Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 26/8 -01/9/2019

Chủ nhật, ngày 1 tháng 9 năm 2019 | 22:5:24

*Thủ tướng Anh cảnh báo về trì hoãn Brexit; *Hội nghị thượng đỉnh Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7); *Tiến trình hòa bình Trung Đông rơi vào bế tắc; Cháy rừng Amazon - thảm họa của cả thế giới.

Thủ tướng Anh cảnh báo về trì hoãn Brexit

Theo TTXVN và tin nước ngoài, Thủ tướng Anh B.Johnson cảnh báo, nỗ lực ngăn chặn, hoặc trì hoãn tiến trình Anh rời Liên hiệp châu Âu (EU), hay Brexit, tới sau hạn chót 31-10, sẽ gây những tổn thất lâu dài đối với các đảng lớn, cũng như niềm tin của công chúng vào nền chính trị Anh.

Thủ tướng Anh B.Johnson Ảnh: CNN

Cảnh báo được đưa ra trong bối cảnh Quốc hội Anh trở lại họp ngày 3/9/2019 tới và tại đây, các nghị sĩ Công đảng đối lập cùng một số thành viên đảng Bảo thủ cầm quyền dự kiến đề xuất một dự luật nhằm ngăn chặn nguy cơ Brexit không thỏa thuận. Theo ông Johnson, nỗ lực chuẩn bị cho kịch bản “Brexit cứng” có thể giúp chính phủ Anh đạt được một thỏa thuận mới với EU.

Trả lời phỏng vấn hãng tin Sky News, Thủ tướng B.Johnson nhận định, sẽ không có một thỏa thuận Brexit như Anh mong muốn, nếu giới lãnh đạo EU vẫn tin rằng có thể đảo ngược tiến trình London rời “mái nhà chung”. Ông Johnson bày tỏ quan ngại rằng, càng nhiều đối tác của Anh trong EU nghĩ có thể trì hoãn Brexit và Quốc hội Anh có thể “giữ chân” chính phủ, thì càng có ít khả năng Brussels trao cho London một thỏa thuận mà nước Anh mong muốn.

Trước đó, ngày 30/8/2019, lãnh đạo Công đảng đối lập G.Corbyn tuyên bố sẽ khởi động một quy trình tại Hạ viện để loại bỏ kịch bản “Brexit cứng”, đồng thời ngăn chặn kế hoạch của Thủ tướng Johnson lùi lịch làm việc của Hạ viện tới sát hạn chót Brexit. Trong khi đó, một tòa án tại Scotland ra phán quyết bác đơn kiến nghị tạm thời ngăn chặn kế hoạch của Thủ tướng Johnson kéo dài kỳ nghỉ của các nghị sĩ.

 Cùng ngày, các Bộ trưởng Ngoại giao Hà Lan, Bỉ và Luxembourg đều bày tỏ lo ngại về kịch bản Brexit không thỏa thuận, sau khi Chính phủ Thủ tướng Anh B.Johnson kéo dài kỳ nghỉ của Quốc hội. Các lãnh đạo EU lên kế hoạch họp tại Brussels (Bỉ) ngày 17 và 18/10/2019 tới, chỉ hai tuần trước hạn chót Brexit (31/10/2019).

Hội nghị thượng đỉnh Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7)

Hội nghị thượng đỉnh Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) đang diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Biarritz, Tây Nam nước Pháp đã đề cập tới một loạt chủ đề “nóng” của thế giới hiện nay, trong đó nổi bật là vấn đề hạt nhân Iran, tình hình bán đảo Triều Tiên, căng thẳng thương mại hay việc đưa Nga trở lại nhóm G8 trước đây...

Các nhà lãnh đạo G7 và Hội đồng châu Âu (EC) tham dự một phiên họp tại thượng đỉnh G7 ở Pháp. Ảnh: Reuters

Tình hình Trung Đông cũng như quan hệ Mỹ-Iran gia tăng căng thẳng khiến vấn đề hạt nhân Iran thu hút sự quan tâm đặc biệt tại hội nghị lần này.

Về vấn đề phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên, hội nghị G7 năm nay chứng kiến sự khác biệt về quan điểm của Mỹ với ngay cả các đồng minh của Washington, điển hình là Nhật Bản.

Các lãnh đạo G7 đã đề cập tới khả năng đưa Nga trở lại nhóm. Tuy nhiên, trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ủng hộ đề xuất này thì các thành viên khác của G7 vẫn tỏ rõ sự phản đối.

Ngoài ra, căng thẳng thương mại là một trong những nội dung nghị sự chính trong thượng đỉnh G7 lần này, nhất là sau khi Mỹ áp đặt các mức thuế mới với hàng hóa Trung Quốc, đồng thời đe dọa tiếp tục đưa các sản phẩm rượu Pháp vào “tầm ngắm”.

Dù vậy, G7 chỉ là một tập hợp không chính thức của các quốc gia phát triển nên không có bất cứ văn bản nào mang tính ràng buộc pháp lý được đưa ra. Thượng đỉnh G7 chỉ là nơi các nước phát triển thể hiện quan điểm, đối thoại và tìm kiếm sự đồng thuận trong các đường hướng phát triển lớn.

Tiến trình hòa bình Trung Đông rơi vào bế tắc

Đặc phái viên của Liên hợp quốc tại Trung Đông Nickolay Mladlenov đã cảnh báo Hội đồng Bảo an rằng, tiến trình hòa bình giữa người Israel và người Palestine đang bế tắc và có nguy cơ leo thang bạo lực trong khu vực.

Đống đổ nát của những ngôi nhà Palestine bị phá hủy, nhìn ra khu định cư của Pisgat Ze'ev ở Beit Hanina, Đông Jerusalem. Ảnh: UN

Phát biểu trước các thành viên của Hội đồng vào ngày 27/8/2019, ông Mladenov cảnh báo chống lại "sự gia tăng bạo lực tại khu Bờ Tây và dải Gaza", và thực tế là sự kết hợp của việc thiếu tương lai chính trị, hành động đơn phương trên thực địa và các cuộc tấn công khủng bố đã tạo ra một "hỗn hợp nổ". 

Ông Mladenov cũng đồng thời nhấn mạnh rằng trong tháng qua đã có sự gia tăng các vụ bạo lực, bao gồm bạo lực liên quan đến người định cư Israel ở khu Bờ Tây và căng thẳng dai dẳng ở trong và xung quanh dải Gaza. "Tôi lên án mạnh mẽ tất cả các cuộc tấn công chống lại dân thường Palestine và Israel. Những cuộc tấn công này là hành động hèn nhát và nguy hiểm. Chúng chỉ phục vụ những người muốn xung đột leo thang" – ông Nickolay Mladenov nói.

Đặc phái viên của Liên hợp quốc cũng tố cáo hành vi mở rộng các khu định cư của Israel sau nhiều cuộc tấn công ở Bờ Tây và lưu ý rằng "việc mở rộng thuộc địa, phá hủy và tịch thu tài sản của người Palestine vẫn tiếp tục" trong những tuần gần đây.

Đặc phái viên của Liên hợp quốc nhắc lại rằng, chính sách phá hủy tài sản của người Palestine không phù hợp với nghĩa vụ của họ theo luật nhân đạo quốc tế. "Việc mở rộng các khu định cư không có hiệu lực pháp lý và là một sự vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế" – ông nói.

Theo chuyên gia của Liên hợp quốc, tại Gaza, tình hình đã tương đối bình ổn trong hai tháng qua nhưng vẫn rất mong manh khi các sự cố bạo lực vẫn tiếp diễn. “Israel phải hạn chế sử dụng vũ lực và chỉ sử dụng vũ lực gây chết người như là biện pháp cuối cùng và chỉ để đối phó với các mối đe dọa tử vong hoặc sắp xảy ra thương tích nghiêm trọng. Hamas phải chấm dứt việc phóng tên lửa và súng cối bừa bãi vào Israel. Cần phải bảo đảm rằng các cuộc biểu tình tại hàng rào vẫn bình yên và ngăn chặn các hành động khiêu khích" – ông Nickolay Mladenov nêu rõ.

Đặc phái viên cũng gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình hình xấu đi trong lĩnh vực y tế ở Gaza, đặc biệt là việc thiếu tài nguyên.

Trong bối cảnh đó, ông Nickolay Mladenov nhấn mạnh: "Các biện pháp cụ thể có thể và phải được thực hiện để khẩn trương đảo ngược quỹ đạo tiêu cực của cuộc xung đột giữa Israel và Palestine". "Liên hợp quốc vẫn cam kết giúp người Palestine và người Israel giải quyết xung đột trên cơ sở luật pháp quốc tế, các nghị quyết liên quan và các thỏa thuận trước đây của Liên hợp quốc và hiện thực hóa tầm nhìn của hai quốc gia - Israel và Palestine - sống bên cạnh nhau trong hòa bình và an ninh" – ông kết luận.

Cháy rừng Amazon - thảm họa của cả thế giới

Các đám cháy kỷ lục ở cánh rừng nhiệt đới Amazon tuần qua lan nhanh với tốc độ chóng mặt. Giới chuyên gia cảnh báo rằng, nếu tình trạng này không sớm được kiểm soát, nó sẽ trở thành thảm họa môi trường toàn cầu. Và để dập tắt đám cháy, Brazil cần những nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế.

Số liệu cho biết, quá nửa trong số hơn 80.000 vụ cháy rừng ở Brazil trong năm nay xảy ra tại Amazon. Nguyên nhân chủ yếu là do hoạt động khai hoang đất để phục vụ phát triển nông nghiệp của người dân địa phương.

Bản đồ cho thấy vị trí của tất cả các vụ cháy rừng tại Brazil từ ngày 13.8. Ảnh: Global Forest Watch.

Ngày 30-8, chính quyền Tổng thống Jair Bolsonaro ra lệnh cấm có thời gian kéo dài trong 60 ngày và có hiệu lực ngay lập tức với các hoạt động đốt nương rẫy trong bối cảnh các đám cháy tại rừng Amazon lan rộng.

Trong khi đó, ở Nam Mỹ, nỗ lực dập cháy rừng của các nước chia sẻ lãnh thổ ở rừng Amazon cũng được tăng cường chưa từng thấy. Brazil đã triển khai tới 44.000 binh sĩ cùng 2 vận tải cơ C-130 liên tục chở nước để dập lửa, còn Bolivia thì thuê chuyên cơ Boeing 747 SuperTanker của Mỹ nhằm ngăn chặn các vụ cháy lớn có nguy cơ lan rộng đến khu vực biên giới giữa Brazil và Bolivia. 

Các nước châu Âu như Đức, Anh, Phần Lan thì thông báo sẽ sớm cung cấp những khoản hỗ trợ giúp Brazil dập cháy rừng và sau đó hỗ trợ hồi sinh rừng Amazon bằng các kế hoạch “dài hơi” trong tương lai, dù ban đầu các nước này đều thể hiện sự không hài lòng với nỗ lực của chính quyền Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro trong bảo vệ rừng Amazon.

Được mệnh danh là “lá phổi xanh” của toàn nhân loại, Amazon là khu rừng nhiệt đới rộng nhất thế giới, và là nhà máy hấp thụ hàng ngàn tấn CO2 mỗi ngày và sản sinh 20% lượng oxy cho mọi sinh vật sống trên địa cầu. Các chuyên gia cảnh báo sự phá hủy của những đám cháy thời gian qua ở Amazon sẽ còn nguy hiểm hơn nhiều so với vũ khí hủy diệt hàng loạt, đẩy Trái Đất vào một thảm họa khí hậu - môi trường chưa từng có./,

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam