Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 28/6-5/7/2020

Chủ nhật, ngày 5 tháng 7 năm 2020 | 17:15:57

* Liên hợp quốc tiếp tục kêu gọi ngừng bắn toàn cầu để ứng phó dịch Covid-19; * Hiến pháp sửa đổi của Nga chính thức có hiệu lực; * Bộ Quốc phòng Mỹ phản đối Trung Quốc tập trận trên Biển Đông; * Trung Quốc chính thức thông qua Luật An ninh Hong Kong, có hiệu lực từ 1/7.

1. Liên hợp quốc tiếp tục kêu gọi ngừng bắn toàn cầu để ứng phó dịch Covid-19

Ngày 1/7, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã thông qua Nghị quyết về dịch bệnh viêm đường hô hấp cấp Covid-19, kêu gọi các bên tham gia xung đột trên thế giới ngừng bắn hoàn toàn và ngay lập tức trong ít nhất 90 ngày để tạo điều kiện cho các hoạt động vận chuyển hàng hóa cứu trợ nhân đạo diễn ra an toàn, thuận lợi. Nghị quyết cũng nêu rõ “khoảng dừng nhân đạo” này không ảnh hưởng tới các chiến dịch quân sự nhằm vào các tổ chức khủng bố.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres. Ảnh: AP

Theo trang thống kê worldometers.info, tính đến 6h sáng ngày 5/7 (giờ Việt Nam), toàn thế giới đã ghi nhận 11.365.168 ca nhiễm virus SARS-CoV-2 gây bệnh Covid-19, trong đó 532.694 ca tử vong. Mỹ vẫn là nước có nhiều bệnh nhân nhất thế giới với 2.934.176 ca và nhiều người tử vong nhất với 132.302 ca. Tiếp theo đó là Brazil với 1.577.004 ca nhiễm và 64.265 ca tử vong.

Trước diễn biến dịch bệnh phức tạp, ngày 4/7, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã hối thúc các nước ảnh hưởng dịch phải tỉnh táo, nhận thức đúng đắn về mức độ nguy hiểm và diễn biến thực tế của dịch bệnh để từ đó kiểm soát được đại dịch. Ông Michael Ryan - Giám đốc Chương trình Y tế khẩn cấp WHO nhấn mạnh, các số liệu không thể nói dối và tình hình thực tế dịch bệnh là hết sức rõ ràng, đáng quan ngại là hiện có quá nhiều nước phớt lờ các dữ liệu thực tế.

2. Hiến pháp sửa đổi của Nga chính thức có hiệu lực

Truyền thông nhà nước Nga đưa tin, ngày 4/7, Tổng thống Vladimir Putin đã ký sắc lệnh công bố bản Hiến pháp sửa đổi, sau khi các cải cách đối với Luật Cơ bản này nhận được sự ủng hộ áp đảo của 77,92% cử tri Nga trong cuộc bỏ phiếu kéo dài 1 tuần kết thúc hôm 1/7 vừa qua.

 

Hiến pháp sửa đổi của Nga chính thức có hiệu lực

Hiến pháp sửa đổi của Nga chính thức có hiệu lực. Ảnh: Kremlin

Bản Hiến pháp được thông qua lần đầu trong cuộc bỏ phiếu toàn dân ngày 12/12/1993, có tổng cộng 206 sửa đổi, trong đó có những nội dung chính liên quan đến các vấn đề xã hội, bao gồm những đảm bảo bảo vệ phẩm giá công dân và tôn trọng người lao động, lập chỉ mục lương hưu ít nhất 1 lần trong năm và đảm bảo thực hiện các nguyên tắc hợp tác xã hội trong lao động. Thêm vào đó, Luật Cơ bản sửa đổi của Nga cũng đề cập đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng với giá thành phù hợp, nhà nước đảm bảo ưu tiên giáo dục gia đình và trách nhiệm của cha mẹ đối với những trẻ em không được chăm sóc.

Hiến pháp sửa đổi cấm bầu công dân Nga đang hoặc từng là công dân của quốc gia khác hoặc có quyền định cư ở nước ngoài làm Tổng thống. Điều này cũng áp dụng với các thượng nghị sĩ, hạ nghị sĩ, quan chức cấp cao khu vực, người đứng đầu các cơ quan liên bang, ủy viên nhân quyền, thẩm phán, công tố viên… Luật Cơ bản mới được ưu tiên hơn luật quốc tế, theo đó, Tòa án Hiến pháp Nga có quyền không thi hành quyết định của các cơ quan quốc tế nếu chúng mâu thuẫn với Luật Cơ bản.

Hiến pháp sửa đổi cũng tăng thêm quyền hạn cho Duma Quốc gia (Hạ viện) và Hội đồng Liên bang (Thượng viện) Nga. Điều khoản quy định số lượng nhiệm kỳ của Tổng thống Nga hiện đã bỏ xóa bỏ từ “liên tục”, đồng thời bổ sung điều khoản không tính đến số lượng nhiệm kỳ mà Tổng thống đã đảm nhiệm tính đến thời điểm những nội dung sửa đổi Hiến pháp có hiệu lực.

Kể từ khi Hiến pháp nước Nga đương đại được thông qua năm 1993, trong vòng 27 năm, Luật Cơ bản của Nga được sửa đổi 3 lần, nhưng đây là lần sửa đổi có quy mô lớn nhất. Việc sửa đổi Hiến pháp này sẽ làm thay đổi đáng kể cấu trúc quyền lực nhà nước Nga hiện nay, tạo ra một nền tảng mới về chất cho quá trình phát triển của cả 1 giai đoạn dài sắp tới.

3. Bộ Quốc phòng Mỹ phản đối Trung Quốc tập trận trên Biển Đông 

Tuyên bố của Bộ Quốc phòng Mỹ nhấn mạnh việc tiến hành tập trận quân sự của Trung Quốc quanh quần đảo Hoàng Sa tại Biển Đông là phản tác dụng đối với các nỗ lực xoa dịu căng thẳng và duy trì bình ổn.

Bộ Quốc phòng Mỹ chỉ trích Trung Quốc tập trận trên biển Đông - Ảnh 1.

Tàu chiến Trung Quốc trong một cuộc tập trận trước đó gần quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam. Ảnh: SCMP

Ngày 2/7, Bộ Quốc phòng Mỹ đã ra tuyên bố phản đối cuộc tập trận quân sự của Trung Quốc trên Biển Đông. Tuyên bố nêu rõ: “Bộ Quốc phòng quan ngại về quyết định của Trung Quốc tiến hành tập trận quân sự xung quanh quần đảo Hoàng Sa tại Biển Đông từ ngày 1-5/7”.

Tuyên bố nhấn mạnh việc tiến hành tập trận quân sự tại Biển Đông là phản tác dụng đối với các nỗ lực xoa dịu căng thẳng và duy trì bình ổn. Hành động của Trung Quốc sẽ làm bất ổn thêm tình hình tại Biển Đông.

Những cuộc tập trận như này cũng vi phạm cam kết của Trung Quốc theo Tuyên bố về ứng xử của các bên trên Biển Đông năm 2002 (DOC), trong đó, cam kết tránh các hoạt động làm phức tạp thêm hoặc leo thang tranh chấp cũng như ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định.

Bộ Quốc phòng Mỹ cho rằng, cuộc tập trận quân sự này là diễn biến mới nhất trong một loạt hành động của Trung Quốc nhằm khẳng định tuyên bố lãnh hải bất hợp pháp, gây tổn hại đến các nước láng giềng Đông Nam Á trên Biển Đông. Hành động của Trung Quốc đi ngược cam kết không quân sự hóa Biển Đông cũng như tầm nhìn của Mỹ về một khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương tự do và rộng mở, trong đó, tất cả các quốc gia, dù lớn hay nhỏ đều được bảo đảm về chủ quyền, không bị ép buộc và có thể theo đuổi tăng trưởng kinh tế phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế.

Tuyên bố khẳng định, Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ tiếp tục theo sát tình hình, với hy vọng Trung Quốc sẽ hạn chế các hành vi quân sự hóa và ép buộc các nước láng giềng trên Biển Đông. Bộ Quốc phòng Mỹ kêu gọi tất cả các bên kiềm chế và không thực hiện các hành động quân sự có thể làm trầm trọng thêm tranh chấp ở Biển Đông.

4. Trung Quốc chính thức thông qua luật an ninh Hong Kong, có hiệu lực từ 1/7

Báo South China Morning Post (SCMP) đưa tin, Ủy ban Thường vụ Quốc hội Trung Quốc sáng 30/6 đã thông qua luật an ninh quốc gia dành cho Đặc khu Hành chính Hong Kong.

Luật an ninh Hong Kong chính thức được thông qua - Ảnh: Reuters

Theo phóng viên TTXVN tại Hong Kong, luật bảo vệ an ninh quốc gia tại Hong Kong tổng cộng có 66 Điều, chia làm 6 Chương, nội dung bao gồm: các nguyên tắc chung, chức năng và cơ cấu bảo vệ an ninh quốc gia của Đặc khu Hành chính Hong Kong, hành vi phạm tội và xử phạt, thẩm quyền xét xử vụ án, trình tự áp dụng pháp luật, cơ cấu bảo vệ an ninh quốc gia của trung ương đóng tại Đặc khu hành chính Hong Kong và các điều khoản bổ sung.

Trước đó, Ủy ban thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc (Quốc hội) Trung Quốc khóa 13 đã bế mạc kỳ họp thứ 20, thông qua Luật Bảo vệ An ninh Quốc gia ở Đặc khu Hành chính Hong Kong.

Sau khi tham khảo ý kiến của Ủy ban Luật cơ bản Hong Kong thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chính quyền Hong Kong, Ủy ban thường vụ Quốc hội Trung Quốc đã quyết định bổ sung vào danh sách các luật quốc gia trong phụ lục III của Luật Cơ bản Hong Kong.

Văn phòng Liên lạc của chính quyền Trung ương tại Đặc khu Hành chính Hong Kong đã ra Tuyên bố ủng hộ việc Kỳ họp thứ 20 Ủy ban thường vụ Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc (Quốc hội) Trung Quốc khóa 13 thông qua Luật Bảo vệ An ninh Quốc gia ở Hong Kong và quyết định bổ sung luật trên vào danh sách các luật quốc gia trong phụ lục III của Luật Cơ bản Hong Kong, đồng thời bày tỏ sẽ hỗ trợ chính quyền Đặc khu và cơ quan an ninh quốc gia trung ương ở Hong Kong làm tốt công việc thực thi pháp luật

Nói về Dự luật, quan chức Trung Quốc khẳng định văn kiện trên thực tế sẽ phục vụ lợi ích và hỗ trợ Hong Kong phát triển. Trưởng đặc khu Hong Kong Carrie Lam cũng bác bỏ những chỉ trích cho rằng, Dự luật sẽ gây hậu quả tiêu cực đối với nền kinh tế của thành phố và trấn an người dân rằng dự luật không vi phạm quyền và tự do của họ, mà chỉ nhằm vào nhóm nhỏ những kẻ mang tư tưởng cực đoan.

Tuy nhiên, các nước phương Tây lại cho rằng hành động của Bắc Kinh đã làm suy yếu mức độ tự chủ cao của đặc khu, vốn được đảm bảo trong Tuyên bố chung giữa Trung Quốc và Anh vào năm 1984.

Trước cuộc họp của Trung Quốc, Mỹ đã chính thức rút quy chế đặc biệt dành cho Hong Kong. Theo đó, Mỹ sẽ ngừng xuất khẩu thiết bị quốc phòng và các sản phẩm công nghệ cao cho Hong Kong, tức giống cách mà Mỹ đối xử với Trung Quốc đại lục.

Minh Thư/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam (tổng hợp)