Sự kiện thế giới tuần từ 29/4-5/5/2019

Chủ nhật, ngày 5 tháng 5 năm 2019 | 20:22:17

*Hoàng Thái tử Nhật Bản Naruhito lên ngôi Hoàng đế; *Đảo chính bất thành tại Venezuela; *IS tiếp tục đe dọa tấn công khủng bố; *Làn sóng biểu tình “Áo vàng” vẫn tiếp diễn tại Pháp; *Mỹ đe dọa rút khỏi Hiệp ước Buôn bán vũ khí quốc tế; *Triều Tiên phóng thử hàng loạt tên lửa tầm ngắn.

1. Hoàng Thái tử Nhật Bản Naruhito lên ngôi Hoàng đế

Nhật hoàng Naruhito phát biểu trước người dân cả nước ngày 1/5 (Ảnh: TTXVN)

Sáng 1/5, tại Tokyo, một ngày sau khi Nhật hoàng Akihito thoái vị, Hoàng Thái tử Naruhito đã chính thức lên ngôi Hoàng đế Nhật Bản với niên hiệu Reiwa (Lệnh Hòa) sau khi tiếp nhận ba loại thần khí: Kiếm Kusanagi, Gương Yata và Viên đá quý Yasakani, tượng trưng cho lòng dũng cảm, sự sáng suốt và lòng nhân từ.

Sinh năm 1960, Nhật hoàng Naruhito là con trai cả của Thượng hoàng Akihito. Được thụ phong Hoàng Thái tử năm 1991, 28 năm sau, ông chính thức trở thành Hoàng đế thứ 126 của Nhật Bản. Theo Hiến pháp Nhật Bản hiện hành, Nhật hoàng là “biểu tượng của quốc gia và hòa hợp dân tộc”.

Trong lễ đăng quang ngày 1/5, Nhật hoàng Naruhito đã có bài phát biểu trước toàn thể người dân Nhật Bản. Ông tuyên bố sẽ nối bước Thượng hoàng Akihito hành động theo Hiến pháp, suy nghĩ và phụng sự lợi ích của người dân. Đại diện cho người dân Nhật Bản, Thủ tướng Shinzo Abe khẳng định quyết tâm tạo ra một tương lai tươi sáng, đầy tự hào, hy vọng và hòa bình cho Nhật Bản.

Lễ đăng quang chính thức của Nhật hoàng Naruhito dự kiến sẽ được tổ chức vào ngày 22/10 với sự tham dự của khoảng 900 quan khách, trong đó có các nguyên thủ và khách mời đến từ 195 quốc gia. Đây là sự kiện lớn, có ý nghĩa quan trọng và mang tính chất biểu tượng trong đời sống văn hóa, chính trị, xã hội của Nhật Bản.

2. Đảo chính bất thành tại Venezuela

Đụng độ giữa người biểu tình và lực lượng an ninh tại Caracas ngày 30/4 (Ảnh: Reuters)

Sáng 30/4, tại căn cứ quân sự La Carlota, thủ lĩnh phe đối lập Juan Guaido tuyên bố bắt đầu cuộc nổi dậy mang tên “Chiến dịch Tự do”, kêu gọi người dân và quân đội xuống đường biểu tình đòi chấm dứt sự “tiếm quyền” của chính quyền Maduro. Đụng độ đã xảy ra giữa người biểu tình ủng hộ “Tổng thống” tự phong Juan Guaido và lực lượng trung thành với Tổng thống Nicolas Maduro bên trong căn cứ La Carlota.

Với việc tấn công vào căn cứ quân sự La Carlota, phe đối lập hy vọng tạo tiếng vang, kích động người dân và binh sĩ quay lưng với chính quyền Maduro. Chính quyền đã điều xe bọc thép xuống phố và sử dụng đạn cao su cùng lựu đạn hơi cay để giải tán đám đông biểu tình. Hơn 100 người đã bị thương trong cuộc đụng độ ngày 30/4, trong đó có một đại tá quân đội. Phe đối lập cáo buộc chính quyền đã sử dụng đạn thật bắn vào dân thường nhưng không đưa ra được bằng chứng thuyết phục.

Trước đó, thủ lĩnh phe đối lập Guaido tuyên bố rằng quân đội và tòa án đã đứng về phía họ, nhưng ngay sau khi cuộc đảo chính bị dập tắt vào chiều cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Padrino Lopez và Chánh án Tòa án Tối cao Maikel Moreno tuyên bố trung thành với Tổng thống Maduro. Tổng thống Maduro cũng lên tiếng bác bỏ thông tin từ phía Mỹ cho rằng ông chuẩn bị rời Venezuela tới Cuba để tị nạn.

3. IS tiếp tục đe dọa tấn công khủng bố

Lực lượng phản ứng nhanh Bangladesh truy quét khủng bố (Ảnh: TTXVN)

Chỉ vài ngày sau khi tiến hành loạt đánh bom khủng bố đẫm máu khiến hơn 250 người thiệt mạng đúng vào dịp lễ Phục sinh tại Sri Lanka (21/4), tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) tiếp tục đưa ra lời đe dọa tấn công khủng bố ở Ấn Độ và Bangladesh.

Trước đó, thủ lĩnh IS đã tuyên bố loạt đánh bom khủng bố trong ngày lễ Phục sinh ở Sri Lanka là câu trả lời cho những tổn thất mà IS phải hứng chịu tại miền Đông Syria. IS cũng tuyên bố sẽ trả thù cho những tay súng của mình đã bị tiêu diệt và bị bắt giữ. Giới chức Ấn Độ hiện đang theo dõi sát sao các diễn biến ở Bangladesh do lo ngại IS có thể tấn công khủng bố ở bang Tây Bengal (Ấn Độ).

Hoạt động khủng bố gia tăng trở lại trong thời gian gần đây đang gióng lên hồi chuông cảnh báo nguy cơ bạo lực lan tràn do hận thù tôn giáo. Nhiều vụ xả súng đã xảy ra ở các giáo đường Hồi giáo, Cơ Đốc và Do Thái giáo, biến những nơi này thành mục tiêu tấn công cho các phần tử tôn giáo cực đoan.

4. Làn sóng biểu tình “Áo vàng” vẫn tiếp diễn tại Pháp

Đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình “Áo vàng” quá khích tại thủ đô Paris (Ảnh: TTXVN)

Các cuộc biểu tình “Áo vàng” vẫn tiếp tục diễn ra tại các thành phố lớn của Pháp bất chấp việc Tổng thống Emmanuel Macron vừa công bố các biện pháp giải quyết bất ổn xã hội, trong đó có giảm thuế thu nhập trị giá 5 tỷ EUR (5,5 tỷ USD) cho lao động thuộc tầng lớp trung lưu.

Ngày 27/4, hàng nghìn người đã tham gia 2 cuộc biểu tình ôn hòa tại Paris, trong khi cảnh sát đã phải sử dụng hơi cay ở thành phố Strasbourg để ngăn chặn đám đông. Đụng độ đã xảy ra giữa cảnh sát và một số người biểu tình quá khích. Theo Bộ Nội vụ Pháp, đã có khoảng 23.000 người xuống trong các cuộc biểu tình diễn ra trên cả nước trong tuần thứ 24 liên tiếp diễn ra các cuộc biểu tình “Áo vàng” này. Tuy nhiên, đây là một trong những tuần có số lượng người tham gia ít nhất kể từ khi các cuộc biểu tình bắt đầu diễn ra vào cuối tháng 11/2018.

Phong trào biểu tình “Áo vàng” nổ ra tại Pháp từ tháng 11/2018, bắt đầu từ làn sóng phản đối chính sách tăng giá nhiên liệu. Phong trào này nhanh chóng lan rộng và trở thành một chiến dịch biểu tình hằng tuần nhằm phản đối các chính sách của chính phủ. Người biểu tình “Áo vàng” chỉ trích Tổng thống Emmanuel Macron thiên vị người giàu và đòi hỏi chính quyền tăng tiền lương và lương hưu. Các cuộc biểu tình thường kết thúc trong đụng độ và nhiều tài sản công bị phá hoại bất chấp việc Chính phủ Pháp đã thực hiện một số biện pháp nhằm xoa dịu tình hình.

5. Mỹ đe dọa rút khỏi Hiệp ước Buôn bán vũ khí quốc tế

Tổng thống Mỹ trưng ra chữ ký trên lệnh rút khỏi UNATT (Ảnh: besttennews.com)

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố nước Mỹ sẽ rút khỏi Hiệp ước Buôn bán vũ khí quốc tế của Liên hiệp quốc (UNATT). Ông cho rằng việc tham gia UNATT là một “sai lầm tồi tệ’ và điều này đe dọa sự tự do của nước Mỹ. Việc rút khỏi UNATT sẽ giúp chính quyền Donald Trump cải tổ chính sách xuất khẩu vũ khí, củng cố ngành công nghiệp quốc phòng vốn thống trị hoạt động mua bán vũ khí toàn cầu.

Tuyên bố này của ông Trump ngay lập tức bị Liên minh châu Âu (EU) lên án. Ngày 27/4, EU cảnh báo việc Mỹ rút khỏi UNATT sẽ cản trở cuộc chiến chống buôn bán vũ khí bất hợp pháp trên thế giới và EU sẽ tiếp tục kêu gọi tất cả các quốc gia, đặc biệt là những nước xuất khẩu và nhập khẩu vũ khí lớn, nhanh chóng tham gia UNATT.

Hiệp ước UNATT được Đại hội đồng Liên Hợp quốc bỏ phiếu thông qua vào năm 2013. Với tư cách nước sản xuất vũ khí lớn nhất thế giới, dưới thời Tổng thống Barack Obama, Mỹ đã tham gia UNATT bất chấp sự phản đối quyết liệt từ Hiệp hội Súng trường quốc gia (NRA).

6.Triều Tiên phóng thử hàng loạt tên lửa tầm ngắn

Tên lửa Triều Tiên phóng thử năm 2017 (Ảnh: KCNA)

Bộ Tổng tham mưu quân đội Hàn Quốc (JCS) cho biết Triều Tiên đã phóng “nhiều quả đạn tầm ngắn chưa xác định” lúc 9h06 sáng 4/5 (7h06 giờ Hà Nội) từ bãi thử tại thành phố Wonsan, phía Đông nước này về phía Biển Nhật Bản.

JCS đang phối hợp cùng quân đội Mỹ để phân tích chi tiết về vụ thử tên lửa, cho biết các quả đạn đạt tầm bay 70-200 km.

Vụ phóng thử diễn ra trong bối cảnh tình hình trên bán đảo Triều Tiên gần đây có dấu hiệu phức tạp khi tình báo Hàn Quốc và các chuyên gia Mỹ phát hiện Bình Nhưỡng có dấu hiệu khôi phục bãi phóng tên lửa Sohae và có hoạt động tối thiểu tại cơ sở hạt nhân Yongbon.

Ngoại trưởng Hàn Quốc Kang Kyung-wha hôm qua cho rằng Bình Nhưỡng cần thể hiện hành động phi hạt nhân hóa "rõ ràng, vững chắc và thực chất" nếu muốn các lệnh cấm vận quốc tế nhắm vào nước này được nới lỏng, trong bối cảnh đàm phán Mỹ - Triều vẫn lâm vào bế tắc./.

Đức Huy (tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN