Tác phẩm đoạt giải Vàng tại LHPT Toàn quốc lần thứ XIII: “Bản vắng mẹ” – Thông điệp mạnh mẽ về nạn buôn bán phụ nữ

Thứ ba, ngày 15 tháng 5 năm 2018 | 8:59:54

Dù khai thác chủ đề không mới nhưng kịch bản đã đi sâu vào những mảnh đời bất hạnh phía sau sự ra đi của những người phụ nữ, đồng thời chương trình dàn dựng theo hướng tương tác giữa tác phẩm với thính giả khiến thính giả nghe đài như đang trực tiếp được chứng kiến cuộc sống của các nhân vật. Đó là cảm nhận về tác phẩm “Bản vắng mẹ” do Đài Phát thanh và Truyền hình Yên Bái thực hiện vừa đoạt giải Vàng ở thể loại Chương trình tổng hợp tại Liên hoan Phát thanh Toàn quốc lần thứ XIII năm 2018.

Nhà báo Diễm Hằng (Ảnh:NVCC)

Trò chuyện với chúng tôi nhà báo Diễm Hằng, đại diện cho nhóm tác giả vẫn không khỏi bất ngờ và vui mừng khi biết “đứa con tinh thần” do mình góp công sức đã đoạt giải cao nhất tại Liên hoan năm nay. Theo chị, đó chính là sự ghi nhận xứng đáng những nỗ lực của cả ekip làm chương trình.

“Bản vắng mẹ” với thời lượng 30 phút, chia thành 3 phần đã đi sâu phản ánh hệ lụy của tình trạng xuất cảnh trái phép sang biên giới Trung Quốc – vấn nạn nhức nhối đã và đang diễn ra ở Yên Bái, đặc biệt là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa của tỉnh. Tuy nhiên, khía cạnh mà tác phẩm đề cập tới là sự ra đi của những người phụ nữ người dân tộc thiểu số ở vùng cao bởi theo phong tục tập quán bao đời nay, họ chỉ quen với nương rẫy và chăm sóc con cái, chưa ra khỏi con suối đầu bản nhưng do nhận thức kém, cả tin vào những lời dụ dỗ ngon ngọt của kẻ xấu đã bỏ nhà vượt biên sang Trung Quốc với mong ước đổi đời. Hậu quả là ở những “thiên đường ảo” bên kia biên giới, không ít phụ nữ xuất cảnh trái phép đã phải bỏ mạng, nhiều người đang bơ vơ như cánh chim lạc bầy khát khao được giải thoát trở về quê hương. Nhiều người bị ám ảnh suốt đời vì những tháng ngày tủi nhục, đen tối nơi đất khách quê người. Còn nơi quê nhà, những người cha, người mẹ ở cái tuổi “gần đất xa trời” phải thay con nuôi cháu, những đứa trẻ chưa học xong tiểu học phải thay mẹ chăm em và những mái nhà chỉ có trẻ thơ.

“Ba năm trở lại đây, trên địa bàn tỉnh Yên Bái đã có khoảng 2.000 trường hợp xuất cảnh trái phép. Trong đó phần lớn là phụ nữ và nhiều người trong số họ là nạn nhân của những vụ buôn bán người. Con số đó đồng nghĩa với việc bằng ấy gia đình thiếu vắng người vợ, người mẹ và đẩy hàng nghìn đứa trẻ trở thành mồ côi”, nhà báo Diễm Hằng cho biết thêm.

Khi mẹ vắng nhà bố làm thay công việc của mẹ (ảnh: Minh họa) Nguồn: NSNA Nguyễn Hữu Thông

Khi được hỏi về lý do để nhóm tác giả bắt tay vào thực hiện tác phẩm này, nhà báo Diễm Hằng cho biết, trong quá trình được đi thực tế, được chứng kiến cuộc sống của những đứa trẻ chưa đầy 1 tuổi đã phải xa vòng tay mẹ hay đứa trẻ còn đang ở tuổi ăn tuổi lớn, lẽ ra phải được vui đùa, hồn nhiên, được nuôi dạy khôn lớn nên người nhưng giờ đây lại ngày ngày lầm lũi, cô độc, gượng sống qua ngày, chị và các đồng nghiệp cảm thấy cần phải góp tiếng nói của mình để người dân vùng cao nâng cao nhận thức, từ bỏ ước mơ đổi đời phía bên kia biên giới. Sau khi đi sâu phản ánh hệ lụy của thực trạng xuất cảnh trái phép, chị và các đồng nghiệp đã mời các vị khách cùng trao đổi tại phòng thu để phân tích nguyên nhân và giải pháp để hạn chế thực trạng này với sự tham gia của đại diện Hội Liên hiệp Phụ nữ, công an và ngành Lao động Thương binh và Xã hội.

Lý giải việc nhiều phụ nữ vùng cao dễ dàng bị dụ dỗ để vượt biên trái phép, nhà báo Diễm Hằng chỉ ra nguyên nhân đó chính là việc người phụ nữ không có việc làm, thiếu đất sản xuất và sự nhẹ dạ cả tin. Nhóm tác giả cũng mạnh dạn đưa ra giải pháp là khi và chỉ khi người dân có công việc và thu nhập ổn định, có được những thông tin cảnh báo thường xuyên thì tình trạng xuất nhập cảnh trái phép mới có thể được giải quyết triệt để và những đứa trẻ vùng cao mới được sống trong gia đình yên ấm hạnh phúc.

Với việc tác phẩm được tôn vinh tại Liên hoan Phát thanh Toàn quốc lần thứ XIII, nhà báo Diễm Hằng hy vọng sức lan tỏa của “Bản vắng mẹ” sẽ là hội chuông thức tỉnh với những ai đang ôm giấc mộng đổi đời nhờ xuất cảnh trái phép sang bên kia biên giới để vùng cao Yên Bái không còn những “Bản vắng mẹ”, để những nếp nhà lại vang tiếng cười hạnh phúc gia đình. Việt Nam là quốc gia có đường biên giới dài, nạn buôn bán phụ nữ diễn ra phức tạp, khó lường. Vì vậy, trách nhiệm của các nhà báo là cần phải lên tiếng mạnh mẽ hơn nữa để cùng xã hội đẩy lùi tội phạm buôn bán phụ nữ dưới dạng xuất cảnh trái phép sang bên kia biên giới đang phá hoại hạnh phúc bao gia đình và là nỗi đau nhức nhối ở các bản làng nghèo vùng sâu, vùng xa trên khắp cả nước./.

Ngô Khiêm/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam