Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 4-10/1/2021

Chủ nhật, ngày 10 tháng 1 năm 2021 | 18:35:44

* Người biểu tình tràn vào tòa nhà Quốc hội Mỹ; * Dịch bệnh COVID- 19 hoành hành tại nhiều quốc gia; * Mỹ trừng phạt thêm nhiều doanh nghiệp Iran và Trung Quốc; * Các nước vùng Vịnh đã ký kết một thỏa thuận hướng tới “sự đoàn kết và ổn định”

1. Người biểu tình tràn vào tòa nhà Quốc hội Mỹ

Cuộc “đại náo” tòa nhà Quốc hội Mỹ của người biểu tình ủng hộ Tổng thống Donald Trump ngày 6/1 được coi là sự kiện chưa từng có tiền lệ.

Theo hãng thông tấn AP (Mỹ), người biểu tình ủng hộ Tổng thống Trump chủ đích muốn đảo ngược kết quả bầu cử hôm mùng 3/11, buộc Quốc hội ngưng kiểm phiếu đại cử tri. Thời điểm đó, Quốc hội Mỹ đang kiểm phiếu đại cử tri để xác nhận kết quả bầu cử mà chiến thắng thuộc về ông Joe Biden.

https://lh6.googleusercontent.com/RF7LJn1qwl4T72CkU2n2MB7X80v2craWJJrkpu6smLYeRKLnYAf62XPh5nUm_7ovEziyxvatTqPki0HmLRjQVAKVNnnck9-xLU4gaqn4w1VapNOsoC-adi5P2PnNAOk4gD6Q4dE

Người biểu tình trèo vào tòa nhà Quốc hội Mỹ. Ảnh: AP

Sau hơn 3 tiếng đồng hồ bạo loạn, cảnh sát tuyên bố tòa nhà Quốc hội an toàn và lưỡng viện tiếp tục quy trình kiểm phiếu đại cử tri. Hiệp hội Lịch sử Điện Capitol Mỹ cho biết, đây là cuộc tấn công nghiêm trọng nhất vào tòa nhà này kể từ khi quân đội Anh phóng hỏa công trình năm 1814.

Sáng 6/1, Tổng thống Trump đã khuyến khích người biểu tình đến khu vực Điện Capitol. Tuy nhiên, vài giờ sau đó, khi xảy ra hỗn loạn, ông Trump đăng trên mạng xã hội Twitter: “Tôi đề nghị mọi người tại Điện Capitol duy trì bình tĩnh. Không bạo lực!”.

Đã có 4 người thiệt mạng trong vụ việc. Cảnh sát bắt giữ 68 người liên quan đến vụ bạo loạn, trong đó có 41 người bị bắt ngay tại Tòa nhà Quốc hội Mỹ. Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) đã tìm kiếm thông tin về những người kích động bạo lực tại Tòa nhà Quốc hội ngày 6/1. Một số kẻ bạo loạn đã bị bị bắt giữ.

Nhiều lãnh đạo thế giới đã lên tiếng về cuộc bạo loạn tại Tòa nhà Quốc hội Mỹ. Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg kêu gọi người Mỹ tôn trọng kết quả cuộc bầu cử ngày 3/11/2020. Thủ tướng Anh Boris Johnson, người đồng cấp Đức - Angela Merkel và Thủ tướng Israel - Benjamin Netanyahu trong khi đó lên tiếng phản đối hành vi gây bạo loạn của người biểu tình ủng hộ Tổng thống Trump.

Đến ngày 8/1, Tổng thống Trump tuyên bố ông sẽ không sự lễ tuyên thệ nhậm chức của người kế nhiệm Joe Biden. Trong một đoạn video ghi hình tại Nhà Trắng, nhà lãnh đạo Mỹ nêu rõ: “Thời kỳ của chính quyền mới sẽ bắt đầu từ 20/1. Điều tôi cần tập trung hiện nay là đảm bảo chuyển giao quyền lực một cách có trật tự, suôn sẻ và trơn tru”.

Hàng nghìn thành viên lực lượng Vệ binh Quốc gia được điều động đến Washington vào cuối tuần này và duy trì nhiệm vụ cho đến ngày tổ chức lễ tuyên thệ của ông Joe Biden.

2. Dịch bệnh COVID-19 hoành hành tại nhiều quốc gia

Chỉ trong ngày 7/1 đã có trên 4.000 trường hợp tử vong vì COVID-19 tại Mỹ. Đây được coi là ngày chết chóc nhất của Mỹ vì dịch COVID-19 tính đến nay. Mỹ tiếp tục đứng đầu thế giới về số ca mắc và tử vong do COVID-19.

Tổng thống đắc cử Joe Biden tuyên bố sẽ thiết lập chương trình tiêm vaccine tích cực hơn với mục tiêu đề ra là 100 triệu liều trong 100 ngày đầu ông chính thức nhận nhiệm vụ mới. Hiệp hội Bệnh viện Mỹ ước tính nước này cần tiêm vaccine phòng COVID-19 cho 1,8 triệu người/ngày từ 1/1 đến 31/5 để đạt mục tiêu 75% dân số được tiêm.

Chuyển bệnh nhân mắc Covid-19 tới bệnh viện ở London, Anh. Ảnh: AFP/TTXVN

Hãng thông tấn AP đưa tin nghiên cứu mới cho thấy, vaccine phòng COVID-19 do các công ty dược Pfizer (Mỹ) và BioNTech (Đức) điều chế có thể “đối đầu” được với một đột biến then chốt của biến thể mới virus SARS-CoV-2. Có 2 biến thể virus SARS-CoV-2 được ghi nhận tại Anh và Nam Phi nhưng chúng có chung đột biến. Kết quả thử nghiệm ban đầu được đăng ngày 7/1 cho thấy, các nhà nghiên cứu của Pfizer nhận định rằng biến thể của virus SARS-CoV-2 chưa thể cản vaccine. Tuy nhiên, các chuyên gia khác chưa đánh giá thử nghiệm này.

Tại Trung Quốc, chỉ 1 năm sau khi thành phố Vũ Hán phong tỏa để kiểm soát dịch, 11 triệu người dân tại thành phố Thạch Gia Trang tại tỉnh Hà Bắc cũng phải áp dụng biện pháp tương tự. Thành phố Thạch Gia Trang đã ghi nhận 120 ca mắc mới trên địa bàn.

Nhật Bản cũng gặp nhiều khó khăn trong việc kiểm soát dịch COVID-19 và đã ban bố tình trạng khẩn cấp trong một tháng tại Tokyo. Thủ tướng Yoshihide Suga cũng cảnh báo biện pháp hạn chế có thể mở rộng sang nhiều khu vực khác của Nhật Bản. Điều này dự kiến gây ảnh hưởng đến kinh tế của Nhật Bản vốn đang khởi động quá trình hồi phục.

Giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus trong tuần này nhấn mạnh: “Thế giới đang bước sang giai đoạn dịch bệnh mới và sự đoàn kết là rất cần thiết. Chúng ta đang trong cuộc đua để cứu mạng sống của người dân”.

Ngày 6/1, Liên minh châu Âu (EU) chính thức cấp phép lưu hành vaccine COVID-19 do hãng dược phẩm Moderna (Mỹ) phát triển. EU cũng đảm bảo hợp đồng mua 160 triệu liều Moderna đủ để tiêm cho 80 triệu người dân thuộc khối.

3. Mỹ trừng phạt thêm nhiều doanh nghiệp Iran và Trung Quốc

Ngày 5/1, Mỹ đã đưa vào danh sách trừng phạt 1 công ty Trung Quốc chuyên sản xuất các thành tố cho việc sản xuất thép, 12 nhà sản xuất kim loại và thép của Iran và 3 đại lý bán hàng ở nước ngoài của một công ty cổ phần khai thác mỏ và kim loại của Iran.

https://lh5.googleusercontent.com/vHtl76_jPxm7oCEDd4Q2FKlBEdH14HsKE9_V-UG7rnDWEQIxiQ_kpZ1Af22dNhbFhWm0ggcB1TuLN4Fc7mUk4TIBm4gZjeUaPqS4I2ZdRtBB3OgYXUzjB47pYoenO2VSaqEgvCc

Nhiều doanh nghiệp Iran vào danh sách trừng phạt của Mỹ. Ảnh: aljazeera

Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ, trong một tuyên bố, Bộ Thương mại Mỹ đã liệt vào danh sách trừng phạt công ty công nghệ vật liệu carbon mới Kaifeng Pingmei do công ty này chuyên về sản xuất vật liệu carbon và cung cấp hàng nghìn tấn vật liệu cho các công ty thép của Iran trong giai đoạn từ tháng 12/2019 đến tháng 6/2020.

Trong số các công ty của Iran nằm trong danh sách trừng phạt bổ sung, có các công ty Pasargad Steel Complex và Gilan Steel Complex, bị trừng phạt theo Sắc lệnh hành pháp 13871 do hoạt động trong ngành thép của Iran.

Cũng trong ngày 5/1, một quan chức cao cấp trong chính quyền Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm cấm các giao dịch với 8 ứng dụng phần mềm của Trung Quốc. Theo đó, các ứng dụng của Trung Quốc bị cấm bao gồm Alipay, CamScanner, QQ Wallet, SHAREit, Tencent QQ, VMate, WeChat Pay và WPS Office. Trước đó, chính quyền Tổng thống Trump cũng cấm tải các ứng dụng WeChat và TikTok do Trung Quốc sở hữu tại Mỹ.

Sắc lệnh này được đưa ra nhằm hạn chế cái gọi là "mối đe dọa đối" với người Mỹ do các ứng dụng phần mềm của Trung Quốc gây ra. Những phần mềm này vốn có nhiều người sử dụng và quyền truy cập vào dữ liệu nhạy cảm.

Cũng liên quan đến lệnh trừng phạt các doanh nghiệp Trung Quốc, ngày 6/1, Sàn Giao dịch chứng khoán New York (NYSE) cho biết sẽ hủy niêm yết đối với 3 tập đoàn viễn thông của Trung Quốc kể từ ngày 11/1.  

4. Các nước vùng Vịnh đã ký kết một thỏa thuận hướng tới "sự đoàn kết và ổn định"

Ngày 5/1, các nước vùng Vịnh đã ký kết một thỏa thuận hướng tới "sự đoàn kết và ổn định" tại hội nghị thượng đỉnh Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC), được tổ chức tại Saudi Arabia, nhằm thảo luận về các biện pháp dỡ bỏ lệnh cấm vận suốt 3 năm qua đối với Qatar.

Tại hội nghị, các nhà lãnh đạo của 6 nước thành viên GCC đã cùng ký hai văn kiện, bao gồm Tuyên bố Al-Ula và thông cáo báo chí cuối cùng của hội nghị. Tuy nội dung của các văn kiện này hiện chưa được công bố, nhưng hy vọng chấm dứt những bế tắc lâu nay đã được thắp lên khi Saudi Arabia thông báo sẽ mở cửa biên giới với Qatar bất chấp sự thù địch kéo dài nhiều năm qua giữa hai nước láng giềng. Saudi Arabia và 3 đồng minh khác bao gồm UAE và Bahrain (thành viên GCC), và Ai Cập (không thuộc GCC) đã nhất trí nối lại quan hệ ngoại giao đầy đủ với Qatar.

Phát biểu trong cuộc họp báo sau hội nghị, Bộ trưởng Ngoại giao Saudi Arabia, Faisal bin Farhan al-Saud cho biết thỏa thuận này sẽ được đảm bảo thực thi “bằng cả ý chí chính trị và niềm tin mạnh mẽ”. Còn Ngoại trưởng Qatar, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al-Thani, sau đó cũng thông báo trên Twitter rằng các nhà lãnh đạo GCC đã “khép lại trang bất đồng… và tìm cách mở ra một trang mới”.

Tháng 6/2017, động lực thúc đẩy các nước xích lại gần nhau đã trở thành nhân tố chia rẽ các thành viên. Qatar và một nhóm các nước Arab do Saudi Arabia dẫn đầu đã cắt đứt quan hệ ngoại giao sau khi Doha bị cáo buộc “tài trợ khủng bố” và “quá thân thiện với Iran”, điều mà Qatar luôn bác bỏ.

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT HNB VN