Tham vấn ý kiến hoàn thiện dự thảo Nghị định Cơ chế một cửa quốc gia

Thứ năm, ngày 17 tháng 5 năm 2018 | 13:0:17

Ngày 17/5, Tổng cục Hải quan phối hợp với Cơ quan phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tổ chức hội thảo tham vấn dự thảo Nghị định quy định thực hiện thủ tục hải quan thông qua Cơ chế một cửa quốc gia, Cơ chế một cửa ASEAN và kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa XNK (gọi tắt là Nghị định Cơ chế một cửa quốc gia).

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: H.Nụ

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Công Bình chủ trì hội thảo. Tham dự có ông Michael Trueblood, Giám đốc Phòng phát triển kinh tế và quản trị nhà nước, USAID Việt Nam và 35 đại diện đến từ các bộ, ngành; 50 đại diện đến từ các hiệp hội, DN. 

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Tổng cục trưởng Nguyễn Công Bình cho biết, Hiệp định về thành lập và thực hiện Cơ chế một cửa ASEAN được các nước thành viên ký kết và phê duyệt Nghị định thư về xây dựng và thực hiện Cơ chế một cửa ASEAN. Cơ chế một cửa quốc gia chính thức triển khai từ tháng 11/2014, đến nay đã kết nối với 11 bộ, ngành/14 bộ, ngành và đã có 47 thủ tục hành chính được triển khai trên cơ chế một cửa quốc gia, trong thời gian tới, số thủ tục hành chính được triển khai trên cơ chế một cửa quốc gia sẽ ngày càng nhiều.

Tuy nhiên, số thủ tục hành chính được triển khai trên Cơ chế một cửa quốc gia chưa nhiều (47/245 tổng số thủ tục hành chính). Quá trình triển khai đã bộc lộ những tồn tại, chồng chéo, bất cập do quy định trong văn bản pháp luật được xây dựng theo phương thức thủ công truyền thống, thiếu sự phối hợp, liên kết giữa các thủ tục hành chính liên quan đến nhau dẫn đến còn nhiều yêu cầu về thông tin chứng từ không cần thiết, chồng chéo trong quy định về thủ tục hành chính của các bộ, ngành; mức độ tiêu chuẩn hóa, đơn giản hóa, hài hòa quy trình thủ tục hành chính còn thấp, thiếu cơ sở pháp lý quy định trách nhiệm của các bộ, ngành trong việc chia sẻ thông tin thực hiện thủ tục hành chính...

Để có cơ sở pháp lý cho việc vận hành các thủ tục hành chính trên Cơ chế một cửa quốc gia, mặc dù Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, ngành xây dựng các văn bản, tuy nhiên các văn bản này mới chỉ điều chính đối với một số thủ tục hành chính cụ thể và không đảm bảo tính bao quát chung để phục vụ cho việc triển khai mở rộng thủ tục hành chính điện tử.

 

Dự thảo Nghị đinh Cơ chế một cửa quốc gia được Ban soạn thảo xây dựng gồm 4 chương, 46 điều. Trong đó, Chương I gồm 18 điều quy định chung; Chương II gồm 4 mục, 14 điều quy định về thực hiện thủ tục hành chính thông qua Cơ chế một cửa quốc gia; Chương III gồm 22 điều quy định về kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa XNK, quá cảnh và Chương IV gồm 2 điều quy định đến điều khoản thi hành.

Ngoài ra, dự thảo còn có 2 phụ lục: Mẫu đăng ký tài khoản của người sử dụng trên cổng thông tin một cửa quốc gia và Các chỉ tiêu thông tin của các chứng từ khai báo theo phương thức điện tử qua Cổng thông tin một cửa quốc gia. Trong đó, phụ lục 2 gồm các bản khai hàng hóa XNK bằng đường hàng không; thông tin về vận đơn chủ, vận đơn thứ cấp; danh sách hành khách; danh sách tổ lái và nhân viên làm việc trên tàu bay; thông tin về đặt chỗ của hành khách; tờ khai chung hàng không (bao gồm bản khai y tế); bản khai kiểm dịch động vật và bản khai kiểm dịch thực vật.

 

Do đó, nhằm giảm thời gian thông quan hàng hóa, tạo thuận lợi cho DN trong hoạt động XNK hàng hóa, thời gian qua Chính phủ đã ban hành nhiều Nghị quyết 19 về cải cách công tác kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa XNK và ngày 15/5/2018, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Nghị quyết 19-2018/NQ-CP về các giải pháp để thực hiện cải cách hoạt động kiểm tra chuyên ngành, đơn giản hóa, cắt giảm thủ tục hành chính về kiểm tra chuyên ngành.  Theo đó, Chính phủ đưa ra các chỉ tiêu, yêu cầu thực hiện cắt giảm tỷ lệ hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành xuống dưới 10%, rà soát loại bỏ 50% số mặt hàng thuộc danh mục phải kiểm tra chuyên ngành.

 Thực hiện Nghị quyết 84/NQ-CP ngày 6/9/2017 của Chính phủ, Bộ Tài chính được giao chủ trì xây dựng Nghị định Cơ chế một cửa quốc gia. Theo đó, Nghị định Cơ chế một cửa quốc gia hướng tới mục tiêu thể chế hóa chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về cải cách thủ tục hành chính, cụ thể hóa mục tiêu của các Nghị quyết 19 của Chính phủ về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và Nghị quyết 36a/NQ-CP về xây dựng Chính phủ điện tử.

Đồng thời, thực hiện cam kết quốc tế nhằm tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện thủ tục hành chính đối với hàng hóa XNK, quá cảnh; người và phương tiện vận tải XNC, quá cảnh bằng phương thức điện tử phi giấy tờ, góp phần giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính. Đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi cho hoạt động thông quan hàng hóa XNK thông qua việc giảm tiền kiểm, đẩy mạnh hậu kiểm; thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành trong tổ chức công tác kiểm tra chuyên ngành; minh bạch hóa công tác kiểm tra chuyên ngành, đẩy mạnh cải tiến hoạt động kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa XNK theo hướng áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro, công nhận lẫn nhau về kết quả kiểm tra theo thỏa thuận quốc tế; ứng dụng CNTT trong việc thực hiện thủ tục đăg ký và phản hồi kết quả kiểm tra. 

“Để xây dựng dự thảo Nghị định Cơ chế một cửa quốc gia, Tổng cục Hải quan đã tiến hành đánh giá quá trình triển khai thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia, rà soát quy định của Hiệp định thành lập và thực hiện Cơ chế một cửa ASEAN, Nghị định thư về xây dựng và thực hiện Cơ chế một cửa ASEAN, Nghị định thư về khung pháp lý thực hiện Cơ chế một cửa ASEAN, rà soát các quy định pháp luật liên quan đến kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa XNK làm cơ sở xây dựng nội dung dự thảo”, Phó Tổng cục trưởng Nguyễn Công Bình nhấn mạnh. 

Theo ông Michael Trueblood, việc xây dựng một nghị định mới về Cơ chế một cửa và kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa XNK là quan trọng và kịp thời trong bối cảnh Hiệp định Tạo thuận lợi thương mại của WTO mà Việt Nam là thành viên đã có hiệu lực từ tháng 2/2017. Bên cạnh đó, Nghị quyết 19 năm 2018 của Chính phủ lần 5 đặt ra những tiêu chuẩn cao hơn về cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Do đó, dự thảo Nghị định Cơ chế một cửa quốc gia sẽ giúp Việt Nam tiếp tục tạo thuận lợi thương mại hơn nữa cho các DN thông qua việc đơn giản thủ tục hải quan và thủ tục XNK.

Do phạm vi áp dụng của dự thảo Nghị định Cơ chế một cửa quốc gia rộng, nhiều nội dung mới, liên quan đến nhiều cơ quan, tổ chức, cá nhân và pháp luật chuyên ngành. Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Nghị định Cơ chế một cửa quốc gia trước khi trình Chính phủ ban hành, Tổng cục Hải quan mong muốn cơ quan, bộ, ngành, hiệp hội và cộng đồng DN cho ý kiến tập trung vào các nội dung: Quy định về hồ sơ hành chính, quy trình thực hiện thủ tục hành chính trên Cổng thông tin một cửa quốc gia; việc đăng ký sử dụng, truy cập và Cổng thông tin một cửa quốc gia, sử dụng chữ ký số; trách nhiệm của người khai hải quan trong việc thực hiện thủ tục hành chính thông qua Cơ chế một cửa quốc gia, trách nhiệm của các cơ quan liên quan; quy định về danh mục hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành trước thông quan, nguyên tắc kiểm tra chuyên ngành, các trường hợp miễn kiểm tra chuyên ngành, việc lấy mẫu để kiểm tra chuyên ngành, thông quan hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành...

Theo Đảo Lê/ Báo Hải Quan