Sự kiện thế giới trong tuần từ ngày 26/11-2/12/2018

Chủ nhật, ngày 2 tháng 12 năm 2018 | 15:50:15

*Hội nghị G20 khai mạc tại Argentina;
*Mỹ, Canada và Mexico chính thức ký kết hiệp định USMCA;
*Hai miền Triều Tiên bắt đầu tái kết nối đường sắt;
*Vụ tấn công hóa học mới ở Syria;
*Căng thẳng Nga-Ukraine.

1. Hội nghị G20 khai mạc tại Argentina

Hội nghị G20 diễn ra từ ngày 30/11 đến 1/12 tại Thủ đô Buenos Aires của Argentina. Bên cạnh các chủ đề cơ bản, một số căng thẳng mang tính song phương nhưng có khả năng tác động lớn tới cục diện thế giới mới thực sự là những chủ đề “nóng” của hội nghị. 

Một phiên họp tại Hội nghị G20 tại Argentina (Ảnh: Independent)

Một trong những cuộc gặp vừa có ý nghĩa chính trị, ngoại giao và kinh tế quan trọng hàng đầu đang được cả thế giới “trông ngóng” và “mong đợi” chính là cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, dự kiến diễn ra trong ngày 1/11.

Cuộc gặp được “mong đợi” không kém phần quan trọng nữa là giữa ông Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Tuy nhiên, ông Trump đã quyết định hủy bỏ cuộc gặp gỡ với ông Putin sau vụ việc vũ trang ở Biển Azov giữa Ukraine và Nga. Một cuộc gặp cấp cao khác bên lề hội nghị thượng đỉnh G20 lần này cũng được trông đợi, đó là cuộc gặp giữa Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và người đồng cấp Mỹ nhằm “chất vấn” về chính sách thương mại có tính áp đặt của Washington. Bên lề hội nghị G20 cũng sẽ có một cuộc gặp giữa Tổng thống Emmanuel Macron và Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, với mục tiêu quan trọng là thúc đẩy hồ sơ liên doanh giữa các hãng sản xuất ô tô lớn của mình Renault - Nissan - Mitsubishi Motors. Cuối cùng, hội nghị ở Buenos Aires cũng là phép thử ngoại giao đối với Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman trong bối cảnh đang có nhiều nghi ngờ về vai trò của chính quyền nước này trong vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi ở Thổ Nhĩ Kỳ tháng trước.

2. Mỹ, Canada và Mexico chính thức ký kết hiệp định USMCA

Lãnh đạo các nước Mỹ, Mexico và Canada đã chính thức ký Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA), phiên bản mới của Hiệp định Thương mại tự do Bắc Mỹ (NAFTA). Sau hơn 1 năm đàm phán để sửa đổi NAFTA, cuối tháng 9 vừa qua, Mỹ và Canada đã đạt được thỏa thuận vào phút chót, với mục tiêu bảo toàn dòng chảy tự do thương mại giữa 3 nước Mỹ, Canada và Mexico.

Ba nhà lãnh đạo Mỹ, Canada và Mexico phát biểu sau lễ ký Hiệp định USMCA bên lề Hội nghị G20 tại Argentina (Ảnh: KWBU)

USMCA đã có những thay đổi kỹ thuật căn bản về các quy tắc sản xuất ô tô và xe tải, vấn đề mở cửa thị trường ngành công nghiệp sữa Canada, phạm vi trải rộng của tác quyền và quy tắc giải quyết tranh chấp… nhưng vẫn giữ lại nội dung quan trọng nhất của NAFTA là miễn thuế với hầu như tất cả các loại hàng hóa.

Với USMCA, cả ba nước Mỹ, Mexico và Canada giờ đây có thể tạm thời tránh được những bất đồng về thương mại. Phần lớn các điều khoản của thỏa thuận này phải đến năm 2020 mới có hiệu lực vì cần Quốc hội cả ba nước phê chuẩn.

Việc ký kết hiệp định này cũng sẽ mang lại một số sự chắc chắn tại một thời điểm nhiều xáo trộn về căng thẳng thương mại toàn cầu, và được coi là một ví dụ về các thỏa thuận của thời đại Donald Trump khi ông chuẩn bị gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hội nghị Thượng đỉnh G20 tại Buenos Aires, Argentina.

3. Hai miền Triều Tiên bắt đầu tái kết nối đường sắt

Một đoàn tàu của Hàn Quốc đã sang tới Triều Tiên đem theo các kỹ sư có nhiệm vụ nâng cấp hệ thống đường sắt đã lỗi thời của Triều Tiên và tạo ra mạng lưới kết nối đường sắt xuyên biên giới.

(Ảnh: Tri-City News)

Đoàn tàu 6 toa, chở theo 28 người Hàn Quốc, gồm các kỹ sư và nhân viên khác, cùng 55 tấn nhiên liệu và một máy phát điện. Khi đến ga Panmun, ga đầu tiên ở Triều Tiên khi vượt qua biên giới, đoàn tàu sẽ được kết nối với một đoàn tàu của Triều Tiên và đầu máy của Hàn Quốc sẽ trở về.

Các kỹ thuật viên, nhân viên Hàn Quốc và Triều Tiên sẽ cùng sống trên tàu trong 18 ngày và tiến hành khảo sát hai hệ thống đường ray, một đường nối thành phố Kaesong ở cực Nam tới thành phố Sinuiju gần biên giới với Trung Quốc, và một đường nối Núi Kumkang gần biên giới liên Triều đến sông Tumen giáp với Nga ở phía Đông. Họ sẽ cùng nhau đi qua khoảng 2.600km đường ray.

Chuyến đi này báo hiệu sự khởi đầu của thịnh vượng chung giữa hai miền Nam-Bắc thông qua tái kết nối đường sắt - một trong những thỏa thuận mà lãnh đạo hai miền Triều Tiên đã nhất trí trong năm nay, qua đó giúp mở rộng "địa hạt kinh tế" bởi sự chia cắt Bán đảo Triều Tiên đã khiến Hàn Quốc bị cắt đứt về địa lý với lục địa này nhiều thập kỷ qua.

Dự án đường sắt hiện nay cũng từng phải đối mặt với nguy cơ bị trì hoãn do lo ngại có thể vi phạm các lệnh trừng phạt của Liên hợp quốc chống Triều Tiên. Tuy nhiên, hồi tuần trước, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc đã quyết định miễn trừng phạt đối với hoạt động khảo sát. Hiện chưa rõ liệu các trừng phạt có tiếp tục được miễn áp dụng trong thời gian thực thi dự án hay không.

4. Vụ tấn công hóa học mới ở Syria

Vụ tấn công hóa học mới nhất xảy ra tại tỉnh Aleppo, Syria ngày 24/11 khiến khoảng 100 người nhiễm độc. Theo thông tin từ Chính phủ Syria và quân đội Nga, vụ tấn công hóa học đã được các tay súng phiến quân Syria tiến hành nhằm vào 3 khu vực đông dân cư của tỉnh Aleppo là Al Khalidiye, Al Zahraa và Nile Street.

Một nạn nhân của vụ tấn công hóa học mới đây ở Syria (Ảnh: RT)

Thống đốc tỉnh Aleppo Hussein Diab cho biết, vụ việc này đã chứng tỏ các lực lượng chống đối tại Syria đang sở hữu vũ khí hóa học. Ông kêu gọi công đồng quốc tế nên thể hiện trách nhiệm trong việc bảo vệ dân thường, bao gồm cả phụ nữ và trẻ em.

Tính tới thời điểm hiện tại, ngoài Nga và chính phủ Syria, còn có Cơ quan Giám sát nhân quyền Syria có trụ sở tại Anh đã xác nhận thông tin về vụ tấn công này. Chưa có bất kỳ xác nhận hay phản ứng nào từ các nước phương Tây trước vụ việc “nghiêm trọng” này. Điều này dường như khác hoàn toàn so với các vụ tấn công hóa học tại Syria trước đây khi mà Mỹ và phương Tây thường sốt sắng quy trách nhiệm cho chính phủ quốc gia Trung Đông này, để mà tấn công trực diện.

Tuy nhiên, các nhóm đối lập Syria đã lên tiếng phủ nhận tiến hành vụ tấn công, thậm chí họ còn cáo buộc ngược lại, rằng chính phủ Syria đã tự thực hiện vụ tấn công hóa học này, để tạo cớ phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn tại Idlib do Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đang cố gắng duy trì.

5. Căng thẳng Nga-Ukraine

Vụ Nga bắt ba tàu Ukraine xâm nhập Eo biển Kerch thuộc Biển Đen đã trở thành mồi lửa thổi bùng quan hệ căng thẳng Nga-Ukraine trong thời gian qua lên một nấc thang mới.

Ba tàu hải quân của Ukraine đang bị Nga tạm giữ (Ảnh: Irish News)

Sau khi cảnh báo về mối đe dọạ “chiến tranh toàn diện”, Tổng thống Ukraine Poroshenko đã ký sắc lệnh ban bố tình trạng chiến tranh trong vòng 30 ngày ở những vùng giáp biên giới Nga, Biển Đen và Biển Azov.

Hai bên đang tham gia vào cuộc chiến trừng phạt khi cách đây ba tuần, Nga đóng băng tài sản của 68 doanh nghiệp và 322 cá nhân Ukraine nhằm đáp trả những động thái không thân thiện mà Ukraine dành cho công dân và các thực thể Nga. Gần đây nhất, Kiev tuyên bố cấm nam giới Nga từ 16 đến 60 tuổi nhập cảnh. Không phải khi xảy ra vụ đụng độ tại Eo biển Kerch thì quan hệ Nga-Ukraine mới căng thẳng. Khi vụ đụng độ này lắng xuống sau một khoảng thời gian nữa, cũng không thể khẳng định quan hệ hai nước sẽ tốt hơn hay được cải thiện.

Sự kiện này nhắc nhở các bên về những việc chưa giải quyết xong giữa Nga và Ukraine. Đặc biệt, vấn đề cơ bản giữa hai nước vẫn không thay đổi: Cuộc khủng hoảng hiện nay bắt nguồn từ sự kiện Nga sáp nhập Crimea năm 2014./.

Đức Huy (tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN