Tâm điểm báo chí

Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ 8-15/11/2021

* Động lực cùng phục hồi bền vững từ APEC 2021; * Đảng Cộng sản Trung Quốc thông qua Nghị quyết mang tính lịch sử; * Con gái Tổng thống Philippines chính thức ứng cử vị trí Phó Tổng thống; * WHO tiếp tục đánh giá vaccine ngừa COVID-19 Sputnik V của Nga.

1. Động lực cùng phục hồi bền vững từ APEC 2021

Đoàn đại biểu Việt Nam tham dự Hội nghị theo hình thức trực tuyến. Ảnh: báo Chính phủ

Tuần lễ cấp cao APEC lần thứ 28 đã khép lại sau 5 ngày hoạt động (từ ngày 8-12/11) theo hình thức trực tuyến dưới sự chủ trì của nước chủ nhà New Zealand. Sự kiện năm nay diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp.

Trong bối cảnh đó, New Zealand, chủ nhà APEC 2021, đã xác định chủ đề: “Cùng phối hợp - Cùng hành động - Cùng tăng trưởng” cho Năm APEC 2021. Trong đó, vấn đề trọng tâm là thúc đẩy hợp tác phục hồi sau đại dịch và đưa ra Kế hoạch Hành động Aotearoa để thực hiện Tầm nhìn Putrajaya 2040.

Tại Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC - sự kiện quan trọng nhất trong khuôn khổ Tuần lễ cấp cao APEC 2021 - các nhà lãnh đạo đã thông qua tuyên bố chung về thúc đẩy kinh tế toàn cầu phục hồi sau đại dịch và đảm bảo tăng trưởng nhanh chóng. 

Theo đó, APEC ủng hộ nỗ lực toàn cầu về chia sẻ và tiếp cận bình đẳng vaccine, mở rộng sản xuất và cung ứng vaccine, tăng cường năng lực của hệ thống y tế. Bên cạnh đó, APEC cũng thúc đẩy phục hồi kinh tế thông qua các công cụ chính sách, ủng hộ hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, cải cách Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), thúc đẩy liên kết kinh tế, kết nối khu vực, phát triển kinh tế số, phối hợp trong mở cửa đi lại qua biên giới và bảo đảm phòng chống dịch.

Có thể thấy, việc đưa ra tuyên bố chung thể hiện ý chí phục hồi khu vực một cách bền vững và chắc chắn của các nhà lãnh đạo APEC, trước hết là cùng phối hợp để kiểm soát đại dịch COVID-19. Hướng tiếp cận của APEC trong việc phục hồi kinh tế một cách bền vững, bao trùm và sáng tạo, gắn kết phục hồi kinh tế với tăng trưởng xanh, cũng một lần nữa khẳng định vai trò quan trọng của APEC trong việc dẫn dắt và định hình nền kinh tế thế giới sau đại dịch.

Nhận lời mời của Thủ tướng New Zealand Jacinda Ardern, tối 12/11, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đã dẫn đầu đoàn đại biểu Việt Nam tham dự Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC lần thứ 28 theo hình thức trực tuyến. Tháp tùng Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tham dự Hội nghị có Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước và đại diện lãnh đạo các Bộ Ngoại giao, Công Thương, Kế hoạch và Đầu tư, Y tế.

Phát biểu tại Hội nghị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, để đưa các nền kinh tế trở lại quỹ đạo phát triển bền vững, cần có nhận thức mới và tư duy mới trên cơ sở tổng hòa các yếu tố kinh tế, môi trường, xã hội cũng như cân bằng lợi ích của tất cả các bên, đòi hỏi các thành viên APEC vượt qua khác biệt để “chung tư duy, cùng hành động” vì lợi ích của mỗi nền kinh tế và của cả cộng đồng.

Chủ tịch nước nhấn mạnh, APEC cần tiếp tục khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu; là trung tâm khởi xướng các ý tưởng sáng tạo, xu thế phát triển mới; chủ động mở rộng liên kết kinh tế trong phục hồi, tăng trưởng bền vững; phát huy vai trò dẫn dắt trong định hình nền kinh tế thế giới sau đại dịch và góp phần củng cố quản trị kinh tế toàn cầu hiệu quả, công bằng, minh bạch. Theo đó, trọng tâm của APEC là kiểm soát và phòng chống dịch bệnh hiệu quả, đi đầu xây dựng hình mẫu châu Á - Thái Bình Dương tăng trưởng xanh và bao trùm để hiện thực hoá Tầm nhìn Putrajaya 2040.

Chủ tịch nước nêu bật những đóng góp của Việt Nam vào nỗ lực chung toàn cầu về phục hồi kinh tế, phát triển bền vững và bao trùm, giải quyết những thách thức chung toàn cầu, đặc biệt là biến đổi khí hậu; đồng thời, khẳng định Việt Nam sẽ tiếp tục sát cánh cùng các nền kinh tế thành viên APEC hiện thực hóa tầm nhìn về một châu Á - Thái Bình Dương mở, hòa bình, năng động, tự cường, vì sự thịnh vượng của mọi người dân và các thế hệ tương lai.

Các đề xuất của Chủ tịch nước được các nhà lãnh đạo APEC đánh giá cao, tán đồng và phản ánh trong các văn kiện của Hội nghị.

Kết thúc Hội nghị, các nhà lãnh đạo kinh tế APEC đã thông qua “Tuyên bố chung của các nhà Lãnh đạo và Kế hoạch hành động Aotearoa để triển khai tầm nhìn Putrajaya 2040”. New Zealand cũng bàn giao vai trò Chủ tịch năm APEC 2022 cho Thái Lan.

Thành công tốt đẹp của hội nghị APEC cũng được thể hiện ở việc thông qua Kế hoạch Hành động để triển khai Tầm nhìn APEC Putrajaya 2040, hướng tới “một cộng đồng châu Á - Thái Bình Dương rộng mở, năng động, tự cường và hòa bình vào năm 2040, vì sự thịnh vượng của tất cả người dân và thế hệ tương lai”.

2. Đảng Cộng sản Trung Quốc thông qua Nghị quyết mang tính lịch sử

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Tập Cận Bình (Ảnh: Xinhua)

Ngày 11/11, Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XIX diễn ra tại thủ đô Bắc Kinh.

Thông cáo báo chí vào ngày 11/11 nêu rõ, cuộc họp Ban Chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc (CPC) đã thông qua nghị quyết mang tính bước ngoặt về các thành tựu nổi bật và kinh nghiệm lịch sử trong 100 năm nỗ lực của CPC.

Vào ngày làm việc cuối cùng của Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương đảng (Hội nghị Trung ương 6) tại thủ đô Bắc Kinh, khoảng 400 thành viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã thông qua Nghị quyết "Những thành tựu chính và kinh nghiệm lịch sử trong cuộc đấu tranh trăm năm của Đảng".

Theo Thời báo hoàn cầu, các chuyên gia chính trị cấp cao của Trung Quốc cho biết, Hội nghị đã tái khẳng định và củng cố tư duy "sự lãnh đạo của Đảng mang tính cốt lõi và là chìa khóa" để trả lời các câu hỏi: "Tại sao chúng ta đạt được thành công trong quá khứ? Bằng cách nào chúng ta có thể tiếp tục thành công trong tương lai? Và bản chất Trung Quốc không hề lay chuyển khi đối mặt với các thách thức trong tương lai đồng thời thực hiện quá trình trẻ hóa quốc gia.

Tại Hội nghị, các nhà lãnh đạo Trung Quốc đã ngợi ca các thành tựu kinh tế và các chiến lược quốc gia, đưa Trung Quốc trở thành cường quốc lớn thứ 2 trên thế giới.

Đánh giá cao vai trò của Chủ tịch Tập Cận Bình, các thành viên của Ban Chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Trung Quốc khẳng định học thuyết đầu tiên về lịch sử Đảng Cộng sản do Chủ tịch Tập Cận Bình trình bày là "tinh hoa văn hóa Trung Quốc". Tuyên bố của Đảng nhấn mạnh, di sản của Chủ tịch Tập Cận Bình "có ý nghĩa quyết định" đối với "sự trẻ hóa của đất nước"

Kế thừa di sản của 2 cố Chủ tịch là ông Mao Trạch Đông và ông Đặng Tiểu Bình, đây là "nghị quyết lịch sử" thứ ba của Đảng Cộng sản Trung Quốc (CPC) kể từ khi thành lập. Trước đây, đảng này từng ra 2 nghị quyết lịch sử có ảnh hưởng to lớn vào các năm 1945 và 1981.

Cũng tại Hội nghị lần này, một nghị quyết quan trọng khác về Ðại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 20 Ðảng Cộng sản Trung Quốc đã được thông qua. Theo đó, kỳ Đại hội này sẽ được tổ chức trong nửa cuối năm 2022 tại Bắc Kinh.

3. Con gái Tổng thống Philippines chính thức ứng cử vị trí Phó Tổng thống

Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte và con gái, bà Sara Duterte-Carpio. Ảnh: AFP

Ngày 13/11, Ủy ban Bầu cử Philippines cho biết, con gái đương kim Tổng thống nước này Rodrigo Duterte - bà Sara-Duterte Carpio - đã nộp đơn ứng cử vào vị trí Phó Tổng thống theo hình thức thay thế, chấm dứt nhiều tháng suy đoán về kế hoạch tranh cử năm 2022 của bà.

Bà Sara Duterte-Carpio, 43 tuổi - người đang giữ chức Thị trưởng thành phố Davao - đã đưa ra những thông điệp trái chiều về kế hoạch tranh cử, dù các cuộc thăm dò dư luận cho thấy, bà liên tục dẫn đầu với tư cách là ứng cử viên Tổng thống được yêu thích.

Bà sẽ tham gia cuộc bầu cử Phó Tổng thống tại Philippines vào ngày 9/5/2022 và đối đầu với các ứng viên Phó Tổng thống, trong đó có Thượng nghị sĩ Bong Go - đồng minh thân cận của ông Duterte, Chủ tịch Thượng viện Tito Sotto, Thượng nghị sĩ Kiko Pangilinan, cựu nghị sỹ Walden Bello và bác sỹ Willie Ong. Đầu tuần này, bà Sara Duterte-Carpio đã rút đơn tái tranh cử vị trí Thị trưởng Davao.

Philippines sẽ tiến hành các cuộc bầu cử vào năm 2022 để lựa chọn người nắm giữ các vị trí từ Tổng thống xuống Thống đốc, Thị trưởng và các quan chức địa phương. Tại quốc gia này, các cuộc bầu cử Tổng thống và Phó Tổng thống diễn ra riêng rẽ.

Theo Hiến pháp Philippines, mỗi Tổng thống chỉ đảm nhiệm 1 nhiệm kỳ duy nhất kéo dài 6 năm. Theo đó, ông Duterte không được phép tranh cử Tổng thống nhiệm kỳ thứ 2. Ban đầu, nhà lãnh đạo này cho biết, ông muốn nghỉ hưu sau khi kết thúc nhiệm kỳ này.

Tuy nhiên, tháng 8, Tổng thống Duterte đã đồng ý trở thành ứng cử viên của đảng cầm quyền ra tranh cử chức Phó Tổng thống trong cuộc bầu cử vào năm sau. Đến đầu tháng 10 vừa qua, Tổng thống Duterte tuyên bố sẽ rút khỏi chính trường.

4. WHO tiếp tục đánh giá vaccine ngừa COVID-19 Sputnik V của Nga

Vaccine ngừa COVID-19 Sputnik V của Nga. Ảnh minh họa: AFP/TTXVN

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) hôm 12/11 thông báo, cơ quan này đang tiếp tục xem xét để cấp phép sử dụng khẩn cấp đối với vaccine Sputnik V do Nga sản xuất sau thời gian đình trệ. Trợ lý Tổng Giám đốc WHO - Mariangela Simao - cho biết, WHO sẽ trao đổi thêm thông tin với đơn vị sản xuất vaccine Sputnik V của Nga.

Theo bà Simao, WHO vẫn cần nhận thêm hồ sơ đầy đủ về vaccine Sputnik V và có một số vấn đề cần được xử lý liên quan đến việc kiểm tra tại các cơ sở sản xuất. Hiện cả cơ quan giám sát dược phẩm của Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đều chưa cấp phép cho vaccine Sputnik V, vốn đã được sử dụng ở Nga và một số quốc gia khác kể từ cuối năm 2020.

Cho đến nay, WHO chỉ cấp phép sử dụng khẩn cấp cho vaccine ngừa Covid-19 của các hãng Bharat Biotech, Pfizer-BioNTech, Moderna, AstraZeneca, Johnson & Johnson và Sinopharm.

Động thái mới của WHO hôm 12/11 có thể giúp mở đường cho vaccine Sputnik V được đưa vào sử dụng trong Chương trình tiếp cận vaccine toàn cầu COVAX, nhằm cung cấp vaccine đến các nước nghèo.

Minh Thư/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam (tổng hợp)