Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 7/10-13/10/2019

Chủ nhật, ngày 13 tháng 10 năm 2019 | 10:58:16

*EU 'bật đèn xanh' tiếp tục thương lượng với Anh về thỏa thuận Brexit; * Chiến sự biên giới Syria - Iraq diễn biến phức tạp; * Mỹ, Hàn, Nhật họp về phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên; * Mỹ, Trung Quốc đạt một thỏa thuận thương mại hạn chế.

1. EU 'bật đèn xanh' tiếp tục thương lượng với Anh về thỏa thuận Brexit

Trưởng đoàn đàm phán Brexit của Liên minh châu Âu (EU) Michel Barnier (phải) tại phiên họp Nghị viện châu Âu ở Brussels, Bỉ ngày 9/10/2019 - Ảnh: AFP/TTXVN

Trong bối cảnh chỉ còn gần 3 tuần trước thời hạn chót Brexit - Anh rời Liên minh châu Âu (EU) - 31/10 tới, các nước EU đã chấp thuận để trưởng đoàn đàm phán Brexit, ông Michel Barnier, tiếp tục các cuộc đàm phán sâu hơn với London. Theo các nguồn tin ngoại giao, hiện nay ông Barnier vẫn đang xúc tiến các cuộc gặp đại sứ các nước để thuyết phục về việc tiếp tục các cuộc thương lượng với Anh về thỏa thuận Brexit và 27 nước EU đã có hồi đáp tích cực.

Hiện, đoàn đàm phán của ông Barnier vẫn đang tiến hành các cuộc "đàm phán kỹ thuật" với giới chức Anh. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán không đủ tiến bộ cần thiết để hai bên có thể nhất trí một thỏa thuận bằng văn bản giúp ngăn chặn nguy cơ "Brexit cứng" trong 3 tuần tới đây.

Cùng ngày 11/10, ông Barnier đã gặp Bộ trưởng Brexit của Anh Stephen Barclay trong cuộc trao đổi mà cả hai đều đánh giá là mang tính xây dựng. Tuy nhiên, nội dung cuộc hội đàm không được công bố. Trong khi đó, trả lời báo giới tại thủ đô Paris, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tỏ ra khá mập mờ khi đề cập đến khả năng đạt được thỏa thuận Brexit hay không. Nhà lãnh đạo Pháp cho rằng "vài giờ đồng hồ tới" có thể sẽ là thời điểm mang tính quyết định.

Cũng trong ngày 11/10, nhiều ngân hàng đầu tư lớn đang ngày càng lạc quan về triển vọng Brexit có thỏa thuận sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Anh Boris Johnson và người đồng cấp Ireland Leo Varadkar.

Theo kế hoạch, nhà lãnh đạo Anh sẽ gặp Thủ tướng Đức Angela Merkel vào ngày 13/10.

Hiện, cả London và EU đặt mục tiêu có thể nhất trí về một thỏa thuận Brexit tại Hội nghị thượng đỉnh EU vào ngày 17-18/10 tới để Anh ra đi đúng hạn chót vào ngày 31/10. Tuy nhiên, hiện có không ít người hoài nghi về khả năng hai bên có thể tiến tới một văn bản thỏa thuận Brexit trong ngày 11/10 tới để kịp cho các quốc gia thành viên có thể ký thông qua tại hội nghị thượng đỉnh EU. Đây là hội nghị cuối cùng trước hạn chót Brexit hiện tại là 31/10.

2. Chiến sự biên giới Syria - Iraq diễn biến phức tạp

Kể từ ngày 8/10 - khi binh lính Thổ Nhĩ Kỳ tấn công khu vực biên giới giữa Syria và Iraq sau khi quân đội Mỹ bất ngờ rút lui (ngày 6/10) - tình hình khu vực này trở nên cực kỳ nóng bỏng. Trong khi Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan bác bỏ sự chỉ trích về việc tấn công người Kurd ở Đông Bắc Syria, thì quốc tế đồng loạt kêu gọi nước này ngừng chiến dịch quân sự tại Syria.

Những diễn biến xung quanh chiến dịch của Ankara đang khiến người ta nghĩ tới khả năng phải chăng Mỹ và Thổ Nhĩ Kỳ đang ngầm bắt tay nhau để điều khiển những chuyển động đáng lo ngại gần đây ở khu vực biên giới Syria. Bởi việc rút quân khỏi khu vực biên giới Bắc Syria của Mỹ chẳng khác nào hành động dọn đường để Ankara thẳng tay tiêu diệt các tay súng người Kurd từng là đồng minh chống IS của Washington tại Syria.

Đoàn xe quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ tiến vào lãnh thổ Syria - Ảnh: Zejournal.

Dường như Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang hy vọng có thể lấp được khoảng trống ở Syria sau khi Mỹ rút quân. Duy trì ảnh hưởng ở Syria và gia tăng vai trò ở khu vực là tham vọng mà chính quyền Tổng thống Erdogan không hề che đậy trong suốt những năm nhà lãnh đạo này cầm quyền. 

Trong khi đó, một cuộc hẹn ở Nhà Trắng giữa Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã được lên lịch vào ngày 13/11 tới. Người ta cho rằng, đây cũng có thể là dịp để hai đồng minh ngồi lại bàn những bước đi tiếp theo trên “bàn cờ” Syria.  

Những toan tính lợi ích của Thổ Nhĩ Kỳ thông qua chiến dịch “Mùa xuân hòa bình” dường như đang tạo ra một tiền lệ xấu, đẩy đất nước Syria và khu vực vào những mối nguy hiểm mới về an ninh và khủng hoảng nhân đạo. Trong bối cảnh đất nước Syria đang có triển vọng chấm dứt xung đột thì nay lại có nguy cơ rơi vào cảnh chiến tranh loạn lạc.

3. Mỹ, Hàn, Nhật họp về phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên

Các nhà đàm phán hạt nhân chủ chốt của Hàn Quốc, Mỹ và Nhật Bản đã tiến hành các cuộc họp song phương và 3 bên tại thủ đô Washington (Mỹ). 

Ngày 8/10, các nhà đàm phán hạt nhân chủ chốt của Hàn Quốc, Mỹ và Nhật Bản đã tiến hành các cuộc họp song phương và 3 bên tại thủ đô Washington (Mỹ), trong đó tái khẳng định tầm quan trọng của việc hợp tác để đạt được phi hạt nhân hóa hoàn toàn và hòa bình lâu dài trên Bán đảo Triều Tiên.

Đặc phái viên Mỹ phụ trách vấn đề Triều Tiên Stephen Biegun (trái), Trưởng đoàn đàm phán hạt nhân Hàn Quốc Lee Do-hoon (giữa) và người đồng cấp Nhật Bản Shigeki Takizaki tới cuộc gặp ba bên bên lề khóa họp Đại hội đồng LHQ ở New York (Mỹ) ngày 24/9/2019 - Ảnh: Yonhap/TTXVN

Theo thông báo của Bộ Ngoại giao Mỹ, Trưởng đoàn đàm phán hạt nhân Hàn Quốc Lee Do-hoon đã có cuộc hội đàm song phương và 3 bên với đặc phái viên Mỹ về vấn đề Triều Tiên Stephen Biegun và Vụ trưởng Các vấn đề châu Á và châu Đại dương thuộc Bộ Ngoại giao Nhật Bản Shigeki Takizaki, để thảo luận về các cuộc đàm phán cấp chuyên viên giữa Washington và Bình Nhưỡng về phi hạt nhân hóa diễn ra tại Thụy Điển hồi cuối tuần qua.

Đó là lần đầu tiên các đại diện của Mỹ và Triều Tiên ngồi vào bàn đàm phán chính thức sau khi hội nghị thượng đỉnh lần thứ hai giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un hồi đầu năm nay tại Hà Nội.

Trong cuộc họp ngày 8/10, Đặc phái viên Stephen Biegun - người đã đại diện Mỹ tham gia cuộc đàm phán ở Stockholm với đoàn Triều Tiên, đã thông báo kết quả cuộc gặp với ông Lee Do Hoon và ông Shigeki Takizaki.

Cả Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản cùng "khẳng định tầm quan trọng của việc tiếp tục duy trì mối quan hệ mật thiết Mỹ - Hàn Quốc, Mỹ - Nhật Bản và sự phối hợp ba bên trong vấn đề Triều Tiên, để đạt được phi hạt nhân hóa hoàn toàn và mang lại hòa bình lâu dài cho Bán đảo Triều Tiên".

Phát biểu ngắn gọn với báo giới sau các cuộc họp này, ông Lee Do-hoon cho biết: "Chúng tôi chủ yếu đã bàn thảo về biện pháp duy trì đà đối thoại (với Triều Tiên). Hàn Quốc và Mỹ đang phối hợp tốt và chúng tôi sẽ tiếp tục làm như vậy". Tuy nhiên, ông không cho biết thêm chi tiết về nội dung các cuộc họp.

4. Mỹ, Trung Quốc đạt một thỏa thuận thương mại hạn chế

Tổng thống Trump công bố thỏa thuận hạn chế với Trung Quốc tại Nhà Trắng - Ảnh: Washington Times.

Theo Business Insider, các quan chức thương mại Mỹ và Trung Quốc đã đàm phán ở Washington DC suốt hai ngày qua. Ngày 11/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo tại Nhà Trắng: “Chúng tôi đã đạt được thỏa thuận bước một rất đáng kể”. Do đó, chính quyền Tổng thống Trump sẽ hoãn tăng thuế lên 30% đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu Trung Quốc. Theo kế hoạch ban đầu, biện pháp tăng thuế này sẽ được triển khai vào tuần tới.

Trong khi đó, Bắc Kinh cam kết sẽ mua 40-50 tỷ USD nông sản Mỹ và thay đổi các quy định về tiền tệ nước này. Thỏa thuận hạn chế này cũng bao gồm các điều khoản bảo vệ bản quyền sở hữu trí tuệ Mỹ tại Trung Quốc.

Ông Trump mô tả đây là một thỏa thuận cực kỳ quan trọng đối với nông dân Mỹ.

Thị trường chứng khoán toàn cầu đã có những phản ứng rất tích cực với thông tin trên. Theo CNBC, chỉ số Dow Jones tăng 1,9%, S&P 500 1,5%, Nasdaq 1,8%. Các thị trường châu Á cũng tăng mạnh.

Ông Trump cho biết “giai đoạn hai” của cuộc đàm phán sẽ lập tức bắt đầu.

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam