Thế giới tuần 24/9 – 30/9/2018

Thứ bảy, ngày 29 tháng 9 năm 2018 | 18:28:16

* Kỳ họp cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp quốc khóa 73; * Quan hệ Nga- Israel tiếp tục căng thẳng; * Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung tiếp tục leo thang; * Argentina tê liệt vì tổng đình công; * IS âm mưu thiết lập thành trì ở Trung Á.

1.Kỳ họp cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp quốc khóa 73

Kỳ họp cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp quốc (ĐHĐ LHQ) khóa 73 với 7 chủ đề liên quan tới phát triển bền vững, biến đổi khí hậu, hòa bình và an ninh, quyền con người, sức khỏe cộng đồng và bình đẳng giới đã khai mạc ngày 25/9.

Phiên họp ĐHĐ LHQ (Ảnh: VOV.VN)

Kỳ họp lần này chứng kiến nhiều điểm mới trong lịch sử phát triển của LHQ. Lần đầu tiên trong lịch sử, LHQ sẽ chính thức phát động một chiến lược rộng khắp để tăng cường nỗ lực hành động vì thanh niên trên cả ba trụ cột - hòa bình và an ninh, quyền con người và phát triển bền vững. Một điểm mới nữa là việc đảm bảo sức khỏe cộng đồng được đặt ưu tiên hàng đầu trong chương trình nghị sự, với 2 vấn đề y tế chủ chốt là bệnh lao và các căn bệnh không truyền nhiễm.

Một hoạt động chưa từng có tiền lệ tại kỳ họp cấp cao thường niên của ĐHĐ, là Tổng thư ký LHQ sẽ triệu tập Nhóm Hợp tác kỹ thuật số đầu tiên được thành lập để đối phó với những hậu quả ngoài mong muốn của công nghệ và tăng cường hợp tác quốc tế. Bên cạnh đó, tổ chức Đối tác toàn cầu vì dữ liệu phát triển bền vững cùng các đối tác khác sẽ phát động những nỗ lực mới để đấu tranh với vấn nạn đói nghèo và giải quyết những thách thức khác.

Tuần lễ cấp cao ĐHĐ LHQ năm nay diễn ra trong bối cảnh chủ nghĩa đơn phương đang có nguy cơ trỗi dậy tại một số quốc gia, đe dọa chủ nghĩa đa phương và hợp tác toàn cầu. Sự tham sự của hơn 100 lãnh đạo các quốc gia là minh chứng cho thấy LHQ tiếp tục là một diễn đàn không thể thiếu đối với hợp tác quốc tế. Phía Việt Nam, Thủ tướng chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có bài phát biểu quan trọng, gây ấn tượng sâu sắc, được các đại biểu đánh giá cao.  

2. Quan hệ Nga- Israel tiếp tục căng thẳng

Trong khi những căng thẳng giữa Nga và Israel liên quan vụ máy bay của Nga bị quân đội Syria bắn nhầm hôm 17/9 vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt và việc Israel khẳng định sẽ không dừng các chiến dịch quân sự tại Syria, ngày 24/9, Nga thông báo sẽ tăng cường hệ thống phòng không S-300 hiện đại cho Syria.

Hệ thống S-300 của Nga (Ảnh: EPA)

Trước đó, máy bay trinh sát Il-20 của Nga đã bị mất liên lạc vào đêm 17/9 trong một cuộc tấn công của 4 máy bay tiêm kích F-16 của Israel vào các mục tiêu tại tỉnh Latakia, Syria. Theo Bộ Quốc phòng Nga, quân đội Israel đã cố tình tạo ra tình thế nguy hiểm bằng cách lợi dụng máy bay của Nga như một lá chắn trước hệ thống phòng không Syria. Tên lửa phòng không của Syria đã bắn nhầm vào máy bay Il-20 làm 15 quân nhân Nga trên máy bay thiệt mạng.

3. Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung tiếp tục leo thang

Căng thẳng thương mại giữa 2 nền kinh tế hàng đầu thế giới Mỹ và Trung Quốc lại bị đẩy lên một nấc thang mới nguy hiểm khi cả hai bên tiếp tục đưa ra những mức thuế suất mới đối với hàng hóa của nhau.

Ảnh minh họa (Ảnh: Farm Futures)

Ngày 24/9, Washington chính thức áp thuế 10% với gói hàng hóa trị giá 200 tỷ USD nhập khẩu từ Trung Quốc. Bắc Kinh cũng đáp trả bằng mức thuế tương ứng với 60 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ. Trước đó, hai bên đã đánh thuế đối với 50 tỷ USD hàng hóa của nhau.

Các cuộc đàm phán thương mại hồi tháng trước giữa hai nước kết thúc mà không mang lại kết quả gì, hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy cuộc đàm phán sẽ được nối lại. Trong bối cảnh đó, quan hệ căng thẳng Mỹ-Trung lại bước vào vòng xoáy căng thẳng mới khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 26/9 cáo buộc cho rằng Trung Quốc đang cố tình can thiệp vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ diễn ra vào tháng 11 tới.

Trước đó, Trung Quốc đã triệu Đại sứ Mỹ tại Bắc Kinh và hủy cuộc đối thoại quân sự chung để phản đối quyết định của Mỹ trừng phạt một cơ quan quân sự của Trung Quốc và giám đốc cơ quan này vì mua máy bay chiến đấu cũng như một hệ thống tên lửa đất đối không của Nga.

4. Argentina tê liệt vì tổng đình công

Ngày 25/9, tại Argentina, một cuộc tổng đình công nhằm phản đối những chính sách kinh tế “thắt lưng buộc bụng” của chính phủ đã nổ ra trên phạm vi toàn quốc, khiến mọi hoạt động tại nước này gần như tê liệt.

Các hoạt động thường ngày bị đình trệ do cuộc tổng đình công tại Argentina (Ảnh: AP)

Tất cả các trường học, ngân hàng, trạm xăng, siêu thị lớn đều đóng cửa, các bệnh viện công chỉ có khoa cấp cứu vẫn hoạt động. Trong khi đó, các dịch vụ vận tải công cộng như xe buýt, tàu hỏa đô thị, tàu điện ngầm đều dừng hoạt động hoàn toàn. Tổ chức công đoàn của những người lái xe tải tham gia cuộc đình công cũng đã dừng việc vận chuyển và phân phối hàng hóa trên toàn quốc. Ngoài ra, hàng trăm chuyến bay trong nước và quốc tế cũng bị hủy bỏ.

Những người tham gia cuộc tổng đình công yêu cầu chính phủ phải dừng việc sa thải người lao động, tuyên bố “tình trạng khẩn cấp về lương thực” và nối lại các cuộc thương lượng liên quan tới việc tăng lương do cuộc khủng hoảng kinh tế hiện nay của đất nước đang ảnh hưởng nghiêm trọng tới đời sống của người lao động.

Nền kinh tế Argentina đang phải trải qua một giai đoạn tồi tệ nhất kể từ khi Tổng thống Mauricio Macri lên nắm quyền năm 2015 với việc đồng Peso nội địa mất giá gần 100% so với đồng USD. Tỷ lệ lạm phát trong 8 tháng đầu năm đã vọt lên 24,3% và được dự báo sẽ lên hơn 40% vào cuối năm nay. Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp vẫn tiếp tục gia tăng.

5. IS âm mưu thiết lập thành trì ở Trung Á

Ngày 25/9, người đứng đầu Trung tâm chống khủng bố thuộc Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG), ông Andrey Novikov cho biết tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng đang âm mưu thiết lập một thành trì ở Trung Á và kích hoạt các nhánh khủng bố ngầm trong khu vực.  

Phiến quân IS (Nguồn: AP)

Trong khi đó, Phó chủ tịch Ủy ban điều hành Cơ quan chống khủng bố của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO), ông Dzhumakhon Giyesov, cũng cảnh báo việc IS đang đào tạo và tái triển khai các nhóm phá hoại và khủng bố ở Trung Á và các khu vực khác. Việc truy quét thành công các hang ổ của IS tại Syria đã buộc tàn quân IS tái triển khai và buộc các thủ lĩnh của chúng xây dựng các chi nhánh ở nước ngoài. Các cấu trúc đặc biệt do IS thành lập đang tuyển mộ, huấn luyện và tái triển khai các nhóm phá hoại và khủng bố đến châu Âu, khu vực Trung Á, Đông Nam Á và Nga./.

Đức Huy (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo VN