Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 5/8 – 11/8/2019

Chủ nhật, ngày 11 tháng 8 năm 2019 | 20:0:24

*Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang; *Thỏa thuận Brexit: Anh giữ lập trường cứng rắn; *Pakistan hạ cấp quan hệ ngoại giao, đình chỉ thương mại với Ấn Độ; *Khoảng 25% dân số thế giới đối mặt với nguy cơ thiếu nước sinh hoạt.

  1. Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang

Căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đã bị đẩy lên nấc mới với hàng loạt bước leo thang liên tiếp. Ngày 5/8/2019 vừa qua, Bộ Tài chính Mỹ ra tuyên bố chính thức liệt Trung Quốc là nước thao túng tiền tệ, cáo buộc Bắc Kinh phá giá đồng nhân dân tệ (NDT) khi cuộc chiến thương mại giữa hai bên leo thang.

Làn sóng bán tháo ồ ạt cổ phiếu trên thị trường Phố Wall sau khi Trung Quốc cho phép đồng NDT mất giá 2%. Ảnh: FORTUNE

Tuyên bố trên được đưa ra sau khi Trung Quốc cho phép đồng NDT mất giá 2%, xuống ngưỡng hơn 7 NDT đổi được 1 USD, mức yếu nhất của đồng nội tệ Trung Quốc trong 10 năm trở lại đây. Quyết định của Trung Quốc đã gây ra làn sóng bán tháo ồ ạt cổ phiếu trên thị trường Phố Wall.

Đáp trả cáo buộc của Bộ Tài chính Mỹ, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) tuyên bố, Bắc Kinh kiên quyết phản đối quyết định của Mỹ coi Trung Quốc là nước thao túng tiền tệ. PBOC cho rằng, Bắc Kinh chưa và sẽ không sử dụng đồng NDT để đối phó những bất đồng về thương mại với Mỹ. Theo tuyên bố của PBOC, việc coi Trung Quốc là nước thao túng tiền tệ gây tổn hại nghiêm trọng tới các quy tắc quốc tế.

Tiếp đó, Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 6/8/2019 thông báo, các doanh nghiệp nước này đã ngừng mua nông sản của Mỹ, đồng thời Bắc Kinh không loại trừ khả năng áp thuế nhập khẩu bổ sung đối với nông sản của Mỹ được đặt mua sau ngày 3/8/2019.

Những căng thẳng mới nhất trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump không hài lòng với kết quả cuộc đàm phán thương mại vừa diễn ra tại Thượng Hải hồi cuối tháng 7 vừa qua, và tuyên bố từ ngày 1/9/2019 tới sẽ áp mức thuế 10% đối với số hàng hóa còn lại trị giá 300 tỷ USD từ Trung Quốc, đồng nghĩa gần như tất cả số hàng hóa của Trung Quốc mà Mỹ nhập khẩu bị đánh thuế.

  1. Thỏa thuận Brexit: Anh giữ lập trường cứng rắn

Ảnh minh họa. Ảnh: Reuters

Ngày 8/8/2019, Ngoại trưởng Anh Dominic Raab hối thúc Liên minh châu Âu (EU) sửa đổi các điều khoản trong thỏa thuận Brexit (Anh rời EU) mà Brussels và London đã ký kết hồi cuối năm 2018.

Ngoại trưởng Anh cho biết nước này muốn rời khỏi EU với một thỏa thuận và sẽ chỉ cho phép kịch bản không thỏa thuận xảy ra nếu các nhà đàm phán của EU không thay đổi quan điểm. Ông Raabb nhấn mạnh nếu EU vẫn giữ lập trường cho rằng thỏa thuận Brexit đã ký kết với chính phủ của cựu Thủ tướng Anh Theresa May là không thể thay đổi thì Anh sẽ ra đi mà không có thỏa thuận và Brussels sẽ phải chịu trách nhiệm về vấn đề này.

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh EU một mực khẳng định thỏa thuận Brexit đã ký kết là không thể đàm phán lại, trong khi chính phủ của tân Thủ tướng Anh Boris Johnson muốn loại bỏ điều khoản chốt chặn liên quan đường biên giới trên đảo Ireland trong thỏa thuận này.

Điều khoản chốt chặn được Brussels đề xuất nhằm duy trì một biên giới "mở" giữa vùng Bắc Ireland thuộc Anh và CH Ireland, qua đó buộc Anh phải tuân thủ một số quy định của EU cho tới khi hai bên đạt được một thỏa thuận thay thế. Tuy nhiên, Quốc hội Anh không ủng hộ điều khoản này, buộc cựu Thủ tướng May phải xin gia hạn Brexit 2 lần trước khi từ chức. Anh muốn thay thế bằng một điều khoản khác, theo đó cho phép không phải hoàn tất các thao tác kiểm tra hải quan ở biên giới, và quản lý dựa vào công nghệ, thiện chí và hợp tác vận hành.

  1. Pakistan hạ cấp quan hệ ngoại giao, đình chỉ thương mại với Ấn Độ

Ngày 7/8/2019, chính phủ Pakistan tuyên bố sẽ hạ cấp quan hệ ngoại giao và đình chỉ thương mại song phương với Ấn Độ, để phản đối việc Ấn Độ ngày 5/8 đã hủy bỏ quy chế đặc biệt đối với phần lãnh thổ do Ấn Độ kiểm soát tại khu vực tranh chấp Kashmir.

Khu vực tranh chấp Kashmir giữa Ấn Độ và Pakistan thường xuyên chứng kiến các vụ đụng độ giữa binh sĩ 2 bên. Ảnh: AFP

Ngoài ra Pakistan cũng sẽ xem xét lại các thỏa thuận song phương đã ký với Ấn Độ và đưa vấn đề Kashmir lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc.

Tờ báo Ấn Độ Ngày nay (India today) dẫn lời Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Shah Mahmood cho biết, Pakistan cũng đã thông báo sẽ triệu Đại sứ tại Ấn Độ về nước và cũng sẽ sớm trục xuất Đại sứ Ấn Độ tại Pakistan.

Hiện, Bộ Ngoại giao Ấn Độ chưa phản ứng về động thái mới nhất của Pakistan, vốn được xem là bước leo thang căng thẳng mới giữa 2 quốc gia láng giềng này.

Trước đó, ngày 5/8/2019, Ấn Độ đã đưa ra quyết định chính trị có ảnh hưởng sâu rộng nhất đối với khu vực Kashmir có tranh chấp với Pakistan trong gần 7 thập kỷ qua, khi công bố sắc lệnh bãi bỏ điều Điều 370 trong Hiến pháp quy định quy chế đặc biệt đối với bang Jammu và Kashmir. Ấn Độ cũng đã triển khai hơn 40.000 binh sĩ bán vũ trang tới 2 khu vực này, đồng thời đặt các lực lượng quân sự trong tình trạng báo động cao.

Kashmir là vùng lãnh thổ có đa số người theo đạo Hồi sinh sống. Hiện khu vực này được chia thành hai phần do Ấn Độ và Pakistan quản lý, song hai nước đều nhận chủ quyền đối với toàn bộ vùng lãnh thổ này. Bất chấp thỏa thuận đạt được năm 2003 về tuân thủ lệnh ngừng bắn, giao tranh vẫn xảy ra giữa binh sĩ hai bên tại ranh giới phân chia Kashmir.

  1. Khoảng 25% dân số thế giới đối mặt với nguy cơ thiếu nước sinh hoạt

Khoảng 25% dân số thế giới đang đứng trước nguy cơ thiếu nước trầm trọng, trong đó quốc gia có đông dân dễ chịu tác động nhất là Ấn Độ.

Đây là kết quả nghiên cứu mới do Viện Nghiên cứu Tài nguyên thế giới (WRI) của Mỹ công bố. WRI cảnh báo 17 quốc gia trên thế giới đang đối mặt với nguy cơ thiếu nước rất cao vì đã tiêu thụ tới 80% lượng nước sẵn có hằng năm trong khi còn gần 5 tháng nữa mới hết năm 2019. Tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng hơn khi biến đổi khí hậu làm gia tăng tần suất xảy ra các đợt khô hạn.

Người dân xếp hàng chờ lấy nước sinh hoạt tại Chennai, Ấn Độ. Ảnh: THX/TTXVN

Các quốc gia trong tình trạng "khát nước trầm trọng nhất" nằm chủ yếu ở vùng khô cằn Trung Đông và Bắc Phi, trong đó Qatar là quốc gia chịu áp lực lớn nhất, theo sau là Israel và Liban. Theo WRI, các nguồn cung nước trên thế giới bị đe dọa bởi nhiều yếu tố như biến đối khí hậu hay quản lý sử dụng và xử lý ô nhiễm nước chưa hiệu quả. Bên cạnh đó, thực trạng con người đang phụ thuộc nhiều vào nguồn nước ngầm vốn đang dần cạn kiệt cũng là yếu tố đe dọa nguồn cung nước. Ước tính, gần 1/3 lượng nước ngọt trên thế giới là nước ngầm nhưng con người đang quản lý sử dụng nguồn nước này một cách yếu kém vì thiếu hiểu biết và khó khăn trong việc đánh giá, đo đạc nguồn nước nằm sâu dưới lòng đất.

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam