Sự kiện thế giới tuần từ 10-16/6/2019

Chủ nhật, ngày 16 tháng 6 năm 2019 | 10:2:46

*Sự cố trên Vịnh Oman;
*Thượng đỉnh liên Triều tiếp theo có thể diễn ra trong tháng 6;
*Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải;
*Anh sẽ ra phán quyết dẫn độ nhà sáng lập WikiLeaks vào năm 2020.

1. Sự cố trên Vịnh Oman

Một trong hai tàu chở dầu bị cháy tại Vịnh Oman vừa qua (Ảnh: Reuters)

Sáng 13/6, tàu Front Altair của hãng tàu biển Frontline của Na Uy và tàu Kokuka Courageous do Công ty Kokuka Sangyo có trụ sở tại Tokyo, Nhật Bản khi đang hành trình qua Vịnh Oman đã xảy ra các vụ nổ. Washington đã đổ lỗi cho Iran đứng sau vụ việc, song Tehran kiên quyết bác bỏ, cho rằng cáo buộc của Mỹ là vô căn cứ. Phía Iran cũng cho rằng có nhiều dấu hiệu đáng ngờ từ các vụ tấn công này và khẳng định sẵn sàng hợp tác để bảo vệ các hải trình chiến lược.

Việc hai tàu chở dầu bị tấn công tại Vịnh Oman ngay thời điểm hết sức nhạy cảm trong mối quan hệ giữa Mỹ và Iran càng làm tăng nguy cơ đối đầu quân sự giữa hai bên.

Phía Chính phủ Iran cho rằng các sự cố này là rất “khả nghi” vì diễn ra đúng vào thời điểm Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đang có chuyến thăm lịch sử tới Tehran với vai trò chính là trung gian giúp giảm căng thẳng giữa Mỹ và Iran.

Tuy nhiên, sứ mệnh thuyết khách của ông Abe đã không đạt được kết quả như mong đợi, khi cả Mỹ và Iran đều đưa ra thông điệp không tích cực trong việc cải thiện quan hệ song phương và chuyến thăm cũng bị phủ bóng bởi vụ tấn công tàu chở dầu ngoài khơi Vịnh Oman.

Giá “vàng đen” trong những tuần gần đây đang trên đà giảm mạnh do các lo ngại về suy thoái kinh tế toàn cầu cùng ảnh hưởng của cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung đang ngày một leo thang. Tuy nhiên, hai vụ tấn công tàu chở dầu mới nhất đang làm gia tăng lo ngại nguồn cung có thể bị gián đoạn do xung đột chính trị và đẩy giá dầu tăng cao. Có dự báo nói rằng nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang, giá dầu thô có thể chạm mốc 100 USD/thùng.

2. Thượng đỉnh liên Triều tiếp theo có thể diễn ra trong tháng 6

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in tại cuộc Họp báo chung sau cuộc gặp Thượng đỉnh với Thủ tướng Nauy Erna Solberg tại Oslo (Ảnh: koreaherald.com)

Việc tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh liên Triều lần thứ tư trong tháng 6/2019 không phải là “điều bất khả thi” và điều này phụ thuộc vào nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Đây là thông điệp được Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đưa ra trong cuộc Họp báo chung sau cuộc gặp thượng đỉnh với Thủ tướng Nauy Erna Solberg tại Oslo ngày 13/6. Cùng ngày, ông Moon Jae-in đã nhấn mạnh đến sự liên hệ giữa các mối quan hệ liên Triều và nỗ lực giải trừ vũ khí hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên.

Bên cạnh đó, ông Moon Jae-in cũng nêu bật tính cần thiết của việc thúc đẩy các hoạt động hợp tác kinh tế, trong đó có việc nối lại hoạt động của khu công nghiệp chung Kaesong, để mối quan hệ liên Triều được phát triển tốt đẹp nhất. Tuy nhiên, hợp tác kinh tế sẽ chỉ có thể được thực hiện khi các lệnh cấm vận quốc tế nhằm vào Bình Nhưỡng được gỡ bỏ. Chính vì thế, trước tiên cần phải đạt được tiến triển thực chất trong vấn đề phi hạt nhân hóa và Seoul có vai trò trong việc nhanh chóng biến kịch bản trên trở thành sự thật.

Nhận định về triển vọng nối lại Hội nghị Thượng đỉnh liên Triều được ông Moon Jae-in đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa hai miền Triều Tiên đang có dấu hiệu “nguội” trở lại sau một năm ghi nhận nhiều diễn biến tích cực.

3. Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải 

Nguyên thủ quốc gia các nước thành viên SCO chụp ảnh chung (Ảnh: TTXVN)

Ngày 14/6, Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) đã ra tuyên bố chung Bishkek trong đó có nội dung cảnh báo việc các nước đơn phương củng cố các hệ thống phòng thủ tên lửa đe dọa an ninh quốc tế và gây bất ổn toàn cầu. Hội nghị Thượng đỉnh SCO lần này diễn ra tại Thủ đô Bishkek của Kyrgystan. Tham dự Hội nghị có nguyên thủ quốc gia của các nước thành viên gồm Ấn Độ, Kazakhstan, Kyrgystan, Trung Quốc, Pakistan, Nga, Tajikistan và Uzbekistan.

Tuyên bố trong Hội nghị nêu rõ: “Các nước thành viên tái khẳng định việc các nước riêng lẻ hoặc nhóm các nước củng cố hệ thống phòng thủ một cách đơn phương và quá mức, đã gây hại cho an ninh quốc tế cũng như làm bất ổn tình hình thế giới.”

Lãnh đạo các nước SCO còn khẳng định lập trường ủng hộ cách duy nhất để giải quyết tình hình ở Syria là thông qua đối thoại, dựa trên việc đảm bảo chủ quyền, độc lập và toàn vẹn lãnh thổ của quốc gia Trung Đông này.

Ngoài ra, tuyên bố còn cho hay, các nước thành viên SCO sẽ tiếp tục hợp tác quốc phòng và an ninh, và sẽ tiếp tục tiến hành diễn tập chống khủng bố chung đều đặn.        

4. Anh sẽ ra phán quyết dẫn độ nhà sáng lập WikiLeaks vào năm 2020

Ông Julian Assange tại Đại sứ quán Ecuador ở London (Anh) ngày 19/5/2017 (Ảnh: The Verge)

Ngày 14/6, một thẩm phán Anh ấn định sẽ tổ chức phiên điều trần toàn diện về yêu cầu dẫn độ nhà sáng lập WikiLeaks Julian Assange sang Mỹ vào tháng 2/2020.

Ông Assange, 47 tuổi, bị cáo buộc 18 tội danh bao gồm âm mưu tấn công hệ thống máy tính của chính phủ Mỹ và vi phạm Đạo luật Tình báo quốc gia này khi công bố nhiều tài liệu quân sự và ngoại giao mật hồi năm 2010, liên quan tới các chiến dịch đánh bom của lực lượng Mỹ tại Afghanistan và Iraq.

Hiện ông này đang thi hành án tù 50 tuần tại Anh vì vi phạm các điều kiện bảo lãnh tại ngoại năm 2012 và tị nạn trong Đại sứ quán Ecuardo ở London, nhằm tránh lệnh dẫn độ về Thụy Điển để phục vụ điều tra cáo buộc tấn công tình dục một nữ công dân quốc gia này.

Xuất hiện tại phiên điều trần ngắn ngày 14/6 tại Tòa sơ thẩm Westminster, ông Assange đã phủ nhận mọi cáo buộc mà luật sư Ben Bradon, đại diện cho chính quyền Mỹ, tóm tắt trước tòa. Nhà sáng lập WikiLeaks khẳng định không đánh cắp dù chỉ là một mật khẩu hay bất kỳ thông tin gì tương tự. Tại phiên điều trần dự kiến diễn ra vào tháng 2 năm sau, tòa sẽ ra quyết định có cho phép dẫn độ ông Assange về Mỹ hay không.

Trước đó, ngày 13/6, Bộ trưởng Nội vụ Anh thông báo đã ký quyết định chấp thuận yêu cầu dẫn độ nhà sáng lập WikiLeaks sang Mỹ. Tuy nhiên, quyết định cuối cùng về việc có dẫn độ ông Assange sang Mỹ hay không sẽ phụ thuộc vào tòa án Anh./.

Đức Huy (tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN