Sự kiện thế giới tuần từ 3-9/6/2019

Chủ nhật, ngày 9 tháng 6 năm 2019 | 17:52:18

*Nga, Trung Quốc nâng cấp quan hệ song phương lên mức đối tác chiến lược toàn diện;
*Mỹ và Mexico tiếp tục bất đồng;
*Khủng hoảng ngoại giao vùng Vịnh tiếp tục leo thang;
*Tình hình Sudan vẫn diễn biến phức tạp.

1. Nga, Trung Quốc nâng cấp quan hệ song phương lên mức đối tác chiến lược toàn diện

Tổng thống Nga Vladimir Putin bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại điện Kremlin, Moscow, Nga ngày 5/6 (Ảnh: Sputnik)

Ngày 5/6, trong chuyến thăm Nga của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí nâng quan hệ song phương lên mức đối tác chiến lược toàn diện của sự hợp tác cho thời đại mới.

Phát biểu tại cuộc họp báo chung sau Hội đàm tại điện Kremlin, Tổng thống Nga Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đều ca ngợi mối quan hệ song phương đang phát triển tốt đẹp “chưa từng có tiền lệ”. Theo nhà lãnh đạo Nga, Moskva và Bắc Kinh có lập trường gần gũi hoặc trùng khớp về những vấn đề quốc tế then chốt, trong đó có cuộc khủng hoảng chính trị- kinh tế tại Venezuela, vấn đề hạt nhân Triều Tiên, Iran, tình hình Syria, chống biến đổi khí hậu, khủng bố quốc tế, giải giáp vũ khí, chống chạy đua vũ trang... Trong khi đó, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định Trung Quốc và Nga: “Sẽ củng cố lòng tin chính trị, tăng cường hỗ trợ và giúp đỡ lẫn nhau trong những vấn đề liên quan đến những lợi ích cốt lõi của nhau”.

Nhân dịp này, hai nước đã ký kết tổng cộng 23 thỏa thuận hợp tác trên nhiều lĩnh vực, trong đó có kinh tế, đầu tư và giáo dục. Một trong những thỏa thuận được chú ý đặc biệt là việc tập đoàn công nghệ Huawei của Trung Quốc và công ty viễn thông MTS của Nga hợp tác để phát triển mạng 5G tại “xứ sở Bạch Dương” trong năm tới.

2. Mỹ và Mexico tiếp tục bất đồng

Xe ô tô từ Mexico xếp hàng chờ kiểm tra an ninh để vào Mỹ (Ảnh Reuters)

Tranh cãi thuế quan giữa Mỹ và Mexico dường như chưa có dấu hiệu hạ nhiệt sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp đặt mức thuế 5% đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ Mexico và mức thuế này sẽ tăng lên tới 25% vào tháng 10 nếu Mexico không đưa ra được các biện pháp mạnh tay ngăn chặn dòng người di cư tới Mỹ. Giới chức Mỹ yêu cầu Mexico cần nỗ lực nhiều hơn nữa nhằm giúp Washington ngăn chặn dòng người di cư qua biên giới chung giữa hai nước.   

Ngoại trưởng Mexico Marcelo Ebrard khẳng định kế hoạch trên của Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ “phản tác dụng” đối với việc ngăn chặn dòng người di cư. Các bộ trưởng Mexico cũng cho rằng kế hoạch của Tổng thống Trump áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Mexico sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ 50 bang của Mỹ, tác động đối với các chuỗi giá trị, người tiêu dùng cũng như các vấn đề liên quan đến thương mại ở cả hai nước. 

Về vấn đề ngăn chặn dòng người di cư, giữa Mỹ v à Mexico vẫn tồn tại nhiều bất đồng. Trong khi Mỹ tập trung vào các biện pháp kiểm soát dòng người di cư, thì Mexico đưa ra những đề xuất thúc đẩy phát triển tại khu vực gồm Honduras, El Salvador và Guatemala. Phía Mỹ đã đề xuất đưa điều khoản trục xuất người di cư Guatemala bất hợp pháp sang Mexico vào thỏa thuận giữa hai nước, song phía Mexico vẫn chưa chấp thuận.

3. Khủng hoảng ngoại giao vùng Vịnh tiếp tục leo thang

Quang cảnh Thủ đô Doha của Qatar (Ảnh minh họa: Sputnik)

Nội bộ các nước Arab vùng Vịnh tiếp tục lục đục do những tranh cãi xung quanh kết quả các Hội nghị Thượng đỉnh khu vực, bao gồm Hội đồng hợp tác vùng Vịnh, Liên đoàn Arab và Tổ chức hợp tác Hồi giáo, vừa diễn ra tại thành phố Mecca, Saudi Arabia.

Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) ngày 3/6 đã đồng loạt chỉ trích Qatar làm chệch hướng các cuộc đàm phán ở Mecca ngay sau khi Doha tuyên bố không chấp thuận kết quả tại các Hội nghị Thượng đỉnh khu vực vì cho rằng kết quả này đã không được tham vấn phù hợp.  

Qatar cho rằng kết quả các hội nghị này đã “được chuẩn bị trước” và Qatar không hề được tham vấn về điều đó. Bên cạnh đó, Qatar bác bỏ các văn kiện được thông qua tại các hội nghị này khi một số điều khoản đi ngược lại chính sách đối ngoại của Doha, trong đó chỉ trích gay gắt Iran mà bỏ qua một số vấn đề quan trọng trong khu vực như Palestine, cuộc chiến tại Libya và Yemen. 

4. Tình hình Sudan vẫn diễn biến phức tạp

Tình hình Sudan tiếp tục diễn biến phức tạp (Ảnh: Reuters)

Tình hình Sudan vẫn diễn biến phức tạp khi đàm phán giữa Hội đồng Quân sự với đại diện người biểu tình và phe đối lập đổ vỡ. Lời đề nghị nối lại đối thoại của Hội đồng quân sự Sudan 5-6 cũng đã bị bên còn lại bác bỏ.

Trước tình hình đó, Liên Hợp Quốc đã tiến hành họp kín, đồng thời quyết định di dời một bộ phận nhân viên dân sự ra khỏi Sudan; nhiều quốc gia đồng loạt ban bố cảnh báo công dân hạn chế đi lại tới quốc gia Bắc Phi này. Mỹ, Anh và Na Uy đã ra tuyên bố chung chỉ trích kế hoạch tổ chức bầu cử của TMC và kêu gọi hội đồng này chuyển giao quyền lãnh đạo cho một chính phủ dân sự theo yêu cầu của người dân.

Trong khi đó, biểu tình vẫn tiếp tục xảy ra. Các lãnh đạo biểu tình kêu gọi những người ủng hộ tiếp tục tham gia phong trào phản kháng nhằm lật đổ Hội đồng quân sự chuyển tiếp Sudan (TMC), sau khi hội đồng này sử dụng bạo lực giải tán các cuộc biểu tình ngồi kéo dài bên ngoài trụ sở quân đội tại thủ đô Khartoum ngày 3/6 khiến hơn 30 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.

Hiệp hội Nhà nghề Sudan (SPA), lực lượng đầu tiên phát động làn sóng biểu tình dẫn tới việc quân đội phế truất Tổng thống Omar al-Bashir hồi tháng 4, đã bác bỏ kế hoạch tổ chức tổng tuyển cử của TMC, cho rằng hội đồng này không có quyền quyết định số phận của người dân cũng như tiến trình chuyển tiếp sang một chính phủ dân sự tại Sudan. SPA cũng lên án việc TMC sử dụng bạo lực để giải tán người biểu tình và kêu gọi cộng đồng quốc tế ngừng làm việc với TMC.

Đã nhiều tuần trôi qua kể từ khi Tổng thống Sudan Omar al-Bashir bị phế truất hôm 11/4, an ninh tại nước này vẫn bất ổn và hàng nghìn người dân vẫn tiếp tục biểu tình đòi TMC chuyển giao quyền lãnh đạo đất nước. Người biểu tình và TMC cũng đã nhiều lần tiến hành đàm phán nhưng chưa thống nhất được về những nội dung cơ bản của việc thành lập Hội đồng chuyển tiếp hỗn hợp. Nguyên nhân do TMC muốn nắm quyền kiểm soát hội đồng này, trong khi lực lượng biểu tình lại muốn đa số ghế phải thuộc về người dân./.

Đức Huy (tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN