ước Cấm vũ khí hạt nhân sắp có hiệu lực; * Pháp tuyên chiến mạnh mẽ với khủng bố.

1. Châu Âu chao đảo trước làn sóng Covid -19 lần thứ 2

Làn sóng Covid-19 thứ hai đang khiến châu Âu lao đao. Những biện pháp phong tỏa nhằm ngăn chặn dịch bệnh lây lan đang khiến cho các nền kinh tế vốn đã mỏng manh nay càng kiệt quệ. Anh đang dẫn đầu châu Âu về số ca tử vong, tiếp đến là Italy, Tây Ban Nha, Pháp và Nga.

Trong những tuần vừa qua, hàng loạt các quốc gia tại “lục địa già” đã ghi nhận số lượng các ca nhiễm mới tăng cao kỷ lục. Để chống chọi lại với làn sóng thứ hai, châu Âu một lần , bắt buộc phải thu mình lại với những biện pháp hạn chế nghiêm ngặt. Thế nhưng, không phải nước nào cũng nhận được phản ứng tích cực từ người dân.

Hàng loạt những quốc gia được coi là hình mẫu chống dịch thành công vì đã đánh bại làn sóng Covid-19 thứ nhất như Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Italy… giờ đây đều đang thực sự “run rẩy” vì làn sóng dịch thứ hai.

Chuyển bệnh nhân mắc Covid-19 từ xe cứu thương vào một bệnh viện ở Budapest (Hungary) ngày 27/8. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo số liệu chính thức tính đến hết ngày 31/10, châu Âu đã ghi nhận trên 9,8 triệu ca mắc Covid-19 kể từ khi đại dịch lần đầu bùng phát. Châu lục này hiện là khu vực chịu tác động nặng nề thứ 3 thế giới, sau Mỹ Latinh và Caribe với 11,2 triệu ca mắc và châu Á với 10,5 triệu ca.

Nhiều nước châu Âu ghi nhận thêm các ca nhiễm mới cao kỷ lục trong 24 giờ qua.

Đến hết ngày 31/10 (giờ Việt Nam), tổng số ca mắc Covid-19 ở Nga là trên 1,6 triệu ca. Tại Pháp, chứng kiến số ca mắc trung bình mỗi ngày là 40.000 người Tổng thống Emmanuel Macron đã quyết định tái phong tỏa toàn quốc từ 30/10 đến 1/12. Tổng thống Macron nhấn mạnh, mục tiêu của Chính phủ là giảm xuống còn 5.000 ca mắc/ngày.

Tương tự Pháp, trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19, Thủ tướng Đức Angela Merkel và các nhà lãnh đạo 16 bang ở Đức một lần nữa nhất trí tái áp đặt các biện pháp phong tỏa có giới hạn. Ngày 30/10, nước này ghi nhận trên 19.000 ca nhiễm mới/ngày, mức cao nhất kể từ khi dịch bệnh bùng phát hồi tháng 3. Bên cạnh đó, các số liệu thống kê mới nhất cũng cho thấy, hiện Đức chỉ còn trống khoảng 25% số giường bệnh chăm sóc đặc biệt. Thủ tướng Angela Merkel ngày 27/10 đã cảnh báo hệ thống y tế của Đức sẽ sụp đổ nếu số ca mắc Covid-19 tiếp tục tăng mạnh.

Về phần mình, Chính phủ Anh cho biết không loại trừ khả năng áp đặt một lệnh phong tỏa trên toàn vùng England. đã ghi nhận trung bình trên 20.000 ca nhiễm mới/ngày và trung bình 200 ca tử vong/ngày trong tuần qua. Theo t Daily Telegraph, Chính phủ Anh đang chuẩn bị cho khả năng đợt bùng phát dịch thứ 2 sẽ có nhiều người chết hơn lần trước và số lượng tử vong sẽ ở mức cao trong suốt mùa Đông. Thậm chí, các lãnh đạo, quan chức cấp cao của châu Âu cũng trở thành nạn nhân của đợt “sóng thần” Covid-19 thứ hai này. Trong đó có thể kể đến Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda, Thủ tướng Bulgaria Boyko Borisso, Ngoại trưởng Áo Alexander Schallenberg, Ngoại trưởng Bỉ Sophie Wilmes,... cùng một loạt thành viên Chính phủ các nước Đông Âu.

2. Bầu cử Tổng thống Mỹ bước vào giai đoạn nước rút

Tổng thống Donald Trump và đối thủ đảng Dân chủ Joe Biden đang nỗ lực rượt đuổi theo số phiếu bầu các bang trong bối cảnh cả 2 ứng viên đều tập trung vào việc khuyến khích cử tri đi bầu vào Ngày bầu cử.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và đối thủ đảng Dân chủ Joe Biden đang gấp rút vận động cử tri trước "giờ G" vào ngày 3/11 tới đây. Ảnh: CNBC.

Cho đến nay, khoảng 74 triệu người Mỹ đã đi bỏ phiếu sớm, vắng mặt hoặc qua thư. Trong số này có 16 triệu người đã không bỏ phiếu trong cuộc bầu cử 2016. Mặc dù số lượng cử tri bỏ phiếu sớm gia tăng hàng triệu lá phiếu bầu qua thư vẫn còn chưa được gửi đến các điểm kiểm phiếu tại Mỹ trong ngày 28/10. Vì vậy, các quan chức bầu cử cảnh báo những lá phiếu được gửi qua đường bưu điện từ sau ngày 28/10 có thể sẽ không đến kịp để được xem là hợp lệ và được kiểm. Vì vậy, Tổng thống Trump cũng như đối thủ đảng Dân chủ Biden đang cố gắng tiếp thêm năng lượng cho hàng triệu người đi bỏ phiếu trực tiếp vào ngày 3/11 tới.

Trong khi việc bỏ phiếu trực tiếp trong Ngày bầu cử theo truyền thống thường ủng hộ đảng Cộng hòa và các cuộc bỏ phiếu sớm có xu hướng nghiêng về đảng Dân chủ, đại dịch Covid-19 - vốn đã giết chết hơn 227.000 người Mỹ - đang tạo ra sự bấp bênh mới về cấu trúc cử tri.

Hiện nay, Tổng thống Trump và đối thủ Biden đang nỗ lực “chạy đua” trong những phút cuối cùng này, nhất là tại bang Florida. Trong ngày 29/10, xuất hiện ở thành phố Tampa chỉ cách nhau vài giờ. Họ đến thăm khu vực phía tây của hành lang Liên tiểu bang 4 của bang, khu vực được biết đến với tốc độ tăng trưởng dân cư nhanh chóng, các vùng ngoại ô rộng lớn và là “chiến trường luôn thay đổi”, rất cam go trong các cuộc bầu cử tổng thống.

Chuyến thăm diễn ra khi ông Biden đã đưa ra lập luận cuối cùng với các cử tri về việc quản lý có trách nhiệm đối với đại dịch Covid-19 và ông Trump cam kết nước Mỹ đang trên đường “tiêu diệt virus” ngay cả khi đang lập kỷ lục về các ca nhiễm mới. “Ngay cả khi tôi giành chiến thắng, sẽ phải mất rất nhiều công sức để chấm dứt đại dịch này”, ông Biden cho biết trong bài phát biểu ở Wilmington - Delaware. “Tôi hứa điều này: Chúng ta sẽ bắt đầu thực hiện ngay vào ngày đầu tiên tôi nhậm chức”, ông nhấn mạnh thêm.

Trong khi đó, ông Trump đã dành cả ngày 28/10 ở Arizona - nơi các quy tắc nới lỏng về cách xa xã hội giúp việc tổ chức các cuộc mít tinh lớn dễ dàng hơn. Hàng nghìn người đã tụ tập gần nhau mà không cần đeo khẩu trang - một xu hướng được cho là sẽ tiếp tục diễn ra trong hơn 10 sự kiện trong chặng nước rút cuối cùng đến Ngày bầu cử.

3. Hiệp ước Cấm vũ khí hạt nhân sắp có hiệu lực

Ngày 25/10, Liên Hợp quốc thông báo, Hiệp ước Cấm vũ khí hạt nhân (TPNW) đã hội đủ điều kiện cần thiết để được kích hoạt trong vòng 90 ngày tới, sau khi Honduras trở thành quốc gia thứ 50 phê chuẩn văn kiện lịch sử này.

Mái vòm Bom nguyên tử ở Hiroshima - một lời nhắc nhớ về sức tàn phá hủy diệt của vũ khí hạt nhân. Ảnh: Timeanddate

Trong tuyên bố phát đi cùng ngày, Tổng Thư ký Liên Hợp quốc Antonio Guterres đã hoan nghênh 50 quốc gia phê chuẩn Hiệp ước và ca ngợi đây chính là một “phương tiện” để thúc đẩy đàm phán và hướng tới việc phê chuẩn Hiệp ước.

Thông qua người phát ngôn Stephane Dujarric, Tổng Thư ký Liên Hợp quốc nhấn mạnh: “Hiệp ước này biểu thị một cam kết ý nghĩa hướng tới mục tiêu xóa bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân - điều vốn được xem là một ưu tiên cao nhất của Liên hợp quốc về giải trừ vũ khí”. Người đứng đầu Liên Hợp quốc tin tưởng rằng, diễn biến này sẽ góp phần thu hút sự chú ý trước những thảm họa nhân đạo tàn khốc từ bất kỳ hành vi sử dụng vũ khí hạt nhân nào: “Hiệp ước là một sự tri ân dành cho những người còn sống sót sau các vụ nổ và thử nghiệm hạt nhân. Nhiều người trong số họ đã bày tỏ sự ủng hộ bản Hiệp ước này”.

Giải trừ vũ khí hạt nhân là một trong những mục tiêu sớm nhất mà Liên Hợp quốc đã đề ra và cũng đã được Đại hội đồng Liên Hợp quốc nhấn mạnh trong Nghị quyết đầu tiên năm 1946. Trong nhiều năm qua, Liên Hợp quốc đã thể hiện vai trò đi đầu trên mặt trận ngoại giao để thúc đẩy giải trừ vũ khí hạt nhân.

Hiện toàn bộ 5 nước thành viên Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc và là những cường quốc hạt nhân, gồm: Nga, Trung Quốc, Pháp, Anh và Mỹ lại không tham gia TPNW, với lập luận rằng Hiệp ước này không đề cập tới những vấn đề cần giải quyết trước tiên để đạt được mục tiêu giải trừ vũ khí hạt nhân bền vững trên phạm vi toàn cầu. Các nước này cũng cho rằng, TPNW đã đi ngược lại tinh thần của Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT). Tuy nhiên, ngay cả khi Hiệp ước vẫn chưa được các cường quốc vũ khí hạt nhân phê chuẩn, thì các nhà hoạt động chống vũ khí hạt nhân vẫn đánh giá việc TPNW hội đủ điều kiện để phát huy hiệu lực không chỉ là một diễn biến mang tính biểu tượng mà còn mở ra tương lai chấm dứt việc sử dụng loại vũ khí này và thậm chí là thay đổi hành vi của những nước chưa tham gia ký kết.

4. Pháp tuyên chiến mạnh mẽ với khủng bố

Gần 5 năm sau loạt vụ tấn công nhằm vào thủ đô Paris, nước Pháp hôm 29/10 tiếp tục phải đối mặt với loạt vụ tấn công mới, nhất là vụ tấn công bằng dao do các phần tử Hồi giáo cực đoan thực hiện khiến 3 người thiệt mạng tại thành phố Nice. Quy mô của các vụ tấn công lần này không lớn so với 5 năm về trước song tính chất nghiêm trọng của vụ án đã khiến dư luận Pháp một lần nữa phải chấn động.

Pháp nâng mức báo động an ninh đối với khủng bố lên mức cao nhất sau vụ tấn công bằng dao ngày 29/10. Ảnh: Reuters.

An ninh đã được tăng lên mức cao nhất trên toàn nước Pháp. Nhiều nước tiếp tục gửi lời chia buồn và tuyên bố sát cánh cùng nước Pháp trong cuộc chiến chống khủng bố.

Giống như vụ một giáo viên ở thủ đô Paris bị sát hại dã man hồi đầu tháng 10, hung thủ trong vụ tấn công tại thành phố Nice cũng đã sử dụng dao để sát hại dã man các nạn nhân. 2 trong số các nạn nhân đã bị cứa cổ hoặc chặt đầu. Hung thủ trong vụ tấn công đã bị bắn hạ và đang trong tình trạng nguy kịch. Đối tượng được xác định là Brahim Aouissaoui 21 tuổi, mang quốc tịch Tunisia. Đối tượng được cho là đã đến châu Âu qua đảo Lampedusa (Italy) vào cuối tháng 9, sau đó tới Pháp vào đầu tháng 10 nhưng không có tên trong hồ sơ theo dõi của các cơ quan tình báo cũng như cảnh sát.

Ngay sau vụ tấn công tại thành phố Nice, nhà chức trách Pháp đã nâng cảnh báo an ninh lên mức cao nhất và lực lượng chống khủng bố đã được tăng quân số hơn gấp đôi, từ 3.000 người lên 7.000 người, để bảo vệ các công trình công cộng, cơ quan dịch vụ công cũng như các địa điểm tôn giáo.

Tính chất nghiêm trọng của vụ án không chỉ khiến dư luận Pháp mà cả thế giới không khỏi rùng mình. Tổng thống Pháp Macron hôm 29/10 đã ngay lập tức đến thành phố Nice để thị sát tình hình và chia sẻ mất mát với gia đình các nạn nhân. Tại đây, ông Macron kịch liệt lên án vụ tấn công gửi đi thông điệp đoàn kết đến người dân, đồng thời khẳng định nước Pháp sẽ không từ bỏ bản sắc riêng.

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT HNB VN