Sự kiện thế giới nổi bật tuần từ từ 30/11- 6/12/2020

Chủ nhật, ngày 6 tháng 12 năm 2020 | 18:14:2

* Số ca mắc và tử vong vì Covid-19 tăng cao tại nhiều nước; * Bước phát triển ''lịch sử'' trong mối quan hệ giữa ASEAN và EU; * Phiên họp đặc biệt của Đại hội đồng Liên Hợp quốc về ứng phó Đại dịch Covid-19; * Nga bắt đầu tiêm chủng đại trà vaccine Covid-19.

1. Số ca mắc và tử vong vì Covid-19 tăng cao tại nhiều nước

Theo trang thống kê worldometers.info, tính đến 22 giờ ngày 4/12, toàn thế giới có 65.733.549 ca nhiễm virus SARS-CoV-2 gây bệnh Covid-19 và có hơn 1.515.516 ca tử vong.  

Ảnh minh họa: Reuters

Tại châu Âu, Italy là quốc gia có tổng số ca nhiễm và tử vong lần lượt là 1.664.829 và 58.038. Tại châu Á, Ấn Độ hiện là nước có số trường hợp mắc Covid-19 cao thứ hai thế giới, sau Mỹ, với hơn 9,57 triệu ca và 139.188 người tử vong.Theo AFP, trong nhiều ngày qua, số ca tử vong do Covid-19 trên toàn cầu liên tục ghi nhận trên 10.000 ca/ngày, trong đó đứng đầu là Mỹ. Tổng số ca nhiễm và tử vong tại Mỹ lần lượt là 14.545.884 và 283.030 người.

Nhiều nước Đông Nam Á, trong đó có Indonesia, Philippines, Campuchia, vẫn ghi nhận nhiều ca mắc mới Covid-19. Theo Bộ Y tế Indonesia, dịch bệnh đã xuất hiện tại toàn bộ 34 tỉnh của nước này với 563.680 ca nhiễm, trong đó có 17.479 người chết. Tại Philippines, tổng cộng số ca nhiễm và tử vong lần lượt là 399.457 người và 8.509 người. Bộ Y tế Campuchia cũng thông báo số ca dương tính với virus SARS-CoV-2 đã tăng lên 23 người.

Liên quan đến kế hoạch sản xuất và phân phối vaccine, hiện nhiều nước đã nhanh chóng chọn lựa và ký hợp đồng mua hàng trăm triệu liều nhằm sớm triển khai chương trình tiêm chủng trong nước.

Ngày 2/12, Anh đã trở thành quốc gia đầu tiên trên thế giới phê duyệt lưu hành vaccine ngừa Covid-19 do Tập đoàn Dược phẩm Pfizer (Mỹ) và Công ty công nghệ sinh học BioNTech (Đức) phối hợp bào chế. Loại vaccine này sẽ bắt đầu được phân phối vào tuần tới. Trong khi đó, Nga đang nỗ lực để tăng sản lượng vaccine trong nước và trên thế giới. Hiện hơn 100.000 người dân Nga đã được tiêm vaccine Sputnik V do Nga sản xuất và vaccine này đang được chuyển đến tất cả các vùng của Nga để tiến hành chiến dịch tiêm chủng đại trà trong thời gian ngắn. 

2. Bước phát triển ''lịch sử'' trong mối quan hệ giữa ASEAN và EU

Sự kiện ASEAN và EU nâng cấp quan hệ từ đối tác đối thoại thành đối tác chiến lược là một bước tiến quan trọng, cho thấy 2 bên đều coi trọng và đánh giá cao vai trò của nhau trên trường quốc tế.

Quan hệ lâu năm giữa Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Liên minh châu Âu (EU) đã bước sang một trang mới gắn kết và thực chất hơn với việc 2 bên nâng cấp quan hệ từ đối tác đối thoại trở thành đối tác chiến lược.

Đây là nội dung tuyên bố chung của Hội nghị Bộ trưởng ngoại giao trực tuyến ASEAN - EU diễn ra ngày 1/12, sự kiện mà ông Gunnar Wiegand - Giám đốc điều hành phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Cơ quan Đối ngoại EU (EEAS) ca ngợi là "một bước đi lịch sử".

Theo đánh giá của Đại diện cấp cao EU về chính sách an ninh và đối ngoại Joseph Borell, mối quan hệ đối tác chiến lược giữa ASEAN với EU thể hiện 2 điều cơ bản.

Thứ nhất, điều này cho thấy trong bối cảnh bất ổn địa - chính trị ngày càng gia tăng và chủ nghĩa đa phương đối mặt nhiều thách thức, EU và ASEAN sẽ hình thành một liên kết bền chặt hơn.

Những kết quả 2 bên vừa đạt được là nhằm bảo vệ các giá trị chung cũng như thể hiện sự phản đối chung đối với một trật tự thế giới theo kiểu “sức mạnh làm nên luật lệ”.

Thứ hai, đây chính là cơ hội để các lãnh đạo của cả EU và ASEAN tham gia nhiều hơn vào việc giám sát và định hình, đẩy mạnh cơ hội hợp tác về thương mại, an ninh và quốc phòng và phát triển bền vững.

Đây cũng chính là sự công nhận mức độ hợp tác hiện có của 2 tổ chức vốn chính thức thiết lập quan hệ từ năm 1977, cũng như tạo nền tảng vững chắc để ASEAN và EU xây dựng mối quan hệ sâu sắc hơn.

Việc nâng cấp mối quan hệ cũng cho thấy 2 bên đều coi trọng và đánh giá cao vai trò của nhau trên trường quốc tế.

EU ghi nhận vai trò cầu nối của ASEAN và nhắc lại cam kết ủng hộ vai trò trung tâm cùng các cơ chế do ASEAN dẫn dắt trong cấu trúc khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang phát triển với tinh thần cởi mở, minh bạch, bao trùm và dựa trên luật lệ.

Trong khi đó, ASEAN coi EU là đối tác quan trọng hàng đầu. Các nước thành viên ASEAN khuyến khích EU hợp tác với ASEAN trong việc thúc đẩy chiến lược Triển vọng ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (AOIP) và trong các lĩnh vực hợp tác chính được xác định trong chiến lược nhằm tăng cường sự tin tưởng, tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi thông qua các cơ chế do ASEAN dẫn dắt.

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 tiếp tục hoành hành, đặc biệt làn sóng lây nhiễm thứ hai đã tác động nghiêm trọng tới nền kinh tế của cả 2 khối, đây được cho là thời điểm thích hợp để ASEAN và EU củng cố mối quan hệ.

Riêng tại ASEAN, EU đã huy động hơn 800 triệu euro hỗ trợ để ứng phó với tác động kinh tế và sức khỏe do đại dịch gây ra, nhiều hơn bất kỳ đối tác nào khác của ASEAN.

Hai bên đã mời các chuyên gia khởi động đối thoại về vaccine phòng Covid-19. Dự kiến, Đối thoại chuyên gia ASEAN - EU về an ninh vaccine sẽ diễn ra ngày 8/12 tới.

3. Phiên họp đặc biệt của Đại hội đồng Liên hợp quốc về ứng phó Đại dịch Covid-19

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, các quốc gia đều chia sẻ quan ngại trước việc đại dịch đã làm trầm trọng hơn tình trạng bất bình đẳng trên thế giới, ảnh hưởng nặng nề đến những người nghèo và dễ bị tổn thương; kêu gọi cộng đồng quốc tế cần tiếp tục tăng cường quyết tâm và nỗ lực hợp tác quốc tế trong ứng phó và phục hồi sau đại dịch.

Phiên họp đặc biệt của Đại hội đồng Liên hợp quốc về ứng phó Đại dịch Covid-19

Đại hội đồng (ĐHĐ) Liên hợp quốc (LHQ) Khóa 75 vừa tổ chức Phiên họp đặc biệt về ứng phó Đại dịch Covid-19 tại New York (Mỹ) với sự tham dự và phát biểu của Chủ tịch ĐHĐ LHQ Volkan Bozkir, Tổng Thư ký LHQ António Guterres, Chủ tịch Phong trào Không liên kết - Tổng thống Azerbaijan Ilham Heydar Oglu Aliyev, Chủ tịch Hội đồng Kinh tế và Xã hội LHQ Munir Akram, Chủ tịch tháng 12 của Hội đồng Bảo an - Đại sứ Nam Phi Jerry Matthews Matjila tại Phiên khai mạc và 83 Người đứng đầu Nhà nước/Chính phủ, hơn 50 vị cấp Bộ trưởng/Thứ trưởng các nước và Lãnh đạo các tổ chức quốc tế tại Phiên thảo luận chung. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có thông điệp quan trọng gửi tới Phiên họp đặc biệt này.

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 vẫn tiếp tục diễn biến phức tạp, các quốc gia đều chia sẻ quan ngại trước việc đại dịch đã làm trầm trọng hơn tình trạng bất bình đẳng trên thế giới, ảnh hưởng nặng nề đến những người nghèo và dễ bị tổn thương; kêu gọi cộng đồng quốc tế cần tiếp tục tăng cường quyết tâm và nỗ lực hợp tác quốc tế trong ứng phó và phục hồi sau đại dịch.

Phát biểu tại Phiên Khai mạc, Chủ tịch ĐHĐ LHQ Khóa 75 cho rằng, đại dịch Covid-19 là cuộc khủng hoảng y tế, kinh tế, phát triển, nhân đạo và con người toàn cầu; tác động tới tất cả người dân trên thế giới theo cách không giống bất kỳ cuộc khủng hoảng nào trong lịch sử 75 năm của LHQ. Trong ứng phó, cần bảo đảm tiếp cận công bằng vaccine, bảo vệ nhóm dễ bị tổn thương, không để ai bị bỏ lại phía sau và cần bảo đảm các chính sách ứng phó, không làm suy yếu các hệ thống y tế thiết yếu khác cũng như nền kinh tế và xã hội. Tổng thư ký LHQ cho rằng để ứng phó Covid-19 trong thời gian tới, cần ưu tiên tăng cường hệ thống y tế và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, kêu gọi các nước phát triển thực hiện cam kết cung cấp 100 tỷ USD hàng năm hỗ trợ các nước đang phát triển trong việc đạt được các mục tiêu về khí hậu; đề xuất năm 2021 phải là năm giải quyết các tình trạng khẩn cấp toàn cầu bao gồm đa dạng sinh học, nâng cao ý thức bảo vệ và gìn giữ môi trường biển và đại dương, giảm thiểu ô nhiễm hóa chất và chất thải rắn, đặc biệt là nhựa. 

Tại Phiên thảo luận chung cùng lãnh đạo các nhà nước/chính phủ, trong thông điệp quan trọng gửi tới Phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao sáng kiến tổ chức Phiên họp đặc biệt này và cho rằng để cùng nhau chiến thắng đại dịch Covid-19, các quốc gia cần đề cao vai trò trung tâm của LHQ, tăng cường phối hợp chính sách, đoàn kết hành động, đẩy mạnh hợp tác quốc tế cũng như nỗ lực của các thể chế đa phương trong quản trị toàn cầu. Nhân đây, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tái khẳng định sự ủng hộ của Việt Nam, trên cương vị Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an nhiệm kỳ 2020-2021, với Lời kêu gọi của Tổng thư ký LHQ về ngừng bắn toàn cầu, bãi bỏ các lệnh trừng phạt đơn phương và tạo điều kiện hỗ trợ nhân đạo cho các quốc gia trong ứng phó Covid-19.

Thủ tướng kêu gọi các quốc gia cần lấy lợi ích của người dân làm trung tâm của mọi chính sách và hành động với ưu tiên hàng đầu là bảo vệ sức khỏe, tính mạng con người, bảo đảm người dân ở mọi quốc gia và lãnh thổ đều được tiếp cận vaccine và thuốc điều trị Covid-19 với chi phí hợp lý… Đồng thời, các quốc gia cần chủ động thích ứng trong giai đoạn “bình thường mới” để phát triển bền vững, vừa bảo đảm phòng chống dịch tốt, vừa triển khai đồng bộ và hài hòa phục hồi kinh tế, thuận lợi hóa thương mại và đầu tư xuyên biên giới, đi lại có kiểm soát của người dân, duy trì chuỗi cung ứng các mặt hàng thiết yếu, thực phẩm, thiết bị y tế… Các quốc gia cũng cần duy trì cam kết và nỗ lực thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) và các cam kết về biến đổi khí hậu, đặc biệt là tạo điều kiện cho các nước đang phát triển. 

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho biết, Việt Nam đã cơ bản kiểm soát được dịch Covid-19, bảo đảm an sinh xã hội, phục hồi đà tăng trưởng kinh tế; chân thành cảm ơn sự hợp tác, hỗ trợ quý báu của các tổ chức LHQ và các đối tác quốc tế đối với Việt Nam. Trên cương vị Chủ tịch ASEAN 2020, Thủ tướng cũng chia sẻ các sáng kiến và hợp tác của các nước ASEAN trong ứng phó Covid-19 như Quỹ ASEAN ứng phó Covid-19, Kho dự phòng vật tư y tế khẩn cấp khu vực, Khung chiến lược ứng phó các tình huống y tế khẩn cấp của ASEAN…; trong khuôn khổ LHQ, Việt Nam đã đề xuất nhiều ý tưởng, sáng kiến và tích cực phối hợp với các quốc gia thành viên khác thảo luận, thông qua nhiều Nghị quyết, văn kiện nhằm tăng cường hợp tác quốc tế trong ứng phó Covid-19. Chính phủ, các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân Việt Nam đã hỗ trợ thiết thực, kịp thời cho nhiều nước chịu ảnh hưởng cũng như hợp tác chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ tài chính cho các quỹ quốc tế về phòng chống dịch dù nguồn lực quốc gia còn hạn chế. 

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ tin tưởng rằng với ý chí, sức mạnh của mỗi dân tộc và tinh thần đoàn kết, hợp tác quốc tế mạnh mẽ, thế giới sẽ cùng nhau vượt qua đại dịch Covid-19 và xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn cho mỗi quốc gia và mọi người dân.

4. Nga bắt đầu tiêm chủng đại trà vaccine Covid-19

Nga đã bắt đầu phân phối mũi tiêm Sputnik V ngừa Covid-19 qua 70 phòng khám ở Thủ đô Moscow vào ngày 5/12. Đây là đợt tiêm chủng đại trà đầu tiên của Nga chống lại căn bệnh này.

Một nhân viên y tế ở thành phố Tver được tiêm vắc xin vào tháng 10

Lực lượng đặc nhiệm chống virus nCoV của thành phố cho biết, vaccine Covid-19 do Nga sản xuất sẽ được cung cấp trước tiên cho các bác sĩ, nhân viên y tế, giáo viên và nhân viên xã hội. Đây là những người có nguy cơ tiếp xúc với dịch bệnh cao nhất.

“Bạn đang làm việc tại một cơ sở giáo dục và được ưu tiên hàng đầu để tiêm vaccine Covid-19 miễn phí” là nội dung tin nhắn được gửi tới một giáo viên tiểu học ở Moscow.

Thủ đô Moscow là tâm chấn của đợt bùng phát Covid-19 ở Nga, đã ghi nhận gần 8.000 trường hợp mắc mới chỉ sau một đêm, cao hơn nhiều so với con số khoảng 700 ca mỗi ngày vào đầu tháng 9.

“Trong 5 giờ đầu tiên, 5.000 người đã đăng ký tham gia tiêm chủng. Đó là các giáo viên, bác sĩ, nhân viên xã hội, nhóm người đang mạo hiểm sức khỏe và tính mạng của mình nhiều nhất”, Thị trưởng Sergei Sobyanin chia sẻ.

Những người được tiêm phòng phải dưới 60 tuổi. Người có bệnh nền, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh đường hô hấp trong 2 tuần qua không được phép tiêm chủng.

Nga đã phát triển 2 loại vaccine Covid-19, đó là Sputnik V được hỗ trợ bởi Quỹ Đầu tư Trực tiếp của Nga và một loại khác do Viện Vector của Siberia phát triển.

Vắc xin Sputnik V được tiêm 2 lần, dự kiến cách nhau 21 ngày.

Moscow đã đóng cửa tất cả các địa điểm công cộng bao gồm công viên và quán cà phê, ngoại trừ điểm giao hàng, vào cuối tháng 3. Cảnh sát tuần tra trên đường phố để tìm xem ai vi phạm quy định. Tuy nhiên, các hạn chế đã được nới lỏng từ giữa tháng 6.

Vào tháng 10, chính phủ áp dụng trở lại một số hạn chế nhất định. Theo đó, một số trường trung học dạy từ xa và giới hạn 30% số lượng nhân viên được phép làm việc trong các văn phòng.

Nga có tổng cộng trên 2,4 triệu ca bệnh Covid-19, cao thứ tư thế giới (sau Mỹ, Ấn Độ, Brazil); 42.000 người tử vong.

Minh Thư/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam (tổng hợp)