Sự kiện thế giới trong tuần từ ngày 3-9/12/2018

Chủ nhật, ngày 9 tháng 12 năm 2018 | 11:20:30

*Mỹ-Trung đạt được “thỏa thuận đình chiến thương mại”;
*Quan hệ căng thẳng Nga – Ukraine tiếp tục leo thang;
*Cuba chính thức cung cấp dịch vụ Internet trên điện thoại di động;
*Các lực lượng ở Yemen bước vào đàm phán chấm dứt nội chiến;
*COP 24: Nỗ lực thống nhất lộ trình thực hiện Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu.

1. Mỹ-Trung đạt được “thỏa thuận đình chiến thương mại”

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhất trí hoãn áp thuế bổ sung trong khi hai nước tiếp tục tiến hành đàm phán nhằm đạt được một thỏa thuận thương mại trong vòng 90 ngày. Mỹ sẽ hoãn tăng thuế từ mức 10% hiện nay lên 25% đối với gói hàng hóa nhập khẩu trị giá 200 tỷ USD từ Trung Quốc. Đổi lại, Trung Quốc đồng ý mua một lượng lớn các mặt hàng nông sản, năng lượng và các sản phẩm khác của Mỹ nhằm giảm thâm hụt thương mại, đồng thời giảm và dỡ bỏ thuế đánh vào mặt hàng ôtô nhập khẩu từ Mỹ xuống dưới mức 40% hiện nay.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: ABCNews)

Quyết định hòa hoãn được đánh giá là hết sức quan trọng đối với tương lai thương mại toàn cầu. Thị trường chứng khoán thế giới đã đồng loạt tăng sau quyết định của lãnh đạo hai nước Trung Quốc và Mỹ. Chốt phiên giao dịch ngày 3/12, chỉ số công nghiệp Dow Jones tăng 1,1% lên 25.826,43 điểm, chỉ số S&P500 tăng 1,1% lên 2.790,37 điểm, chỉ số công nghiệp Nasdaq tăng 1,5% lên 7.441,51 điểm. 

Trong khi đó,  tại thị trường London (Anh), chỉ số FTSE 100 tăng 1,2% lên 7.062. 41 điểm. Ở thị trường Paris (Pháp), chỉ số CAC 40 cũng tiến 1% lên 5.053,98 điểm. Trên sàn giao dịch chứng khoán Frankfurt (Đức), chỉ số DAX 30 tăng 1,9% lên 11.465,46 điểm. Chỉ số tổng hợp EURO STOXX 50 tăng 1,3%, lên 3.214,99 điểm.

Tại châu Á, trên thị trường Tokyo, chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản tăng 1% lên 22.574,76 điểm. Hai thị trường chứng khoán chính là Thượng Hải và Hồng Kông ở Trung Quốc cũng ghi nhận sắc xanh.

2. Quan hệ căng thẳng Nga – Ukraine tiếp tục leo thang

Quan hệ căng thẳng Nga – Ukraine liên quan việc Nga bắt giữ ba tàu của Ukraine tại eo biển Kerch hồi cuối tháng trước, lại tiếp tục leo thang khi ngày 6/12, Quốc hội Ukraine đã thông qua dự luật chấm dứt Hiệp ước Hữu nghị, Hợp tác và Đối tác giữa quốc gia này và Nga. Bên cạnh đó, Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko còn cáo buộc Nga có kế hoạch xâm chiếm hai thành phố cảng Berdyansk và Mariupol để có được hành lang trên bộ từ Donbass đến Bán đảo Crimea.

Tình hình giữa Nga và Ukraine tiếp tục căng thẳng sau khi hai bên tăng cường sự hiện diện quân sự tại khu vực biên giới (Ảnh: Reuters)

Điện Kremlin đã lên tiếng bác bỏ cáo buộc này. Người phát Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nhấn mạnh rằng chính Nga đang bảo vệ châu Âu khỏi “hành động man rợ, tàn bạo, khủng bố, xâm lược, chủ nghĩa quân phiệt treo lơ lửng trên lục địa của chúng ta”.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh căng thẳng trong quan hệ Nga-Ukraine đang leo thang sau khi Nga bắt giữ 3 tàu hải quân và thủy thủ Ukraine ngày 25/11. Kiev đã ban bố tình trạng chiến tranh trong 30 ngày tại 10 vùng giáp biên giới Nga, Biển Đen và Biển Azov, bắt đầu từ ngày 26/11, đồng thời ban hành lệnh cấm nhập cảnh đối với công dân Nga là nam giới trong độ tuổi từ 16 - 60.

3. Cuba chính thức cung cấp dịch vụ Internet trên điện thoại di động

Một tin vui đã đến với người dân Cuba khi ngày 6/12, Tập đoàn Viễn thông Nhà nước Etecsa chính thức bắt đầu bán các gói cước 3G để truy cập Internet trên điện thoại di động. Đây là một phần của Chương trình Thông tin hóa của xã hội Cuba, vốn đã bắt đầu được khởi động từ năm 2013.

Các gói dịch vụ kết nối Internet trên điện thoại di động gồm 4 gói cước có dung lượng là 600 MB, 1,0 GB, 2,5 GB và 4 GB (Ảnh: News from Havana)

Bộ trưởng Truyền thông Cuba Jorge Luis Perdomo cho biết Chính phủ Cuba sẽ ưu tiên phát triển hơn nữa mạng Internet không dây, mở rộng phủ sóng di dộng và băng thông trên cả nước. 

Trong những năm gần đây, với hàng loạt chính sách cải cách, hội nhập quốc tế, Chính phủ Cuba đã ngày càng ưu tiên cho phát triển viễn thông. Nhiều điểm truy cập Interet công cộng cũng như wifi ngoài trời đã xuất hiện và số hộ gia đình sử dụng dịch vụ Internet ở nước này đã dần tăng lên. Hiện tại, theo số liệu của Etecsa, đảo quốc Caribe đã có hơn 1.200 điểm truy cập Internet công cộng, 670 khu vực phát wifi và 5,3 triệu thuê bao di động.

4. Các lực lượng ở Yemen bước vào đàm phán chấm dứt nội chiến

Ngày 6/12, hòa đàm Yemen do Liên hợp quốc (LHQ) bảo trợ với sự tham gia của các phe phái đối địch đã khai mạc tại thị trấn Rimbo, phía Bắc thủ đô Stockholm, Thụy Điển. Đây được coi là “Cơ hội then chốt” và “cột mốc quan trọng” để chấm dứt cuộc nội chiến 4 năm qua tại quốc gia “nghèo nhất” Trung Đông này.

Người dân Yemen đứng trước một cửa hàng bánh mì miễn phí ở Yemen ngày 28-11-2018 (Ảnh: USA Today)

Vòng hòa đàm Yemen lần này không ấn định thời gian kết thúc. Tại phiên họp đầu tiên, các bên đã đạt được thỏa thuận về trao đổi hàng nghìn tù binh. Theo đó, ít nhất 5.000 tù binh sẽ được thả tự do. Bên cạnh đó, một số bước đi mới trong việc xây dựng lòng tin giữa các bên, việc mở cửa không phận sân bay quốc tế Sana’a cũng như việc quản lý cảng biển Hodeidah cũng sẽ được đưa ra thảo luận.

Trước khi bước vào đàm phán, Chính phủ Yemen và lực lượng Houthi đã thực hiện nhiều bước đi tích cực như: trao đổi tù bình, việc Houthi ngừng bắn tên lửa nhằm vào các nước thành viên liên quân Arab, hay việc cho phép các thành viên Houthi bị thương ra nước ngoài chữa trị. 

Yemen rơi vào hỗn loạn kể từ khi bùng phát xung đột giữa phiến quân Houthi và các lực lượng trung thành với cựu Tổng thống Ali Abdullah Saleh với các lực lượng ủng hộ chính phủ của Tổng thống Mansour Hadi được quốc tế công nhận. Tháng 3/2015, liên minh quân sự các quốc gia Arab do Saudi Arabia đứng đầu đã can thiệp vào cuộc nội chiến ở Yemen để hỗ trợ chính quyền của Tổng thống Hadi. Từ năm 2015 đến nay đã có gần 10.000 người thiệt mạng vì xung đột, đất nước rơi vào một cuộc khủng hoảng nhân đạo trầm trọng nhất trên thế giới.

5. COP 24: Nỗ lực thống nhất lộ trình thực hiện Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu

Với quyết tâm củng cố kế hoạch hành động nhằm ứng phó với những mối đe dọa từ tình trạng biến đổi khí hậu đang diễn biến ngày càng phức tạp, Hội nghị các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu lần thứ 24 (COP 24) đã khai mạc tại Katowice, Ba Lan.

Hạn hán do ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu (Ảnh: Reuters)

Các nội dung đàm phán tại COP 24 tập trung xây dựng và hoàn thiện các kế hoạch chi tiết về giảm nhẹ, thích ứng, tăng cường năng lực, hỗ trợ tài chính, chuyển giao công nghệ… đối với toàn bộ 195 quốc gia đã ký kết (trong đó 184 quốc gia đã phê chuẩn) Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu năm 2015. Trong đó, các nước đang phát triển cần chuẩn bị để chuyển từ tự nguyện cắt giảm khí phát thải sang cắt giảm khí phát thải bắt buộc từ năm 2021 và thực hiện các hoạt động thích ứng biến đổi khí hậu để phát triển bền vững, xóa đói giảm nghèo. Các nước phát triển cắt giảm khí phát thải mạnh mẽ hơn; thực hiện cam kết cung cấp tài chính, chuyển giao công nghệ cho các nước đang phát triển.

Diễn ra từ ngày 2 đến 14/12, COP 24 được đánh giá là sự kiện rất quan trọng trong bối cảnh Mỹ đã tuyên bố rút khỏi Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu và hầu hết các nước còn lại tham gia thỏa thuận này vẫn chưa thể nhất trí về một nỗ lực chung, trong khi năm 2018 là thời hạn chót để thông qua chương trình thực thi các cam kết hành động, đưa Hiệp định Paris chính thức có hiệu lực vào năm 2020./.

Đức Duy (tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN