Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 27/1-2/2/2020

Chủ nhật, ngày 2 tháng 2 năm 2020 | 16:19:26

* Bùng phát đại dịch viêm phổi do chủng virus Corona mới gây ra; * Anh chính thức rời Liên minh châu u; * Mỹ chính thức ký Hiệp định thương mại USMCA; * Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố kế hoạch hòa bình Trung Đông.

  1. Bùng phát đại dịch viêm phổi do chủng virus Corona mới gây ra

Tính đến 7 giờ 00 ngày 1/2 (giờ Việt Nam), đã có 11.308 người được ghi nhận là mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus nCoV ở 23 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Trong số này, 258 trường hợp tử vong và đều là công dân Trung Quốc. Ngày 2/2, Philippines ghi nhận trường hợp đầu tiên dương tính với virus Corona mới đã tử vong bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc. “Đây là trường hợp tử vong đầu tiên ngoài Trung Quốc. Tuy nhiên, chúng ta cũng cần lưu ý rằng ông ấy đến từ Vũ Hán - Trung Quốc”, ông Rabi Abeyasinghe - đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Philippines nhận định trong tuyên bố trên Twitter ngày 2/2.

Dịch viêm phổi cấp do virus corona mới gây nên có nguồn gốc từ Vũ Hán - Trung Quốc. Ảnh: Reuters

Dịch viêm phổi Vũ Hán do chủng virus Corona mới (2019-nCoV) gây ra bắt đầu từ cuối tháng 12/2019 tại thành phố Vũ Hán (miền Trung Trung Quốc). 

Một chợ đầu mối hải sản ở Vũ Hán được cho là nơi đầu tiên phát sinh dịch viêm phổi cấp do chủng virus Corona mới gây ra. Đại dịch bùng phát vào thời điểm Trung Quốc đang trải qua Tết Nguyên đán - kỳ nghỉ lớn nhất năm với nhu cầu đi lại gia tăng. Trung Quốc đã ra lệnh phong tỏa Vũ Hán và một số thành phố. Đồng thời, Chính phủ Trung Quốc thông báo kéo dài kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán tới ngày 2/2 nhằm giảm các cuộc tụ tập đông người, phong tỏa dịch bệnh lây lan và bảo vệ tốt hơn sức khỏe và sự an toàn của người dân. 

Theo nghiên cứu, loại virus Corona mới cùng chủng loại với virus gây ra Hội chứng hô hấp cấp tính (SARS) năm 2002-2003, vốn có nguồn gốc từ loài dơi. Virus này có thể lây truyền ngay trong thời gian ủ bệnh. Không chỉ vậy, theo cảnh báo từ Bộ Y tế bang New South Wales (Australia), virus Corona có thể lây từ người sang người trong vòng 15 phút nếu có tiếp xúc gần.

Hơn 1 tuần sau khi Vũ Hán thuộc tỉnh Hồ Bắc - Trung Quốc bị phong tỏa, thành phố với 11 triệu dân này đang chạy đua với thời gian để chống lại dịch bệnh. Chỉ riêng tại tỉnh này, hơn 170.000 nhân viên y tế địa phương, 6.097 nhân viên y tế đến từ 29 tỉnh khác và quân đội đang cùng tham gia trong cuộc chiến chống virus nCoV.

Trong bối cảnh dịch viêm đường hô hấp cấp do virus nCoV ngày càng diễn biến phức tạp, nhiều quốc gia trên thế giới đã siết chặt các biện pháp ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh như tăng cường năng lực y tế, tạm ngưng cấp thị thực nhập cảnh với công dân Trung Quốc, sơ tán công dân khỏi Trung Quốc, kiểm tra thân nhiệt của hành khách tại cửa khẩu, sân bay, bến cảng…

Ở một diễn biến liên quan, trong cuộc họp báo sáng 31/1 tại Geneva (Thụy Sĩ), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chính thức tuyên bố sự bùng phát virus nCoV từ Trung Quốc là tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu (PHEIC) sau nhiều lần trì hoãn.

  1. Anh chính thức rời Liên minh châu Âu

Đúng 23h ngày 31/1/2020 (giờ địa phương), Vương quốc liên hiệp Anh và Bắc Ireland chính thức rời Liên minh châu Âu (EU) - Brexit. Đây là khoảnh khắc quốc gia này chấm dứt 47 năm là thành viên của liên minh kinh tế lớn nhất thế giới.

1 giờ trước thời điểm Brexit, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã phát biểu trên truyền hình kêu gọi người dân hãy hướng đến tương lai, không nhìn lại quá khứ, khẳng định “đây là một khoảnh khắc của đổi mới và thay đổi đất nước thực sự”.

Người dân ủng hộ Brexit tập trung tại Quảng trường Nghị viện Anh ở London, cùng nhau đếm ngược đến thời khắc 23 giờ GMT tối 31/1/2020 - thời điểm Anh chính thức rời EU. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo các nhà phân tích, cột mốc ngày 31/1 mang tính biểu tượng chính trị nhiều hơn là tác động thực tế bởi 2 bên EU và Vương quốc Anh vẫn còn khoảng thời gian quá độ hậu Brexit. Trong giai đoạn chuyển tiếp kéo dài 11 tháng, việc giao thương, đi lại cũng như quyền lợi của các công dân 2 bên sinh sống trên lãnh thổ của nhau không hề thay đổi. Xét về mặt chính trị, Anh sẽ mất quyền đại diện và quyền biểu quyết trong các tổ chức của khối, bao gồm cả việc không có thành viên người Anh tại Nghị viện châu Âu.

Đêm cùng ngày, không ít người dân Anh đã đổ xuống phố và các tụ điểm công cộng ở quận Wesminster của Anh - nơi có cơ quan lập pháp chào mừng sự kiện. Tuy nhiên, đối với các cử tri Anh đã bỏ phiếu ở lại với EU thì đây vẫn là sự kiện tiếc nuối khi dự cảm một tương lai đầy bất định và thách thức với quốc gia. 

Trước đó, Thủ tướng Johnson đã cam kết sẽ đưa nước Anh rời khỏi thị trường chung và liên minh thuế quan của EU để nước này có thể đàm phán được các thỏa thuận thương mại khác trên toàn thế giới. Nhưng chính xác quá trình này sẽ diễn ra như thế nào và việc các công ty phụ thuộc nhiều vào hoạt động kinh doanh với EU sẽ bị ảnh hưởng ra sao vẫn chưa rõ ràng.

  1. Mỹ chính thức ký Hiệp định thương mại USMCA

Tổng thống Mỹ Donald Trump chính thức ký Hiệp định thương mại USMCA tại Nhà Trắng. Khoảng 400 khách mời đã tham gia lễ ký, trong đó có nhiều nông dân Mỹ. USMCA là thỏa thuận thay thế Hiệp định thương mại từ do Bắc Mỹ (NAFTA) vốn có hiệu lực từ năm 1994.

Ông Trump trong lễ ký ban hành thành luật Hiệp định thương mại USMCA. Ảnh: Reuters.

“Lần đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ, chúng ta có một thỏa thuận thương mại công bằng thực sự giúp tạo công ăn việc làm, thịnh vượng và tăng trưởng ngay tại nước Mỹ” - Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh.

USMCA quy định tăng tỷ lệ nội địa ngành công nghiệp ô tô sản xuất ở khu vực Bắc Mỹ từ 62,5% trước đây lên 75%, tức sẽ giúp lao động Mỹ cạnh tranh hơn trước trong lĩnh vực sản xuất ô tô. USMCA cũng buộc Canada và Mexico mở cửa nhiều hơn cho hàng nông sản Mỹ.

“USMCA ước tính sẽ giúp GDP của chúng ta tăng thêm 1,2% và tạo vô số việc làm mới cho người dân Mỹ. Hiệp định sẽ vượt quá mong đợi của bất kỳ ai, mang lại lợi ích to lớn cho nước Mỹ” - Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định.

Hiện tại, cả Mỹ và Mexico đã thông qua Hiệp định USMCA. Canada được kỳ vọng cũng sẽ sớm ký kết. Sau đó, USMCA chính thức có hiệu lực.

  1. Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố kế hoạch hòa bình Trung Đông

Ngày 28/1 (giờ Mỹ), Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố kế hoạch hòa bình Trung Đông, trong đó đề xuất giải pháp 2 nhà nước cho vấn đề Israel và Palestine. Điểm mấu chốt trong kế hoạch này là giải pháp 2 nhà nước cho Israel và Palestine. Cụ thể hơn, Tổng thống Mỹ đề xuất thành lập nhà nước Palestine với thủ đô là một số khu vực ở Đông Jerusalem, áp dụng một số điều kiện nghiêm ngặt kèm theo. Ngoài ra, Jerusalem vẫn là thủ đô “không thể tách rời của Israel”.

Theo Washington, những điều kiện nói trên bao gồm nhà nước Palestine trong tương lai phải “phi quân sự hóa”, đồng thời công nhận chủ quyền của Israel đối với các khu định cư được xây dựng trên lãnh thổ bị chiếm đóng. Ông Trump vẽ ra một tương lai mà ông gọi là “bình minh mới”, với một khoản đầu tư trị giá 50 tỷ USD sẽ xóa bỏ sự khốn khổ của người Palestine và người Israel sẽ không làm tổn hại đến an ninh của họ.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ca ngợi đề xuất của Tổng thống Mỹ là “kế hoạch tuyệt vời cho Israel, cho hòa bình”. Trong khi đó, người Palestine, đứng đầu là Tổng thống Mahmud Abbas, kiên quyết bác bỏ kế hoạch của ông Trump và chỉ trích Tổng thống Mỹ thiên vị Israel.

Dư luận quốc tế cũng phản ứng trái chiều và thận trọng xung quanh đề xuất của ông Trump. Trong khi châu Âu và Liên hợp quốc hoan nghênh kế hoạch của ông Trump thì các quốc gia Hồi giáo phản đối dữ dội. Trong khi đó, một số nước khác kêu gọi cách tiếp cận cân bằng và đối thoại mở.

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam